Pulkovo aeroporti
| Pulkovo aeroporti Аэропорт Пулково | |||
|---|---|---|---|
| IATA kodi: LED – ICAO kodi: ULLI – Joylashuv identifikatori: ПЛК – WMO identifikatori: 26063 | |||
| Qisqacha bayon | |||
| Aeroport turi | Xalqaro | ||
| Egasi | Sankt-Peterburg shahar maʼmuriyati | ||
| Operator | Northern Capital Gateway | ||
| Xizmat doirasi | |||
| Havo yoʻli tuguni | *Nordwind Airlines
| ||
| Dengiz sathidan balandligi | 79 ft / 24 m | ||
| Koordinatalari | 59°48′01″N 30°15′45″E / 59.80028°N 30.26250°E | ||
| Vebsayti | |||
| Xarita | |||
|
| |||
| Uchish/qoʻnish yoʻlaklari | |||
| Uzunligi | Yuzasi | ||
| m | ft | ||
| 10R/28L | 3,780 | 12,401 | Sement-beton |
| 10L/28R | 3,397 | 11,145 | Sement-beton |
| Maʼlumotlar (2022[1]) | |||
| Yoʻlovchilar oqimi | 18,140,100 | ||
| Samolyotlar harakati | 144,867 | ||
| Manba: Rossiya federal havo transporti agentligi (2018-yilgi vaqtinchalik statistikani ham koʻring)[2] | |||
Pulkovo aeroporti (ruscha: Аэропорт Пулково) (IATA: LED, ICAO: ULLI) — Rossiyaning Sankt-Peterburg shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Shahar markazidan janubda 23 km (14 mi) masofada joylashgan bitta terminaldan iborat[3]. Aeroport Rossiya Airlines uchun havo tuguni va Smartavia uchun fokus shahar vazifasini bajaradi. U Sankt-Peterburg va Leningrad viloyati fuqarolariga, jami 6 120 000 kishiga, xizmat koʻrsatish uchun mas’uldir. Bu 2022-yil uchun Yevropadagi oʻttiz birinchi eng gavjum aeroportdir.
Tavsifi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Pulkovo aeroporti rasman 1932-yil 24-iyunda davlatga tegishli mahalliy aeroport sifatida faoliyatini boshladi. 2017-yildagi vaqtinchalik koʻrsatkichlarga koʻra, aeroport orqali 16 125 520 nafar yoʻlovchi oʻtgan, bu 2016-yilga nisbatan 21,6 foizga koʻp. Ushbu koʻrsatkich Pulkovoni Rossiya va postsovet davlatlaridagi eng gavjum 4-aeroportga aylantiradi[3]. Pulkovo — Rossiya va Sharqiy Yevropadagi eng yirik aeroportlardan biri.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]1931—1986-yillar
[tahrir | manbasini tahrirlash]1931-yil yanvar oyida Leningrad shahri (1924—1991-yillar oraligʻida Sankt-Peterburgning rasmiy nomi va aerodromning IATA kodining „LED“ boʻlishi sababi[3]) yaqinida aerodrom qurilishi boshlandi va 1932-yil 24-iyunda yakunlandi, birinchi samolyot oʻsha kuni soat 17:31 da yoʻlovchilari va pochta joʻnatmalari bilan Moskvadan ikki yarim soatlik parvozdan soʻng yetib keldi[4]. Aerodrom dastlab Shosseynaya aeroporti deb nomlangan, bu nom yaqin atrofdagi Shosseynaya temir yoʻl stansiyasidan kelib chiqqan[5]. Koʻp oʻtmay, aeroportdan Petrozavodsk, Pudoj, Arxangelsk va Murmanskka muntazam reyslar yoʻlga qoʻyildi.
1936-yilda yangi terminal uchun poydevor qoʻyildi. Leningrad aeroporti ham yangi G-2 va PS-84 samolyotlari bilan taʼminlandi[6]. 1941-yilda Moskva va Leningrad oʻrtasida yangi butunlay tijoriy yoʻlovchi yoʻnalishi ochildi; avvalroq u aralash yoʻlovchi-pochta yoʻnalishi edi. Yangi terminal qurilishi 1937-yildan 1941-yilgacha davom etdi. Yangi uch qavatli terminalning meʼmorlari Aleksandr Ivanovich Gegello va N.E. Lansere edi. Qurilish 1941-yil 22-iyunda fashistlar Germaniyasi SSSRga bostirib kirganidan bir oy oʻtgach, 1941-yil iyul oyida toʻsatdan toʻxtatildi. Aeroport nemislarning Leningrad qamalida front chizigʻi edi. 1941-yildan 1944-yilgacha parvozlar amalga oshirilmagan. Yaqin atrofdagi Pulkovo tepaliklari nemislar tomonidan ishgʻol qilingan va nemis uzoq masofali artilleriyasi tomonidan Leningradni har kuni bombardimon qilish uchun ishlatilgan edi. 1944-yil yanvarida aeroport nemislardan tozalandi, 1945-yilda uchish-qoʻnish yoʻlaklari taʼmirlangach, yuk va pochta reyslari tiklandi. 1948-yil fevral oyida zarar toʻliq bartaraf etilgach, aeroport muntazam yoʻlovchi reyslarini tikladi. 1949-yilda SSSRning 15 yirik shaharlariga muntazam reyslar va Rossiya shimoli-gʻarbiy qismida yana 15 ta qisqa masofali reyslar amalga oshirildi[7]. 1949-yilda Shosseynaya aeroporti 6 305 333 tonna pochta va 708 tonna yuk tashish tezligini qayd etdi[8].
