Kontent qismiga oʻtish

Sheremetyevo (aeroport)

Koordinatalari: 55°58′22″N 37°24′53″E / 55.97278°N 37.41472°E / 55.97278; 37.41472
Vikipediya, erkin ensiklopediya
Aleksandr S. Pushkin Sheremetyevo xalqaro aeroporti
Международный аэропорт Шереметьево имени А. С. Пушкина
Sheremetyevo - F terminali
Airbus A350 samolyoti Sheremetyevoda
Sheremetyevo - B terminali
Aeroekspress platformasi
Sukhoi Superjet
B terminal oldidagi Il-62 samolyot-yodgorligi
IATA kodi: SVOICAO kodi: UUEE – Joylashuv identifikatori: ShRM
Qisqacha bayon
Aeroport turi Fuqarolik
Egasi/Operator International Airport Sheremetyevo
Xizmat doirasi Moskva aglomeratsiyasi
Joylashuvi Ximki, Moskva viloyati
Ochilgan 11-avgust, 1959-yil (66 yil avval) (1959-08-11)
Havo yoʻli tuguni
Dengiz sathidan balandligi 192 m / 630 ft
Koordinatalari 55°58′22″N 37°24′53″E / 55.97278°N 37.41472°E / 55.97278; 37.41472
Vebsayti svo.aero
Xarita
SVO/UUEE (Rossiya)
SVO/UUEE
Aeroportning Rossiya xaritasidagi joylashuvi
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
m ft
06R/24L 3,700 12,139 Beton
06C/24C 3,550 11,647 Beton
06L/24R 3,200 10,499 Beton
Maʼlumotlar (2025)
Yoʻlovchilar soni 43 500 000
Parvozlar soni 230 400
Manba: Sheremetyevo aeroporti

A. S. Pushkin nomindagi Sheremetyevo xalqaro aeroporti (ruscha: Международный аэропорт Шереметьево имени А. С. Пушкина) (IATA: SVOICAO: UUEE) – Rossiyaning federal ahamiyatga ega xalqaro aeroporti[2],Moskva va Moskva viloyatidagi toʻrtta asosiy aeroportlardan biri Rossiyadagi eng yirik yoʻlovchi aeroportidir[3]. Bu Yevropadagi 20 ta eng yirik aeroportlardan biri va dunyodagi eng gavjum 50 ta aeroportdan biri.

Rossiyaning milliy aviatashuvchisi – Aeroflot aviakompaniyasi va bir qancha boshqa aviakompaniyalarga xizmat koʻrsatadi. Moskva viloyatining Ximki shahar okrugi hududida, Moskva hududining shimoli-gʻarbiy qismida[4], Ximki, Lobnya va Dolgoprudniy shaharlaridan taxminan bir xil masofada (bir necha kilometr) joylashgan. Leningrad avtomagistrali boʻylab Moskva halqa avtomobil yoʻlidan A terminaligacha boʻlgan masofa 13 km, D,E va F terminallarigacha esa 9 km.

Sheremetyevo aeroporti oltita yoʻlovchi terminalini oʻz ichiga oladi: A (biznes aviatsiyasi terminali), B (avvalgi Sheremetyevo-1), C (2020-yil 17-yanvarda ochilgan), D, E va F (avvalgi Sheremetyevo-2) va ikkita yuk („Moskva-Yuk“ va „Sheremetyevo-Yuk“).

Umumiy maʼlumot

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Sheremetyevo aeroporti quyidagi yoʻlovchi terminallaridan iborat:

Dastlab, aerodrom SSSR Harbiy havo kuchlarining markaziy aerodromi sifatida qurilgan. 1953-yil 1-sentyabr SSSR Vazirlar Soveti Chashnikov qishlogʻi yaqinida Markaziy havo kuchlari aerodromini qurish toʻgʻrisida qaror qabul qildi. Aeroport dastlab Sheremetyevskiy nomini oldi, unga yaqin joylashgan ikkita obyekt-Sheremetyevskiy turar-joy qishlogʻi va Moskva temir yoʻlining Savelovskiy yoʻnalishidagi Sheremetyevskaya platformasi. 1957-yilda uchish-qoʻnish yoʻlagi, magistral yoʻllar va tutash taksilar, avtoturargohli uchta apron va Markaziy boshqaruv markazi binosi foydalanishga topshirildi.

1959-yilda aerodrom SSSR Mudofaa vazirligidan N. S. Xrushchev buyrugʻi bilan fuqaro aviatsiyasiga oʻtkazildi. Sheremetyevo xalqaro aeroportining rasmiy ochilish kuni – 1959-yil 11-avgust. Shu kuni kompaniya xizmatlari birinchi marta Leningraddan yoʻlovchilarni tashuvchi Tu-104 samolyotiga xizmat koʻrsatdi. Xalqaro aeroportni yaratish tashabbuskori – SSSR rahbari N. S. Xrushchev. Zamondoshlarining soʻzlariga koʻra, u Londondagi Hitrou aeroportining kattaligidan hayratda qolgan (u 1956-yilda davlat tashrifi bilan boʻlgan), SSSRga qaytib, yangi qurilgan Sheremetyevo harbiy aerdromiga qoʻnganda, boʻsh maydonni koʻzdan kechirib, „Bu yerda ham shunday aeroport qurish vaqti keldi“, degan[5]. Uning soʻzlari yoʻl-yoʻriq sifatida qabul qilindi va hukumatning 1959-yil 31-iyuldagi qarori bilan Sheremetyevo aeroporti sobiq harbiy aeroport negizida qayta tashkil etildi. Sheremetyevo aeroportidagi birinchi terminal hozirgi B terminali (Sheremetyevo-1) yaqinida joylashgan Markaziy boshqaruv markazining kichik binosi edi.

1960-yil 1-iyunda Moskvadan (Sheremetyevo) Berlin-Schönefeldga birinchi xalqaro reys Vnukovo aviaotryadining IL-18 samolyoti tomonidan amalga oshirildi. Aeroflot Sheremetyevodan Tu-104, Il-14 va Il-18 samolyotlari bilan 23 ta xorijiy davlatga parvoz qilgan. Faoliyatining birinchi yilida aeroport 50 ming yoʻlovchiga va 3 ming tonna pochta va yukka xizmat koʻrsatdi. 1961-yildan beri Sheremetyevodan Kuba, AQSh, Kanada, Meksika, Argentina va Avstraliyaga maxsus, charter va muntazam reyslar amalga oshirildi.

Terminal B („Ryumka“)

1964-yil 11-fevralda Fuqaro aviatsiyasi floti bosh boshqarmasi „Fuqarolik havo flotining xalqaro havo transporti direksiyasini tashkil etish toʻgʻrisida“ buyrugʻini chiqardi, unga Moskva Sheremetyevo aeroporti va Sheremetyevoda joylashgan Moskva transport aviatsiyasi boshqarmasining xalqaro aviatsiya guruhi kiradi[6]. 1964-yil 3-sentyabrda Sheremetyevo-1 aeroport majmuasi birinchi yoʻlovchilarini qabul qildi[6]. Terminal binosi 1950-yillarning oxirida ishlab chiqilgan meʼmoriy uslubda qurilgan va ushbu turdagi eng yaxshi sovet inshootlaridan biri hisoblangan. Asosiy meʼmoriy xususiyat koʻp yillar davomida Sheremetyevo xalqaro aeroportining diqqatga sazovor joyiga aylangan Ryumka nomi bilan mashhur boʻlgan qoʻnish binosi boʻldi. Terminal loyihasida G. Elkin, Yu. Kryukov va M. Gurevich boshchiligidagi arxitektorlar jamoasi ishladi[7].

1967-yil 20-noyabrda Sheremetyevo aeroportidan Nyu-Yorkka birinchi parvoz amalga oshirildi. 1970-yilga kelib Sheremetyevo aeroporti SSSRdagi eng yirik aeroportga aylandi.

1972—1975-yillarda yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi (2-uchish-qoʻnish yoʻlagi) qurildi[6][8].

Sheremetyevo-2 (hozirgi F terminali) 1980-yil

Moskva Olimpiadasi arafasida, 1977-yil 17-noyabrda eski xalqaro terminal oʻrnida Sheremetyevo-2 aerovokzali[6] poydevori qoʻyildi. 1980-yil 6-mayda Sheremetyevo-2 aerovokzalining tantanali ochilishi boʻldi[6]. 1980-yilda Moskvada boʻlib oʻtgan Olimpiya oʻyinlari paytida Sheremetyevo aeroporti 460 000 dan ortiq chet ellik yoʻlovchilarga xizmat koʻrsatdi.

1985-yilda Sheremetyevo aeroporti 3,5 million yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi. Xorijga muntazam reyslar 97 ta davlatdagi 122 ta punktga 172 ta yoʻnalish boʻyicha amalga oshirildi. Xuddi shu yili 150 ming tonnagacha yuk tashish quvvatiga ega xalqaro yuk terminali foydalanishga topshirildi.

1991-yil 11-noyabrda Sheremetyevo xalqaro aeroporti davlat korxonasi huquqiy maqomini[6].

1997-yilda uchish-qoʻnish yoʻlagini rekonstruksiya qilish yakunlandi. Eski beton qoplamaga yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi yotqizildi.

2000-yillarning birinchi yarmida Sheremetyevo yuqori xavfsizlik standartlari va Moskvaga quruqlikdagi transport vositalarining noqulayligi tufayli sigʻim bilan bogʻliq muammolarni duch kela boshladi. Ikkita yangi terminalning qurilishi va Savyolovo vokzali (2008-yil 10-iyun – 2010-yil 30-may) va Belorus vokzali (2009-yil 28-avgust) bilan temir yoʻl aloqasi ushbu muammolarni hal qilish uchun moʻljallangan.

2007-yil mart oyida 2500 toʻxtash joyiga ega toʻrt qavatli yangi xalqaro C terminali ochildi. 2007-yil 12-martda C terminali Vilnyus—Moskva (Sheremetyevo)—Vilnyus yoʻnalishida birinchi reysni amalga oshirdi. 2007-yil 14-iyunda Rossiya Federatsiyasi Transport vazirligining № 78 buyrugʻi bilan soatiga 1500 yoʻlovchini oʻtkazish imkoniyatiga ega boʻlgan tun-u kun chegara nazorat punkti tarkibida xalqaro aeroport C terminali ochildi[9].

2007-yilning kuzida Sheremetyevo xalqaro aeroportiga 70 dan ortiq aviakompaniya muntazam ravishda parvoz qildi. Bir yil ichida Sheremetyevo terminallari orqali 15 milliondan ortiq yoʻlovchi oʻtdi. Bu Rossiya aeroportlaridan uchib ketayotgan yoʻlovchilar umumiy sonining beshdan bir qismini tashkil etadi. Ikki yillik taʼmirlashdan keyin 2008-yil 5-martda ikkinchi uchish-qoʻnish yoʻlagi ochildi. Uzunligi 3700 m, kengligi 60 m, 2-uchish-qoʻnish yoʻlagi barcha turdagi samolyotlarni, shu jumladan keng fyuzelyajli Airbus A380 va Boeing 787 Dreamliner samolyotlarini qabul qila oladi.

2009-yilda F terminalini (avvalgi Sheremetyevo-2) modernizatsiya qilish yakunlandi: steril zona butunlay qayta qurildi, toʻsiqlar olib tashlandi, boʻsh joy yanada ochiq boʻldi va Duty Free zonasi optimallashtirildi. 2009-yil 28-avgust Belorus vokzali va Moskva aeroporti oʻrtasida muntazam temir yoʻl aloqasi ochildi. 2009-yil 15-noyabrda D terminali Aeroflot va uning Sky Team hamkorlari tomonidan amalga oshiriladigan parvozlarga xizmat koʻrsatish uchun foydalanishga topshirildi[6]. 2010-yilda D va F terminallari hamda Aeroekspress temir yoʻl stansiyalarini yagona janubiy terminal majmuasiga bogʻlovchi E terminali ochildi. 2012-yilning qishida biznes aviatsiya mijozlariga xizmat koʻrsatadigan terminal A ochildi. Terminal Sheremetyevo aeroportining shoʻba korxonasi Avia Group kompaniyasiga tegishli.