1951-yilda yangi terminalning qurilishi tugallandi. 1950-yillarning oʻrtalarida yangi kengaytirilgan uchish-qoʻnish yoʻlagi qurib bitkazildi, bu aeroportga Ilyushin-18 va Tupolev-104 kabi yirikroq samolyotlarni qabul qilish imkonini berdi[9]. Xuddi shu davrda Shosseynaya aeroportida reaktiv dvigatelli samolyotlardan foydalanish boshlandi. 1959-yil 15-martda SSSR-42419 Tu-104 Shosseynaya aeroportidan havoga koʻtarilgan birinchi tijorat reaktiv samolyoti boʻldi[manba kerak].
1960-yillarning boshlarida aeroportda An-24 va Yak-40 kabi zamonaviy mintaqaviy samolyotlar paydo boʻla boshladi. Parvozlar roʻyxatida Vladivostokka parvozlar yoʻlga qoʻyildi. ICAOning 1-toifa standartlari 1965-yilda joriy qilingan va xalqaro operatsiyalarga yoʻl ochgan. 1960-yillarning oxiriga kelib, 60 dan ortiq aviakompaniyalar Sankt-Peterburg aeroportiga reyslarni amalga oshirdi. 1971-yil 8-fevralda Shosseynaya Oktabr Inqilobi ordeni bilan taqdirlandi[10]. Aeroport nomi 1973-yil 24-aprelda Pulkovo aeroporti deb oʻzgartirildi. 1973-yil may oyida yangi Pulkovo 1 terminali ochildi. Mashhur 5 kubli Pulkovo 1 Aleksandr Zik tomonidan ishlab chiqilgan. Yuqoridagi 5 kub terminalga yanada kengroq tuygʻu berish va tabiiy quyosh nuri oʻtishiga imkon berish uchun ataylab qoʻyilgan. Ushbu terminal sovet postmodern meʼmorchiligining durdona asari hisoblanadi[11]. Pulkovo 1 faqat ichki terminal edi. 1970—1990-yillar oraligʻida ichki havo qatnovi har oʻn yilda taxminan 45% ga oshdi. Aeroportning urushdan oldingi eski binosi Pulkovo 2 deb oʻzgartirildi va terminal faqat xalqaro reyslar uchun foydalanildi[12].
1986-yil 11-aprelda xalqaro terminal uchun yangi ketish va kelish zonalari qurib bitkazildi, bu Pulkovo 1 yoʻlovchi tashish tezligini ikki baravar oshirdi.
1986—2007-yillar
[tahrir | manbasini tahrirlash]1990-yilda Pulkovo aeroporti 10 000 000 dan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatishi bilan yoʻlovchi tashish hajmining eng yuqori choʻqqisiga chiqdi. Sovet Ittifoqi parchalanganidan keyin yoʻlovchilar soni kamaydi. 2005-yilda Pulkovo aeroporti Pulkovo aviatsiya korxonasidan ajralib chiqqanligi sababli mustaqillikka erishdi. Shuningdek, 2005-yilda Rosavia Pulkovo aeroporti (hali ham davlatga tegishli) yangi terminal qurilishining investitsiya loyihasi boʻyicha ochiq tender oʻtkazishini eʼlon qildi. Bu unga aksiyalarni sotish va investitsion tender loyihalari ustida ishlashni boshlash imkonini berdi. 2006-yilda Pulkovo aeroporti 5 000 000 dan ortiq yoʻlovchiga xizmat koʻrsatdi: 1990-yildagi raqamning atigi 50 foizi.