2011-yilda Sheremetyevoda aeroportning barcha boʻlimlari faoliyatini muvofiqlashtirish uchun Aeroportni boshqarish markazi ochildi[10]. 2013-yil 15-fevralda aeroportning yangi boshqaruv minorasi foydalanishga topshirildi.

2018-yilda „Rossiyaning buyuk nomlari“ tanlovi doirasida aeroportga Aleksandr Pushkin nomini berishga qaror qilindi va 2019-yil iyun oyida aeroportga uning nomi berildi[11].

„Sheremetyevo xalqaro aeroporti“ AJ aktivlarini konsolidatsiya qilish natijasida aksiyadorlik jamiyati egalari Sheremetyevo xoldingiga aylandi (66,06%,toʻliq Sheremetyevo xoldingi); Oxirgi 65,22% da Aleksandr Ponomarenko va Aleksandr Skorobogatko (34,78%-Arkadiy Rotenberg), Federal mulkni boshqarish agentligi (30,46%), „Aeroflot“ YAJ (2,43%), „VEB Kapital“ (34,78%) va Aleksandr Skorobogatko oilalarining trasti 1,05%[12]. Sheremetyevo xalqaro aeroporti OAJ bosh direktori (2005-yil 12-may)) – Mixail Vasilenko[13][14].

2015-yil oktyabr oyida uzunligi 3200 m va kengligi 60 m boʻlgan 3-yangi uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilishi boshlandi. Uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilishi boshlangandan soʻng, Perepechinoni Leningrad avtomagistrali bilan toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlaydigan Perepechinskoe avtomobil yoʻli deyarli vayron boʻldi, bu Perepechino va qoʻshni qishloqlar hamda Moskva va Solnechnogorsk oʻrtasidagi transport aloqalariga toʻsqinlik qildi[15]. Yoʻlak 2018-yilda, jahon chempionati boshlanishidan oldin foydalanishga topshirilishi rejalashtirilgan edi[16][17][18], ammo muddatlar pudratchilar tomonidan kechiktirildi[19]. Yangi yoʻlakning ochilishi 2019-yil 19-sentyabrda boʻlib oʻtdi[20][21]. Uchish-qoʻnish yoʻlagining qurilishi reyslar sonining koʻpayishi, jumladan Vnukovo aeroportidan Sheremetyevoga baʼzi reyslarning koʻchirilishi bilan bogʻliq. Transport vazirligi maʼlumotlariga koʻra, 3-uchish-qoʻnish yoʻlagi ochilgandan soʻng aeroport uchish va qoʻnish operatsiyalari sonini soatiga 55 tadan 90 tagacha oshirishi mumkin boʻladi. Sheremetyevoda 3-uchish-qoʻnish yoʻlagi qurilishiga ruxsat 2012-yilda Federal havo transporti agentligi tomonidan berilgan. Uchish-qoʻnish yoʻlagi ishga tushishi kutilmoqda. FIFA Jahon chempionati-2018 boshlanishi, lekin uchish-qoʻnish yoʻlagi-3 uchish kunlari bir necha bor qoldirildi, natijada 2019-yil 19-sentyabr kuni Prezidentning atrof-muhit, ekologiya va transport boʻyicha maxsus vakili S. B. Ivanov, Rossiya Federatsiyasi Transport vaziri E. VA. Ditrix, Havo transporti federal agentligi rahbari A. IN Neradko, Moskva viloyati gubernatori A. Yu. Vorobiev, „MASH“ AJ direktorlar kengashi raisi VA. Ponomarenko ishtirokida ochilish marosimi boʻlib oʻtdi. Uchish-qoʻnish yoʻlagiga birinchi qoʻngan samolyot Aeroflotning Sankt-Peterburgning Pulkovo aeroportidan uchgan Airbus A320 layneri boʻldi. Loyihani amalga oshirishning kechiktirilishiga quyidagilar sabab boʻldi: qurilish uchun yer (uy-joy) sotib olish boʻyicha aholi bilan sud jarayonlari, hududning murakkab geologik tuzilishi, gaz va neft quvurlarini uzoq muddatli hal qilish va yerni roʻyxatdan oʻtkazishda qiyinchiliklar. Uchish-qoʻnish yoʻlagining foydalanishga topshirilishi oʻziga xos meʼmoriy yechim orqali amalga oshirildi: Sheremetyevo avtomagistrali va Klyazma daryosi boʻylab yoʻl oʻtkazgich qurilishi, uning boʻylab aeroport terminallaridan uchish-qoʻnish yoʻlagiga taksi yoʻli oʻtadi.

2020-yil may oyida COVID-19 pandemiyasi tufayli yoʻlovchilar oqimining kamayishi ortidan E terminali yopildi. F terminali 2021-yil oxirida rekonstruksiya qilish uchun yopildi. 2022-yil mart oyida Rossiyaning Ukrainaga hujumidan keyin transport oqimining kamayishi sababli D terminali va uchish-qoʻnish yoʻlaklaridan biri yopildi[22].

2023-yil noyabr oyida Sheremetyevo aeroportida uchuvchisiz uchish apparatlarini aniqlash va qarshi choralar koʻrish uchun ENOT-SD radar-optik tizimi oʻrnatildi. Tizim shuningdek, yerdagi nishonlarni, perimetr buzilishini kuzatib boradi va samolyotlarga qarshi qarshi choralar qoʻllanilishini oldini oladi[23][24].

Egalik muddati Bitim Egasi Foydali egasi
1959-yil 1996-yil „Sheremetyevskiy“ Harbiy havo kuchlari markaziy aerodromining davlat mulkini boshqarishni Fuqaro aviatsiyasi floti bosh boshqarmasiga topshirish[25][26].
1996-yil 2012-yil Birlashtirish[27][28] Rossiya Federatsiyasi 100%
2012-yil 2017-yil Aktivlarni birlashtirish

Sheremetyevo xalqaro aeroporti va Aeroflot (Terminal D)[29]

Mulk 83,038%
Aeroflot OAJ 8,96%
WEB Capital MChJ 4,24%
VTB banki 3,76%
2017-yil joriy

oʻsha payt

Aktivlarni birlashtirish

Sheremetyevo xalqaro aeroporti va Sheremetyevo xolding MChJ[30]

Sheremetyevo-Xolding MChJ

(TPS Avia Holding, Kipr Respublikasi)

66,06% Aleksandr Anatolevich Ponomarenko,

Aleksandr Ivanovich Skorobogatko,

Arkadiy Romanovich Rotenberg

Mulk 30,46%
„Aeroflot“ YoAJ 2,43%
WEB Capital MChJ 1,05%

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yoʻlovchi tashish

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Quyidagi aviakompaniyalar Sheremetyevo xalqaro aeroportidan muntazam va charter reyslarni amalga oshiradi[31][32].

Aviakompaniya Manzillar
Aeroflot RossiyaAbakan, Abu-Dabi[33], Adana/Mersin, Anqara[34], Antaliya, Aqtau, Arxangelsk–Talagi[35], RossiyaAstraxan, Boku, Bangkok–Suvarnabhumi[36], RossiyaBarnaul, Bishkek, Buxoro[37], Dehli[38], Denpasar[39], Dubay–Xalqaro[40], Elista[41], TunisEnfidha[42], Fargʻona, KubaGavana[43], Gelenjik[44], Gorno-Altaysk[45], Grozniy, Guanchjou[46], Hurgada[47], Ijevsk, Irkutsk, Issiqkoʻl, Istanbul, RossiyaKaliningrad, RossiyaKemerovo, Kolombo–Bandaranaike, Krasnodar[48], Krasnoyarsk–Xalqaro, Magas, Magnitogorsk, Mahachqalʼa, Malé[49], MavrikiyMavritsiya[50], Mineralnye Vodi, Minsk[51], Murmansk, Nha Trang[52], Nijnekamsk, Nijnevartovsk, Nijniy Novgorod, RossiyaNovokuznetsk, Novosibirsk, Olmaota[53], Omsk, Orenburg, Orsk[54], Ostona[55], Pekin–Dasin[56], Penza[54], Perm, RossiyaPetropavlovsk-Kamchatsky, Phuket[57], Qohira[58], Qozon, Sankt-Peterburg, Samara, Samarqand[59], Sanya[60], RossiyaSaratov, Sochi, RossiyaStavropol, Surgut, Siktivkar, Tehron–Imom Xumayniy[61] RossiyaTomsk, Toshkent, RossiyaTyumen, Ufa, Ulan-Ude[62], RossiyaUlyanovsk–Baratayevka, Urganch[37], Vladikavkaz, Vladivostok, Volgograd, Xabarovsk, Xanti-Mansiysk, VietnamXoshimin[63], RossiyaYakutsk, Yekaterinburg, Yerevan, RossiyaYujno-Saxalinsk, Oʻsh, Shanxay–Pudong, Sharm ash-Shayx[47], Cheboksari[64], Chelyabinsk, Chimkent[65]
Mavsumiy: TurkiyaBodrum[66], TurkiyaDalaman[66], Goa–Mopa[67], Hong Kong[68], Seyshell orollariMahé[69], KubaVaradero[70]
Air Algérie JazoirJazoir
Air Cairo Sharm ash-Shayx[71]
Air China Pekin–Poytaxt[72], Urumchi[73]
Air Serbia Belgrad
AlMasria Universal Airlines, Misr bayrogʻi Misr Mavsumiy: Hurgada, Sharm ash-Shayx
Ariana Afghan Airlines Kobul
Azur Air, Rossiya bayrogʻi Rossiya Mavsumiy charter: Antaliya
Beijing Capital Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy XitoySindao[74], Xanchjou[75]
Belavia BelarusGomel[76], Minsk
Centrum Air Toshkent[77]
China Eastern Airlines Pekin–Dasin[78], Sian[79], Shanxay–Pudong[80], XitoyShenyang[81]
China Southern Airlines Guanchjou[82], Pekin–Dasin[83], Urumchi[84], XitoyUxan[85], XitoyShenzhen[86]
Etihad Airways Abu-Dabi[87]
Gulf Air Bahrayn (2026-yil 2-martdan boshlanadi)[88]
Hainan Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy XitoyHaikou[89], Pekin–Poytaxt[90]
Mahan Air, Eron bayrogʻi Eron Mashhad[91], Tehron–Imom Xumayniy
Nordwind Airlines RossiyaAstraxan, Boxtar, RossiyaKaliningrad, Mahachqalʼa, Mineralnye Vodi, Orenburg, Orsk, Perm, Pxenyan[92], Qozon, Sankt-Peterburg, Saransk, Sochi, RossiyaTyumen, Vladikavkaz
Mavsumiy charter: KubaHolguín[93], Nha Trang[94]
Oman Air Maskat[95]
Mavsumiy charter: Salola[96]
Pobeda RossiyaAstraxan, RossiyaBarnaul, Irkutsk, RossiyaKaliningrad, Kirov, Krasnoyarsk–Xalqaro, Magas, Mahachqalʼa, Mineralnye Vodi, Murmansk, Nalchik[97], Nijnekamsk, Novosibirsk, Omsk, Perm, Qozon, Sankt-Peterburg, Samara, RossiyaSaratov, Sochi, RossiyaStavropol, RossiyaTomsk, RossiyaTyumen[98], Ufa, Vladikavkaz, Volgograd, Yekaterinburg[99], Cheboksari, Chelyabinsk
Qatar Airways Doha[100]
Red Sea Airlines, Misr bayrogʻi Misr Mavsumiy charter: Sharm ash-Shayx[101]
Rossiya Airlines RossiyaAnadir[102], Antaliya, Arxangelsk–Talagi[35], RossiyaAstraxan, Atirov, Boku, Blagoveshchensk[102], Ijevsk, Istanbul, RossiyaKaliningrad[103], RossiyaMagadan[102], Magnitogorsk, Mineralnye Vodi, Murmansk, Nijniy Novgorod, Olmaota, Ostona, Penza[104], Qaragʻandi, Qoʻstanay, Samara, Sankt-Peterburg, Siktivkar, Sochi[105], RossiyaTyumen, Ufa, RossiyaUlyanovsk–Baratayevka, Volgograd, Xabarovsk[102], Yekaterinburg, Yerevan, RossiyaYujno-Saxalinsk[102], Chelyabinsk
Mavsumiy charter: Hurgada, Sharm ash-Shayx
Royal Air Maroc MarokashKasablanka[106]
Saudia Ar-Riyod[107]
SCAT Airlines Olmaota, Ostona
Severstal Avia, Rossiya bayrogʻi Rossiya RossiyaPetrozavodsk, Uxta, Cherepovets
Shirak Avia, Armaniston Yerevan[108]
Sichuan Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy Chendu–Tianfu[109]
Sky Vision Airlines, Misr bayrogʻi Misr Mavsumiy charter: Sharm ash-Shayx[110]
Smartavia Arxangelsk–Talagi[35], RossiyaKaliningrad, Mahachqalʼa, Murmansk, Novosibirsk, Qozon, Samara, Sankt-Peterburg, Sochi, Ulan-Ude, Yekaterinburg
Southwind Airlines, Turkiya bayrogʻi Turkiya Mavsumiy charter: Antaliya[111], TurkiyaBodrum[112], TurkiyaDalaman[113], Istanbul[114]
Tianjin Airlines, Xitoy bayrogʻi Xitoy Mavsumiy: XitoyChunsin[115]
Vietnam Airlines VietnamXanoy[116]
Yamal Airlines, Rossiya bayrogʻi Rossiya Noviy Urengoy[117], Salexard[118]
Aviakompaniya Manzillar
My Freighter Airlines Toshkent
Turkish Cargo[119] Istanbul
Turkmenistan Airlines[120] Ashxobod
Sheremetyevoning yillik yoʻlovchilar statistikasi (2010–2025)
Yillar Yoʻlovchilar soni Manbalar
2010 19 123 010 [121]
2011 22 351 320 [121]
2012 25 959 820 [121]
2013 28 974 820 [122]
2014 31 568 000 [123]
2015 31 612 000 [124]
2016 34 030 000 [125]
2017 40 093 000 [125][126]
2018 45 836 000 [126]
2019 49 933 000
2020 19 784 000
2021 30 623 796
2022 28 400 000
2023 36 600 000
2024 43 711 773
2025 43 500 000
Yillik yoʻlovchilar statistikasi batafsil (2014–2019)