2007-yildan — hozirgi kungacha
[tahrir | manbasini tahrirlash]2007-yilda Grimshaw Architects qurilish shartnomasi gʻolibi deb topildi. 2009-yilda Sankt-Peterburg transport vazirligi Pulkovo aeroporti uchun operatsion kompaniya yaratishni soʻradi va Rossiyaning VTB Capital Bank, xalqaro Fraport AG kompaniyasi va Gretsiyaning Copelouzos Group tomonidan NCG (Northern Capital Gateway) deb nomlanuvchi konsorsium tuzildi. 2010-yil 29-aprelda NCG Pulkovo aeroportini 30 yillik operatsion ijaraga berish boʻyicha tenderda gʻolib chiqdi. 2010-yil 24-noyabrda Rossiya Bosh vaziri Vladimir Putin 150 000 m2 yangi Terminal 1 qurilishi boshlanishini nishonlash marosimida ishtirok etdi.
2020-yildan boshlab yoʻnalishlar soni tez sur’atlar bilan oʻsishi kutilmoqda, bunda yoʻlovchilar soni 75 foizgacha oshadi. Bu Rossiyadan roʻyxatdan oʻtmagan aviakompaniyalarga „Ochiq osmon“/Yettinchi erkinlik huquqi ostida Yevropaning bir nechta yoʻnalishlaridan aeroportga parvozlarni amalga oshirishga ruxsat beruvchi besh yillik sinov kelishuvidan soʻng boʻlib oʻtadi [13]. Sinov Sankt-Peterburg mintaqasiga tashrif buyurishni xohlovchi koʻplab Yevropa fuqarolari uchun viza talablari yumshatilganidan keyin amalga oshiriladi, bu esa aeroport orqali shaharga sayyohlikni oqimini oshirish uchun moʻljallangan[14].
Terminallar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Pulkovo 1
[tahrir | manbasini tahrirlash]1973-yilda ochilgan bu tarixiy terminal 43,000 m2 (460,000 kv ft) maydonni tashkil etadi[15]. U yillik 6 500 000 yoʻlovchiga xizmat koʻrsatish uchun qurilgan, ammo 2008-yilga kelib u maksimal sigʻimdan oshib ketdi[16]. 2014-yilda rekonstruksiya nihoyasiga yetgach, ushbu terminaldan hozirda barcha yoʻlovchi reyslari, ichki va xalqaro reyslar uchun foydalaniladi. Unda bir nechta dyuti-fri doʻkonlar, restoranlar va 6 ta teleskopik traplar mavjud. Xabar qilinishicha, Pulkovo 1 rekonstruksiyasi tugallangach, Pulkovo aeroportining sigʻimi yiliga 17 000 000 yoʻlovchiga xizmat koʻrsata oladi.
Terminal 1
[tahrir | manbasini tahrirlash]Terminal 1 qurilishi bir necha bor kechiktirilgan, ammo nihoyat 2010-yilda boshlangan[manba kerak]. 2013-yil noyabrda Sankt-Peterburgning 5200 dan ortiq aholisi bilan aeroportda xatoliklar uchun sinovdan oʻtkazildi. Sinovdan bir necha kun oʻtgach, 2013-yil 3-dekabrda yangi Terminal 1 ochildi. 2014-yil 14-fevralda eski Pulkovo 1 va Pulkovo 2 terminallari yopilganligi sababli barcha amaliyotlar yangi terminalga birlashtirildi[15]. Yangi terminalda bir nechta biznes zallari, restoranlar, dorixonalar mavjud. Terminal 1 147 000 m2 ni tashkil qiladi va uning oldida 400 000 m 2 aeroport dock mavjud. Aeroportda 88 ta roʻyxatga olish stoli, 110 ta pasport kabinasi, 7 ta bagaj karuseli, 110 ta avtoturargoh, 17 ta darvoza va 17 ta eskalator mavjud. Yangi aeroportning ichki qismi Grimshaw Architects tomonidan ishlab chiqilgan va Sankt-Peterburg shahrining dizayni va uslubiga bevosita mos keladi. Yangi Terminal http://line-stargadget.ru/ (Wayback Machine saytida 2022-08-09 sanasida arxivlangan) ga yoʻlovchilarga gullab-yashnayotgan madaniyat hissini berish uchun koʻplab badiiy haykallar va rasmlarni ham qidirdi. Dmitriy Shorinning "Men farishtalarga ishonaman" loyihasidan toʻrtta haykal joʻnash zalini bezatib turibdi[17] [18].
Hozirgi Pulkovo-1 terminali yangi terminal va eski sovet terminalini oʻz ichiga oladi, ular qayta qurilgan va toʻlaligicha uchib ketish joyiga aylantirilgan.
Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]2022-yilgi Rossiyaning Ukrainaga bosqinida aviatsiya taʼsiri tufayli Yevropa Ittifoqi, Buyuk Britaniya, Avstraliya, Shimoliy Amerika, Shveysariya, Singapur, Shimoliy-Sharqiy Osiyo, Tayvan, Islandiya, Gonkong va Norvegiyaga yoʻnalishlar toʻxtatildi va keyingi ogohlantirishgacha taqiqlandi.