Yillar Jami yoʻlovchilar Xalqaro Mahalliy Parvozlar soni Manbalar
2014 31 568 000 18 493 000 13 075 000 255 570 [123]
2015 31 612 000 17 804 000 13 809 000 265 040 [127]
2016 34 030 ,000 18 863 000 15 167 000 272 970 [125]
2017 40 093 000 22 124 000 17 969 000 308 220 [125][126]
2018 45 836 000 24 695 000 21 141 000 357 228 [126]
2019 49 933 000 26 600 000 23 300 000 386 370
Sheremetyevodan top yoʻlovchi yoʻnalishlari (2026-yil 12-yanvar)[128]
Oʻrni Yoʻnalish Haftalik parvozlar soni
01 Sankt-Peterburg 161
02 Sochi 69
03 Yekaterinburg 54
04 RossiyaKaliningrad 520
05 Mineralnye Vodi 500
06 Istanbul 470
07 Qozon 44
08 Krasnodar 44
09 Minsk 42
10 Murmansk 410
  1. „News for Airlines, Airports and the Aviation Industry | CAPA“. centreforaviation.com. CAPA. Qaraldi: 2022-yil 25-avgust.
  2. „Распоряжение Правительства Российской Федерации от 20 апреля 2016 года № 726-р «Об утверждении перечня аэропортов федерального значения»“.
  3. „«Шереметьево» стал крупнейшим российским аэропортом“. Ведомости. Qaraldi: 2016-yil 25-yanvar.
  4. Aeroport „Sheremetevo“ vklyuchili v sostav Moskovskoy oblasti
  5. „Сегодня - День рождения главной воздушной гавани России“ (ru). d-kvadrat.ru (2022-yil 11-avgust). 2022-yil 25-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 31-oktyabr.
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 „Международный аэропорт «Шереметьево». Справка“. РИА Новости (2010-yil 1-iyul). Qaraldi: 2018-yil 18-fevral.
  7. Силуэты Москвы. М.: Московский рабочий, 1978 — 74-bet. 
  8. Котов Н. А. „глава: 8.1“, . История гражданской авиации России. Санкт-Петербург: Санкт-Петербургский государственный университет гражданской авиации, 2007. 
  9. „Приказ Минтранса РФ от 14 июня 2007 г. № 78 «Об открытии аэровокзала международных воздушных линий (терминал «С») в составе пункта пропуска через государственную границу Российской Федерации в международном аэропорту Шереметьево г. Москвы»“. Qaraldi: 2016-yil 9-sentyabr.
  10. Otkrilsya Tsentr upravleniya Sheremetevo // „Rossiyskaya gazeta“, 27.12.2011
  11. Aeroport Sheremetevo posle prisvoeniya imeni Pushkina ustanovit spesialnie pochyotnie doski TASS
  12. „Шереметьево завершило консолидацию активов“ (2017-yil 1-iyun). Qaraldi: 2018-yil 11-aprel.
  13. „8 ответов Михаила Василенко“ (2009-yil 26-oktyabr). Qaraldi: 2018-yil 18-fevral.
  14. „Михаил Михайлович Василенко“. Сайт аэропорта Шереметьево. Qaraldi: 2018-yil 18-fevral.
  15. „ГУП «Мосгортранс»: Изменение маршрута автобуса № 865 «Метро «Планерная» — Перепечинское кладбище»“. www.mosgortrans.ru. 2019-yil 1-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 5-iyun.
  16. „У аэропорта Шереметьево появится третья взлётно-посадочная полоса“. 2022-yil 29-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 5-iyun.
  17. Sheremetevo-2018: innovatsionnie proekti i novaya infrastruktura k Chempionatu mira po futbolu
  18. „Третью полосу в Шереметьево запустят к ЧМ-2018 — Международный аэропорт Шереметьево“. www.svo.aero. Qaraldi: 2018-yil 21-mart.
  19. vedomosti.ru. „Новую полосу в «Шереметьево» за 55 млрд рублей не запустят к ЧМ-2018“. vedomosti.ru. Qaraldi: 2018-yil 18-iyun.
  20. Tretyu VPP v aeroportu „Sheremetevo“ vvedut v ekspluatatsiyu do konsa goda Aviation EXplorer
  21. Sheremetevo otkril tretyu vzletno-posadochnuyu polosu.
  22. „Аэропорт Шереметьево закрыл два терминала и одну взлетную полосу“. РБК. 2023-yil 16-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 16-fevral.
  23. „Аэропорт «Шереметьево» установил систему защиты от беспилотников“ (ru). Ведомости. 2023-yil 16-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-noyabr.
  24. „Аэропорт Шереметьево установил комплекс защиты от беспилотников“ (ru). Meduza. 2023-yil 16-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 17-noyabr.
  25. „Консолидированная финансовая отчетность AO «Международный аэропорт Шереметьево»“ (2016).
  26. „Международный аэропорт Шереметьево“. www.svo.aero. Qaraldi: 2020-yil 23-aprel.
  27. „Председателю Правительства Российской Федерации В. В. ПУТИНУ ПРЕДПИСАНИЕ. Председатель Счетной палаты - PDF Скачать Бесплатно“. docplayer.ru. 2020-yil 10-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 23-aprel.
  28. „Состояние и проблемы аэропортов Московского авиационного узла“. www.aex.ru. Qaraldi: 2020-yil 23-aprel.
  29. „Международный аэропорт Шереметьево присоединил терминал D“. РБК. Qaraldi: 2020-yil 23-aprel.
  30. „Аэропорт Шереметьево может стать полностью частным“. www.kommersant.ru (2020-yil 13-fevral). Qaraldi: 2020-yil 23-aprel.
  31. „ru:Международный аэропорт Шереметьево“ (ru). www.svo.aero. 2020-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 12-may.
  32. Insider, Russian Aviation „Sheremetyevo Terminal C to triple capacity – Russian aviation news“. Russian Aviation Insider (2016-yil 25-oktyabr). 2019-yil 12-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 12-may.
  33. Liu, Jim. „Aeroflot NS25 Abu Dhabi Operation Changes“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 25-aprel). Qaraldi: 2025-yil 25-aprel.
  34. „В сезонном расписании Шереметьево появились рейсы в Анкару и Бейрут“.
  35. 35,0 35,1 35,2 „Now boarding: small-size flights bound for Arkhangelsk backup airport Vaskovo“ (en). The Independent Barents Observer (2023-yil 3-may). Qaraldi: 2023-yil 24-avgust.
  36. „Aeroflot tentatively resumes Bangkok service in 4Q22“. AeroRoutes (2022-yil 19-sentyabr). Qaraldi: 2022-yil 22-sentyabr.
  37. 37,0 37,1 Shatilin, Ilja. „«Аэрофлот» наращивает сеть узбекских направлений — FrequentFlyers.ru“ (ru-RU). FrequentFlyers.ru (2025-yil 22-avgust). Qaraldi: 2025-yil 22-avgust.
  38. „Russian carrier Aeroflot increases flight frequency on Delhi-Moscow route“. The Economic Times (2023-yil 27-mart). Qaraldi: 2024-yil 10-iyul.
  39. „Aeroflot Resumes Moscow – Denpasar Service From mid-Sep 2024“. Aeroroutes. Qaraldi: 2024-yil 12-avgust.
  40. „Aeroflot Resumes Moscow - Dubai service in 4Q22“. AeroRoutes (2022-yil 13-sentyabr). Qaraldi: 2022-yil 13-sentyabr.
  41. „Aeroflot opens regular flights from Moscow to Elista“. Aeroflot. Qaraldi: 2024-yil 19-may.[sayt ishlamaydi]
  42. „Aeroflot Adds Enfidha Service in 2Q23“. AeroRoutes (2023-yil 10-fevral). Qaraldi: 2023-yil 10-fevral.
  43. „Russian company will soon restore flights to Havana“ (en). Cuba Si (2024-yil 5-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 6-oktyabr.
  44. Пядушкин, Максим. „Аэропорт Геленджика откроется для приема рейсов с 10 июля“ (ru). Авиатранспортное обозрение (2025-yil 9-iyul). Qaraldi: 2025-yil 10-iyul.
  45. „"Аэрофлот" открывает рейсы из Москвы в Горно-Алтайск с 29 апреля“ (2021-yil 13-aprel). 2021-yil 29-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 27-aprel.
  46. „Aeroflot resumes Guangzhou service from June 2022“. Aeroroutes (2022-yil 23-may). Qaraldi: 2022-yil 23-may.
  47. 47,0 47,1 „"Аэрофлот" возобновляет прямые рейсы из Москвы в Хургаду и Шарм-эль-Шейх“.
  48. M, Benjamin. „Russia's Krasnodar reopens airport closed since start of full-scale war in Ukraine“. Euromaidan Press (EP). NGO “Euromaidan Press” (2025-yil 11-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 13-sentyabr.
  49. „Aeroflot to resume flights to Maldives in May“. 2022-yil 25-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 2-may.
  50. „Aeroflot Resumes Mauritius Service From Dec 2023“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 14-sentyabr). Qaraldi: 2023-yil 14-sentyabr.
  51. Liu, Jim. „Aeroflot NS25 Moscow – Minsk Service Increases“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 20-mart). Qaraldi: 2025-yil 21-mart.
  52. „Aeroflot Adds Moscow – Cam Ranh/Nha Trang Service in NS25“.
  53. Liu, Jim. „Aeroflot Lists A350 Almaty Service in NS25“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 25-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 26-dekabr.
  54. 54,0 54,1 Liu, Jim. „Aeroflot resumes 3 domestic routes from June 2020“. Routesonline (2020-yil 14-aprel). 2020-yil 18-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 14-aprel.
  55. Usmanova, Madina. „Kazakh flights operate smoothly despite Aeroflot's internal IT failure“ (en). Trend.Az (2025-yil 28-iyul). Qaraldi: 2025-yil 30-iyul.
  56. „Aeroflot begins flights to Beijing Daxing International Airport“. Travel Breaking News (2023-yil 29-yanvar). Qaraldi: 2023-yil 29-yanvar.
  57. „Aeroflot Expands Phuket Network in NW23“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 6-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 7-oktyabr.
  58. Liu, Jim. „Aeroflot Increases Cairo Service From July 2025“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 23-iyun). Qaraldi: 2025-yil 23-iyun.
  59. „Aeroflot to Resume Direct Flights Between Moscow and Samarkand Starting July 31“ (en). UzDaily.uz. Uzbekistan Daily (UzDaily.com) (2025-yil 22-iyun). Qaraldi: 2025-yil 1-avgust.
  60. „News for Airlines, Airports and the Aviation Industry | CAPA“. centreforaviation.com. CAPA – Centre for Aviation (2023-yil 11-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 12-dekabr.
  61. „Aeroflot to resume flights from Moscow to Tehran in August“ (en). Mehr News Agency (2025-yil 31-iyul). Qaraldi: 2025-yil 1-avgust.
  62. Liu, Jim. „Aeroflot late-Dec 2024 Domestic Network Additions“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 21-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 24-dekabr.
  63. „Aeroflot Moves Ho Chi Minh City Service Resumption to 1Q24“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 19-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 19-dekabr.
  64. „Aeroflot opens flights from Moscow to Cheboksary“. www.aeroflot.ru. Aeroflot. 2024-yil 21-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 21-may.
  65. „Aeroflot to resume flights to Shymkent“. www.aeroflot.ru. Aeroflot. 2023-yil 3-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 3-oktyabr.
  66. 66,0 66,1 Liu, Jim „Aeroflot Oct 2020 International operations as of 25SEP20“. Routesonline (2020-yil 29-sentyabr). 2020-yil 7-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 4-oktyabr.