Statistika
[tahrir | manbasini tahrirlash]




Yillik yoʻlovchi oqimi
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Yil | Yoʻlovchilar | oʻzgarish, %da |
|---|---|---|
| 2004 | 4 337 749 | ▬ |
| 2005 | 4 654 405 | |
| 2006 | 5 101 842 | |
| 2007 | 6 137 805 | |
| 2008 | 7 071 537 | |
| 2009 | 6 758 352 | |
| 2010 | 8 443 753 | |
| 2011 | 9 610 767 | |
| 2012 | 11 154 560 | |
| 2013 | 12 854 366 | |
| 2014 | 14 264 732 | |
| 2015 | 13 500 125 | |
| 2016 | 13 300 000 | |
| 2017 | 16 125 520 | |
| 2018 | 18,122,286 | |
| 2019 | 19 581 262 | |
| 2020 | 10 944 421 | |
| 2021 | 18 043 464 | |
| 2022 | 18 140 100 | |
| 2023 | 20 400 000 | |
| 2024 | 20 900 000 |
Yoʻnalish statistikasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Oʻrni | Shahar | Mintaqa | Aeroportlar | Yoʻlovchilar soni |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Moskva | Moskva Moskva viloyati |
Domodedovo, Sheremetyevo, Vnukovo | 5 051 518 |
| 2 | Simferopol | Qrim Muxtor Respublikasi | Simferopol aeroporti | 653 844 |
| 3 | Sochi | Krasnodar o‘lkasi | Sochi xalqaro aeroporti | 567 827 |
| 4 | Kaliningrad | Kaliningrad viloyati | Xrabrovo aeroporti | 511 520 |
| 5 | Yekaterinburg | Sverdlovsk viloyati | Koltsovo xalqaro aeroporti | 417 011 |
| 6 | Krasnodar | Krasnodar o‘lkasi | Krasnodar xalqaro aeroporti | 409 758 |
| 7 | Novosibirsk | Novosibirsk viloyati | Tolmachevo aeroporti | 382 849 |
| 8 | Arxangelsk | Arxangelsk viloyati | Talagi aeroporti | 329 233 |
| 9 | Rostov-Don | Rostov viloyati | Rostov-Don aeroporti | 308 118 |
| 10 | Murmansk | Murmansk viloyati | Murmansk aeroporti | 306 564 |
| Oʻrni | Shahar | Mamlakat | Aeroportlar | Yoʻlovchilar soni |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Minsk | Minsk milliy aeroporti | 292 044 | |
| 2 | Toshkent | Toshkent xalqaro aeroporti | 132 785 | |
| 3 | Samarqand | Samarqand xalqaro aeroporti | 100 255 | |
| 4 | Kishinyov | Kishinyov xalqaro aeroporti | 95 698 | |
| 5 | Dushanbe | Dushanbe xalqaro aeroporti | 86 430 | |
| 6 | Olmaota | Olmaota xalqaro aeroporti | 82 605 | |
| 7 | Yerevan | Zvartnots xalqaro aeroporti | 60 570 | |
| 8 | Urganch | Urganch xalqaro aeroporti | 57 274 | |
| 9 | Ostona | Nursulton Nazarboyev xalqaro aeroporti | 52 319 | |
| 10 | Oʻsh | Oʻsh aeroporti | 51 593 |
| Oʻrni | Shahar | Mamlakat | Aeroportlar | Yoʻlovchilar soni |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Antaliya | Antaliya aeroporti | 893 927 | |
| 2 | Frankfurt | Frankfurt aeroporti | 273 017 | |
| 3 | Myunxen | Myunxen aeroporti | 248 291 | |
| 4 | Parij | Sharl de Goll aeroporti | 245 952 | |
| 5 | Larnaka | Larnaka xalqaro aeroporti | 225 943 | |
| 6 | Helsinki | Helsinki aeroporti | 209 890 | |
| 7 | Riga | Riga xalqaro aeroporti | 194,248 | |
| 8 | Praga | Praga Vatslav Havel aeroporti | 186 845 | |
| 9 | Dubay | Dubay xalqaro aeroporti | 186 428 | |
| 10 | Rim — Fiumisino | Leonardo da Vinchi–Fiumichino aeroporti | 169 637 |
Investorlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Northern Capital Gateway (NCG) 2009-yilda aeroportni boshqarishni boshladi[86]:
Aeroport veb-saytida hozirda NCG bilan birga ishtirok etayotgan kompaniyalar roʻyxati keltirilgan[86]
Veb-saytda hali roʻyxatga olinmagan boʻlsa-da, oxirgi investor Qatar Investment Authority (QIA) boʻlib, hozirda Pulkovo aeroportining 24,99% ulushiga egalik qiladi[87] [88]. QIA raisi oʻrinbosari va Qatarning hukmron Ol Soniy oilasi aʼzosi Shayx Ahmad Ol Soniy endi Pulkovo aeroporti veb-saytida QIA vakili Arturo Karta bilan birga Direktorlar kengashi aʼzosi sifatida qayd etilgan[89]."Rossiyaning VTB Capital shirkati, davlatga qarashli VTB guruhining aʼzosi, Frankfurt aeroportini va boshqa koʻplab xalqaro aeroportlarni boshqaradigan Germaniyaning Fraport AG va Gretsiyaning Copelouzos guruhining Horizon Air Investments SA".