  67. Мошков, Александр. „«Аэрофлот» открыл продажи билетов в Гоа из Москвы и Екатеринбурга“ (ru). Tourdom.ru. Профессиональный портал TourDom.ru — проект ООО «Служба Банко» (2025-yil 4-iyul). Qaraldi: 2025-yil 6-sentyabr.
  68. „Aeroflot NS25 Hong Kong Service Changes“. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 7-yanvar.
  69. Liu, Jim. „Aeroflot NS25 Seychelles Service Changes“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 18-mart). Qaraldi: 2025-yil 18-mart.
  70. „Aeroflot Adds Varadero Service From July 2023“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 26-may.
  71. „Air Cairo 903“. Flightaware. Qaraldi: 2025-yil 28-sentyabr.
  72. „Mainland Chinese Carriers Aug - Oct 2022 International Service - 07AUG22“. AeroRoutes (2022-yil 8-avgust). Qaraldi: 2022-yil 22-sentyabr.
  73. „Air China Schedules Urumqi – Moscow Sep 2024 Launch“. Aeroroutes. Qaraldi: 2024-yil 16-avgust.
  74. Liu, Jim. „Beijing Capital 3Q25 Qingdao – Moscow Service Increases“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 26-may). Qaraldi: 2025-yil 26-may.
  75. „Beijing Capital Confirms Hangzhou – Moscow Sep 2023 Service Resumption“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 19-iyul). Qaraldi: 2023-yil 19-iyul.
  76. „"Белавиа" начнет летать из Гомеля в два московских аэропорта“ (ru). Зеркало. ГО «ДЗЕРКАЛО НЬЮС» (2024-yil 14-fevral). Qaraldi: 2024-yil 14-fevral.
  77. Liu, Jim. „Centrum Air Revises NS25 Network Expansion“ (en-CA). AeroRoutes. Qaraldi: 2025-yil 15-aprel.
  78. „China Eastern NS24 Europe / Oceania Service Changes – 06FEB24“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 6-fevral). Qaraldi: 2024-yil 6-fevral.
  79. Liu, Jim. „China Eastern 3Q25 Xi'An – Moscow Service Changes“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 6-fevral). Qaraldi: 2025-yil 7-fevral.
  80. Liu, Jim. „China Eastern Adds 3rd Daily Shanghai – Moscow Flight From late-June 2024“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 30-may). Qaraldi: 2024-yil 30-may.
  81. „China Eastern Adds Shenyang – Moscow in late-1Q24“. Aeroroutes. Qaraldi: 2024-yil 19-fevral.
  82. „China Southern Expands A350 Guangzhou International Service in NS23“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 3-may.
  83. „China's largest airline suspends direct flights to Moscow“ (en). New Voice. Interfax-Ukraine (2025-yil 14-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 20-yanvar.
  84. Liu, Jim. „China Southern 3Q25 Urumqi – Moscow Service Increases“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 4-aprel). Qaraldi: 2025-yil 6-aprel.
  85. „China Southern Resumes Wuhan – Moscow Service From Sep 2025“. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 8-iyul.
  86. „China's largest airline suspends direct flights to Moscow“ (en). The New Voice of Ukraine. "Publishing House "Media-DC" LLC.. Qaraldi: 2025-yil 9-sentyabr.
  87. Liu, Jim. „Etihad Increases Moscow Service in 4Q25“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 18-mart). Qaraldi: 2025-yil 18-mart.
  88. „Gulf Air to launch direct flights to Moscow via SVO“ (en). www.zawya.com. ZAWYA by LSEG (2025-yil 20-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 20-noyabr.
  89. Liu, Jim. „Hainan Airlines Resumes Haikou – Moscow Service From late-August 2024“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 19-iyul). Qaraldi: 2024-yil 19-iyul.
  90. Chua, Alfred. „In rare move, Hainan Airlines resumes flights to Russia“. FlightGlobal (2022-yil 7-iyul). Qaraldi: 2022-yil 8-iyul.
  91. Мартынова, Полина. „Россия и Иран возобновили авиасообщение“ (ru). РБК (2025-yil 27-iyun). Qaraldi: 2025-yil 27-iyun.
  92. Liu, Jim. „Nordwind Airlines Nov/Dec 2025 Moscow – Pyongyang Operations“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 9-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 10-oktyabr.
  93. Rodríguez, Lourdes Pichs. „Nordwind Airlines opens route between Moscow and Holguín“ (en-gb). ahora.cu. Periódico ¡ahora! (2025-yil 21-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 6-noyabr.
  94. „Nordwind Airlines to resume direct Russia-Cam Ranh flights after five-year hiatus“ (en). VOV.VN. VOV Voice of Vietnam (2025-yil 25-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 26-sentyabr.
  95. Liu, Jim. „Oman Air NS25 Moscow Frequency Variations“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 11-aprel). Qaraldi: 2025-yil 11-aprel.
  96. Осипов, Сергей. „Национальный авиаперевозчик Омана запускает рейсы из Москвы на курорт Салала“ (ru-RU). Электронное издание сайт "Большая Азия" (2025-yil 12-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 13-noyabr.
  97. Петров, Андрей. „Рейсов "Победы" между Москвой и Нальчиком станет больше“ (ru). vestikavkaza.ru (2024-yil 22-fevral). Qaraldi: 2024-yil 5-mart.
  98. „С 3 февраля Авиакомпания Победа приступает к выполнению рейсов в Москву (Шереметьево)“. tjmport.ru. Международный аэропорт Тюмень (Рощино). Qaraldi: 2023-yil 24-dekabr.
  99. „News for Airlines, Airports and the Aviation Industry | CAPA“. centreforaviation.com. CAPA. Qaraldi: 2022-yil 25-avgust.