Yer usti transporti
[tahrir | manbasini tahrirlash]
- „Marshrutka“ № K-39 mikroavtobuslari bir nechta liniyalarda ishlaydi, ularning baʼzilari shahar avtobus yoʻnalishlari boʻylab (va mos keladigan qator raqamlaridan foydalanadi).
- Pulkovo aeroportiga avtobuslar (№ 39 va № 39Ex) xizmat koʻrsatadi. Ular aeroportni M2 liniyasida " Moskovskaya " metro bekati bilan bogʻlaydilar.
- „Aeroport“ poyezd bekati Pulkovo-2 dan 15 daqiqa piyoda yurish masofasida joylashgan.
Shaxsiy avtomobil bilan Pulkovo aeroportiga borish uchun Sankt-Peterburg shahar markazidan yaqin atrofdagi Pulkovo shossesi (Pulkovskoe shosse) orqali kirish mumkin.
Baxtsiz hodisalar va falokatlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1974-yil 27-aprelda Aeroflotning Krasnodarga uchayotgan Ilyushin Il-18 V yoʻlovchi samolyoti Pulkovodan havoga koʻtarilgandan soʻng, dvigateli yonib ketganidan keyin qulab tushdi. Barcha 108 nafar yoʻlovchi va 10 ekipaj aʼzosi halok boʻldi. Oxir-oqibat u 1974-yilda Leningrad Aeroflot Il-18 halokati deb nomlandi.
- 2025-yil 20-oktyabrda Azerbaijan Airlines aviakompaniyasiga tegishli Airbus A320 samolyoti Pulkovodan Bokuga yoʻl olayotganida parvoz qilganidan koʻp oʻtmay, qoʻnish moslamasining nosozligi sababli favqulodda qoʻnish paytida aeroportning uchish-qo'nish yoʻlagidan chiqib ketdi, natijada barcha 155 yoʻlovchi evakuatsiya qilindi[90].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Fraport Traffic Figures December 2022“ (en) (PDF; 246 KB). fraport.com. Fraport AG. Qaraldi: 2023-yil 5-fevral.
- ↑ „Объемы перевозок через аэропорты России“ [Transportation volumes at Russian airports] (ru). www.favt.ru. Federal Air Transport Agency. 2016-yil 30-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 23-oktyabr.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 „About the Airport“. 2014-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 3-iyun.
- ↑ „History of Pulkovo Airport“. 2014-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 3-iyun.
- ↑ „Pulkovo Airport – About – History“ (2013). 2014-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 3-oktyabr.
- ↑ „Pulkovo – About – History – 1930s“ (2010). 2014-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 3-oktyabr.
- ↑ „History of Pulkovo Airport“. 2014-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 3-iyun.
- ↑ „Pulkovo – About – History – 40s“ (2013). 2014-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 3-oktyabr.
- ↑ „History of Pulkovo Airport“. 2014-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 3-iyun.
- ↑ „Pulkovo – About – History – 1970s“ (2010). 2014-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 3-oktyabr.
- ↑ „Pulkovo – About – History – 1970s“ (2013). 2014-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 3-oktyabr.
- ↑ „History of Pulkovo Airport“. 2014-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 3-iyun.
- ↑ ES. „St Petersburg airport to trial open-skies project“ (en-US). Russian Aviation Insider (2019-yil 18-sentyabr). Qaraldi: 2020-yil 19-yanvar.
- ↑ „The prospect of open skies in St Petersburg sparks excitement around Europe“ (en-US). www.eurasiatimes.org. Qaraldi: 2020-yil 19-yanvar.[sayt ishlamaydi]
- ↑ 15,0 15,1 „Information report on final moving of international flights from Pulkovo-2 to the new Terminal-1 of Pulkovo Airport“. 2021-yil 16-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 3-iyun.
- ↑ „Pulkovo – Airport Indicators“ (2013). Qaraldi: 2014-yil 4-oktyabr.