  100. Liu, Jim. „Qatar Airways Increases Moscow Service in 2H25“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 19-may). Qaraldi: 2025-yil 19-may.
  101. Tore, Iuliia. „Red Sea Airlines Suspend Flights to Moscow“. Rustourismnews.com (2023-yil 8-sentyabr). Qaraldi: 2023-yil 13-sentyabr.
  102. 102,0 102,1 102,2 102,3 102,4 Liu, Jim. „Aeroflot NS25 Rossiya Boeing 747 Operations – 05JAN25“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 6-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 6-yanvar.
  103. Liu, Jim. „Aeroflot Adds Rossiya Boeing 777 Moscow – Kaliningrad Flight in June 2025“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 16-may). Qaraldi: 2025-yil 16-may.
  104. „Из Пензы в Москву запустят еще один авиарейс“ (ru-RU). Пенза-Обзор - новости Пензы и Пензенской области (2024-yil 29-iyul). Qaraldi: 2024-yil 29-iyul.
  105. Liu, Jim. „Aeroflot Adds Rossiya Boeing 747 Sochi Service in 4Q24“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 3-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 4-dekabr.
  106. „Royal Air Maroc Shifts Casablanca to Moscow Operations to Sheremetyevo Airport with Daily Boeing 737-800 Service Effective January 28, 2025 - Travel And Tour World“. Travel And Tour World (2025-yil 28-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 29-yanvar.
  107. Liu, Jim. „Saudia Opens Riyadh – Moscow Reservations From Oct 2025“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 6-avgust). Qaraldi: 2025-yil 7-avgust.
  108. „Shirak Avia Expands Russia Network in 4Q22“ (en-GB). Aeroroutes (2022-yil 29-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 29-noyabr.
  109. „Sichuan Airlines NS24 Russia Service Increases“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 4-mart). Qaraldi: 2024-yil 4-mart.
  110. „В Россию начнет летать еще одна египетская авиакомпания“. tourbus.ru. Информационный портал для специалистов туротрасли (2025-yil 11-avgust). Qaraldi: 2025-yil 11-avgust.
  111. „Southwind Airlines has started its flights to Sheremetyevo“ (ru). www.svo.aero. JSC Sheremetyevo International Airport.
  112. Liu, Jim. „Southwind Airlines Expands Türkiye – Moscow Network in NS25“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 8-may). Qaraldi: 2025-yil 8-may.
  113. Liu, Jim „Southwind airlines NS25 Russia Network Additions“. aeroroutes.com. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 22-mart.
  114. Liu, Jim. „Southwind Airlines Adds Istanbul – Moscow From Nov 2024“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 25-sentyabr). Qaraldi: 2024-yil 25-sentyabr.
  115. Liu, Jim. „Tianjin Airlines Resumes Chongqing – Moscow From late-July 2024“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 17-iyul). Qaraldi: 2024-yil 18-iyul.
  116. Liu, Jim. „Vietnam Airlines Expands Hanoi – Moscow Flights From Dec 2025“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 7-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 7-oktyabr.
  117. Liu, Jim. „Yamal Airlines Adds Moscow Sheremetyevo – Novy Urengoy from Dec 2024“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 21-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 24-dekabr.
  118. Крашенинников, Илья Александрович. „Ямал полетит в Шереметьево“ (ru). 1931.aero. Журнал "Гражданская авиация" (2019-yil 9-dekabr). 2019-yil 9-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 9-dekabr.
  119. Muir, James. „Turkish Cargo to launch Sheremetyevo flights“. AIR CARGO WEEK (2019-yil 31-may). 2019-yil 11-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 14-iyun.
  120. „Flight History of EZ-F428 (Turkmenistan Airlines)-11 May 2023“. FlightAware.
  121. 121,0 121,1 121,2 „Russian airports: statistics – Russian aviation news“. Russian Aviation Insider (2016-yil 24-noyabr). 2019-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 30-may.
  122. „Станция межтерминального перехода“ (2016-yil 26-oktyabr). 2017-yil 1-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 31-iyul.
  123. 123,0 123,1 „Sheremetyevo Airport's 2014 records and achievements: providing high quality, comfort for all, and continuing as a favorite brand and media leader“ (ru). www.svo.aero. 2019-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 30-may.
  124. Kaminski-Morrow, David „Sheremetyevo named for Pushkin in national airport scheme“. Flightglobal.com (2018-yil 5-dekabr). 2019-yil 6-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 26-iyul.
  125. 125,0 125,1 125,2 125,3 „JSC Sheremetyevo International Airport has published audited consolidated financial statements for 2017 in accordance with IFRS“ (ru). www.svo.aero. 2019-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 18-iyun.
  126. 126,0 126,1 126,2 126,3 „Sheremetyevo handled more than 45 million passengers in 2018“. www.svo.aero. 2019-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 6-fevral.
  127. „Sheremetyevo-2015: the number of passengers in the world“ (ru). www.svo.aero. 2019-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 30-may.
  128. Flightradar24 „Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map“ (en). Flightradar24. Qaraldi: 2026-yil 12-yanvar.