- ↑ „Dmitry Shorin. I Believe in Angels“. The Wall Street Journal (2013-yil 14-iyun). Qaraldi: 2014-yil 25-noyabr.
- ↑ „Pulkovo Airoprt art and architecture projects page“. 2014-yil 7-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 25-noyabr.
- ↑ Liu, Jim. „Aeroflot Resumes Krasnodar Service From late-Sep 2025“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 25-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 25-sentyabr.
- ↑ 20,0 20,1 Shatilin, Ilja. „«Аэрофлот» наращивает сеть узбекских направлений — FrequentFlyers.ru“ (ru-RU). FrequentFlyers.ru (2025-yil 22-avgust). Qaraldi: 2025-yil 22-avgust.
- ↑ Liu, Jim. „Aeroflot NS25 Russia Far East Network Additions“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 9-may). Qaraldi: 2025-yil 9-may.
- ↑ Абрамян, Каринэ. „Из Челябинска в Санкт-Петербург запустят вечерние авиарейсы“ (ru-RU). Pchela.news. Сетевое издание «ПЧЕЛА» (2025-yil 23-iyun). Qaraldi: 2025-yil 23-iyun.
- ↑ Liu, Jim. „Aeroflot Adds St. Petersburg – Bangkok Service From late-Oct 2024“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 23-sentyabr). Qaraldi: 2024-yil 23-sentyabr.
- ↑ 24,0 24,1 „Aeroflot Adds St. Petersburg – Egypt Routes in NW23“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 9-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 9-oktyabr.
- ↑ „Aeroflot Expands Phuket Network in NW23“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 6-oktyabr). Qaraldi: 2023-yil 7-oktyabr.
- ↑ Liu, Jim. „Aeroflot Expands Sanya Service in NS25“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 26-fevral). Qaraldi: 2025-yil 26-fevral.
- ↑ „Air Cairo Adds Southwind 550-seater Boeing 777 Service in NW23“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 1-noyabr). Qaraldi: 2023-yil 1-noyabr.
- ↑ Liu, Jim. „AJet Expands Istanbul – St. Petersburg Flights in Sep/Oct 2025“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 29-avgust). Qaraldi: 2025-yil 29-avgust.
- ↑ 29,0 29,1 Серебрякова, Татьяна. „Туристы смогут улететь в Египет из Санкт-Петербурга рейсами пяти авиакомпаний“ (ru). Tourdom.ru. Профессиональный портал TourDom.ru — проект ООО «Служба Банко» (2024-yil 16-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 25-aprel.
- ↑ „Авиакомпания Азимут начала программу полетов из Пулково в Тбилиси“. azimuth.ru. Qaraldi: 2024-yil 1-aprel.
- ↑ „TUI Flight Program“. agent.tui.ru. 2019-yil 24-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 14-iyul.
- ↑ Liu, Jim. „Azur Air schedules new long-haul service from St. Petersburg from late-Oct 2019“. Routesonline (2019-yil 15-avgust). Qaraldi: 2019-yil 15-avgust.
- ↑ Liu, Jim. „Belavia Adds Brest – St. Petersburg Service in NS25“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 28-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 28-yanvar.
- ↑ „Belavia Adds Gomel – St. Petersburg From late-March 2024“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 8-fevral). Qaraldi: 2024-yil 8-fevral.
- ↑ 35,0 35,1 35,2 Razzokov, Nodirbek. „Centrum Air launches 15 new Uzbekistan–Russia flights“ (en). Uzbekistan and world news, latest news. "Zamin" - News of Uzbekistan (2025-yil 5-iyun). Qaraldi: 2025-yil 9-iyun.
- ↑ Liu, Jim. „Centrum Air NW25 Domestic / Russia Network Additions“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 25-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 25-sentyabr.
- ↑ „Conviasa Adds St. Petersburg Service From Nov 2025“. Aeroroutes.com.
- ↑ „Mainland Chinese Carriers NS23 International / Regional Network – 14MAY23“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 16-may.
- ↑ „arxiv nusxasi“. 2022-yil 6-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 14-iyul.
- ↑ „Georgian Airways Resumes 2 Russian Routes in Dec 2023“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 8-noyabr). Qaraldi: 2023-yil 8-noyabr.
- ↑ „St. Petersburg resumes direct flights to Beijing“. Globalink (2023-yil 20-fevral). Qaraldi: 2023-yil 20-fevral.
- ↑ Серебрякова, Татьяна. „«Аэрофлот» поставит рейсы в Нячанг еще из трех российских городов“ (ru). Tourdom.ru. Профессиональный портал TourDom.ru — проект ООО «Служба Банко» (2025-yil 26-iyul). Qaraldi: 2025-yil 26-iyul.
- ↑ „Пхукет-2024: как туристам из регионов добраться до острова в Таиланде“ (ru). Tourdom.ru. Профессиональный портал TourDom.ru — проект ООО «Служба Банко» (2025-yil 8-avgust). Qaraldi: 2025-yil 25-aprel.
- ↑ Liu, Jim. „Mahan Air adds scheduled Tehran – St. Petersburg regular service from May 2019“. Routesonline (2019-yil 25-aprel). Qaraldi: 2019-yil 25-aprel.
- ↑ „سایت رسمی هواپیمایی معراج meraj.aero - meraj airlines | Flight Destinations“. meraj.aero. 2019-yil 11-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 25-aprel.
- ↑ Грей, Виктория. „Nesma Airlines выполнила первый рейс в Пулково“. spb.dixinews.ru. Сетевое издание «Агентство официальных новостей». Информационного агентства «DixiNews» (2025-yil 29-iyun). Qaraldi: 2025-yil 30-iyun.
- ↑ „Аэропорт Абакан переходит на весенне-летнее расписание“ (ru-ru). 19rusinfo.ru. Информационное Агентство «Хакасия» (2025-yil 25-fevral). Qaraldi: 2025-yil 25-fevral.
- ↑ Liu, Jim. „Nordwind Airlines Adds A330 Omsk Service in NS25“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 26-fevral). Qaraldi: 2025-yil 26-fevral.
- ↑ Цедрик, Андрей. „Из петербургского аэропорта Пулково возобновляются прямые рейсы в Монастир“ (ru). Коммерсантъ (2025-yil 11-fevral). Qaraldi: 2025-yil 21-fevral.
- ↑ „PEGASUS NS23 NETWORK ADDITIONS – 16APR23“. aeroroutes.com (2023-yil 18-aprel).
- ↑ „Pegasus'tan Rusya'da yeni uçuş noktası! | Turizm Ajansı | Turizm Haberleri | Turizm Gazetesi“.
- ↑ 52,0 52,1 52,2 Liu, Jim. „Pobeda expands St. Petersburg network in Sep/Oct 2019“. Routesonline (2019-yil 22-avgust). Qaraldi: 2019-yil 22-avgust.
- ↑ Liu, Jim. „Pobeda schedules Kaliningrad launch in S18“. Routesonline (2018-yil 19-fevral). Qaraldi: 2018-yil 19-fevral.
- ↑ Грибкова, Иолина. „«Победа» запускает рейсы из Санкт-Петербурга в Краснодар. Нашли билеты от 9,5 тыс. рублей“. Юга.ру — новости Краснодара, Краснодарского края и Адыгеи (2025-yil 16-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 17-sentyabr.
- ↑ „"Победа" запускает прямые рейсы из Перми в Санкт-Петербург“. Properm.ru. Городской портал Перми (2019-yil 16-iyul). Qaraldi: 2019-yil 19-iyul.
- ↑ „"Победа" начнет летать из саратовского аэропорта "Гагарин" в Санкт-Петербург“ (2019-yil 22-avgust).
- ↑ 57,0 57,1 Liu, Jim. „Pobeda expands St. Petersburg network in W16“. Routesonline (2016-yil 9-noyabr). Qaraldi: 2016-yil 9-noyabr.
- ↑ „Pobeda expands domestic network Sep/Oct 2018“. Routesonline (2018-yil 16-sentyabr). Qaraldi: 2018-yil 17-sentyabr.
- ↑ Liu, Jim. „Qanot Sharq Moscow Service Changes From August 2024“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 31-iyul). Qaraldi: 2024-yil 5-avgust.
- ↑ Liu, Jim. „Qanot Sharq Adds Termez – St. Petersburg in NW25“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 25-sentyabr). Qaraldi: 2025-yil 25-sentyabr.
- ↑ Liu, Jim. „Aeroflot Nov 2024 Domestic Network Additions“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 3-oktyabr). Qaraldi: 2024-yil 4-oktyabr.
- ↑ 62,0 62,1 „Seasonal schedule“. krr.aero. Krasnodar International Airport. 2021-yil 22-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 18-sentyabr.
- ↑ „Рейсов из аэропорта Стригино в Санкт-Петербург станет больше“. goj.aero. Strigino Airport PSC. Qaraldi: 2021-yil 20-may.
- ↑ „В Петербурге запустят прямые авиарейсы в крупнейший город Казахстана“ (ru). Фонтанка.ру (2024-yil 4-aprel). Qaraldi: 2024-yil 5-aprel.
- ↑ „"Россия" открывает полеты из Москвы в Волгоград“ (ru). www.rossiya-airlines.com. «Rossiya airlines» JSC. Qaraldi: 2021-yil 20-may.
- ↑ Elghoubachi, Amina. „Royal Air Maroc To Launch Casablanca–Saint Petersburg Route in January 2026“. Barlaman Today (2025-yil 22-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 30-oktyabr.
- ↑ „"РусЛайн" с 15 декабря возобновляет рейс Ярославль- Санкт-Петербург // АвиаПорт.Новости“. www.aviaport.ru. Агентство «АвиаПорт» (2023-yil 22-noyabr). Qaraldi: 2023-yil 22-noyabr.
- ↑ „S7 Airlines flight schedule“. www.s7.ru. S7 Airlines.
- ↑ Liu, Jim. „S7 Airlines S19 Domestic network addition as of 04JAN19“. Routesonline (2019-yil 6-yanvar). Qaraldi: 2019-yil 11-yanvar.
- ↑ Подкосова, Елизавета. „Для жителей Советского запустят прямой рейс в Санкт-Петербург“ (ru). NEFT. Люди, деньги, нефть. Новости и истории о нефтяниках и жизни в ХМАО, ЯНАО и в Тюменской области. (2025-yil 29-yanvar). Qaraldi: 2025-yil 29-yanvar.
- ↑ „Sichuan Airlines NS23 International / Regional Service Changes“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 21-fevral.
- ↑ „В Россию начнет летать еще одна египетская авиакомпания“. tourbus.ru. Информационный портал для специалистов туротрасли (2025-yil 11-avgust). Qaraldi: 2025-yil 11-avgust.
- ↑ http://gdca.am/storage/projects/projects_5800921334_S19_16MAY_TO_30_JUN_2019.doc Andoza:Bare URL DOC
- ↑ 74,0 74,1 74,2 74,3 „Flight map — Smartavia“ (en). flysmartavia.com. JSC “Smartavia Airlines”. Qaraldi: 2025-yil 25-aprel.
- ↑ „Оренбуржцы смогут летать прямыми рейсами "Смартавиа" в Санкт-Петербург | Новости Оренбурга“ (ru). prooren.ru (2024-yil 21-fevral). Qaraldi: 2024-yil 21-fevral.
- ↑ „Southwind is born: Turkey creates airline targeting Russian tourists“ (2022-yil 18-aprel).
- ↑ „Southwind is preparing to fly to Antalya from five cities of Russia“ (2022-yil 1-avgust).
- ↑ „Istanbul's New Airport Is A Hot Beautiful Mess“. One Mile at a Time (2019-yil 9-aprel).
- ↑ 79,0 79,1 79,2 Liu, Jim. „Turkish Airlines NS25 Russia Scheduled Charter Operations“ (en-CA). AeroRoutes (2025-yil 26-mart). Qaraldi: 2025-yil 26-mart.
- ↑ Золото, Олег. „Авиакомпания Utair начнет выполнять рейсы из Петербурга в Геленджик с 3 августа“. vecherka-spb.ru. Вечерний Санкт-Петербург (2025-yil 23-iyul). Qaraldi: 2025-yil 24-iyul.
- ↑ „Uzbekistan Airways Resumes Andizhan Service in NW25“. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 23-iyul.
- ↑ 82,0 82,1 „Больше рейсов в Фергану и Наманган!“ (ru). AeroTur. Official website for Uzbekistan Airways tickets sales, supported by Aerotur LLC. Qaraldi: 2024-yil 13-fevral.
- ↑ „Uzbekistan Airways запускает регулярные рейсы из Карши в Санкт-Петербург“ (ru). uzdaily. Qaraldi: 2024-yil 25-may.
- ↑ Jim Liu, Jim. „Yamal adds St. Petersburg – Novy Urengoy in 1Q17“. Routesonline (2016-yil 16-dekabr). Qaraldi: 2017-yil 16-aprel.
- ↑ 85,0 85,1 85,2 „Airport Indicators“. MOST POPULAR DESTINATIONS. Northern Capital Gateway LLC. Qaraldi: 2020-yil 21-avgust.
- ↑ 86,0 86,1 „About the Airport“. www.pulkovoairport.ru. Qaraldi: 2017-yil 20-aprel.
- ↑ „Fraport sells stake in St Petersburg airport to Qatar“. Reuters (2017-yil 31-iyul). Qaraldi: 2017-yil 20-aprel.
- ↑ „Qatar Investment Authority buys stake in Russian airport“ (en-US). Doha News (2016-yil 1-avgust). Qaraldi: 2017-yil 20-aprel.
- ↑ „Board of Directors“. www.pulkovoairport.ru. Qaraldi: 2017-yil 20-aprel.
- ↑ „Flight Skids Off Runway in St. Petersburg After Emergency Landing“. The Moscow Times (2025-yil 20-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 20-oktyabr.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Vikiomborda Pulkovo Airport mavzusiga oid fayllar bor
- Official site (inglizcha va ruscha)