Branislav Jovin
| Branislav Jovin | |
 Mostarska petlja u Beogradu | |
| Lični podaci | |
|---|---|
| Ime | Branislav Jovin |
| Nacionalnost | Srbin |
| Datum rođenja | 1935 |
| Mesto rođenja | Odžaci,  Kraljevina Jugoslavija
|
| Datum smrti | 2018 |
| Mesto smrti | Beograd,  Savezna Republika Jugoslavija
|
| Rad | |
| Građevine | Zgrada Urbanističkog zavoda u Beogradu |
| Nagrade | Nagrada Borbe za arhitekturu |
Branislav Jovin (1935, Odžaci–2000, Beograd) bio je jugoslavenski i srpski arhitekta.
Za vrijeme Drugog svetskog rata otac Žarko je bio interniran u logor, a majka Katica je sama podizala i spartanski vaspitavala četiri sina i jednu kćerku. Gimnaziju je završio u Somboru, a studija arhitekture 1960. godine u Beogradu.
Nakon završetka studija, zaposlio se u Urbanističkom zavodu Beograda, i radio 10 god. kao glavni urbanista. Zatim je 32 god. radio u Zavodu za razvoj grada kao glavni projektant, savjetnik i pomoćnik direktora Sektora za metro Beograda. Bio je u braku sa Marijom Radan Jovin, takođe arhitekticom, koja se bavila restauracijom kulturnih spomenika, prvenstveno manastira. Iznad manastira Studenice sagradili su kuću, samo od drveta, bez ijednog eksera, i na to svoje arhitektonsko djelo su posebno bili ponosni. Nisu imali djece.
Dobar dio vremena bavio se umetničko fotografijom. Posebno je fotografisao insekte.
Jovinov značaj u stvaranju slike poslijeratne arhitekture u Beogradu i Srbiji ogleda se u njegovoj svestranosti i sposobnosti da podjednako dobro i sa jednakom posvećenošću realizuje projekte institucionalnih zgrada, urbanistička rješenja i projekte razvoja slobodnih prostora i urbanistička rješenja saobraćaja, ostavljajući tako svoj trag u savremenom arhitektonskom izrazu u Srbiji u drugoj polovini dvadesetog vijeka.[1]
Zgrade Skupštine opštine Novi Beograd je prvo značajnije dostignuće koje je realizovao zajedno sa Stojanom Maksimovićem u periodu 1961–1964 i produžena 1973. Upotreba prirodnog betona u njegovom izvornom obliku bez dodatne obrade na ovoj zgradi nagovještava brutalističku estetiku.
Zgrada Urbanističkog zavoda u Beogradu, najznačajnije je arhitektonsko djelo Branislava Jovina i jedan od izuzetnih primjera brutalizma u Srbiji. Jovin ne smatra da je zgrada Zavoda brutalistički arhitektonski objekat, ali naglašava da su mu glavne smjernice u definiranju izgleda zgrade bile: a) izlaganje glavnih stubova izvan glavnog trakta kao posljedica funkcionalne sklonosti ka ujedinjenju unutrašnjeg prostora i b) upotreba materijala u njihovom izvornom obliku, što ukazuje na činjenicu da je Jovin svjesno koristio principe, iako nije bio svjestan da su brutalistički.[2]
Njegov projekat uređenja Savskog šetališta, na lijevoj obali Save, između Brankovog mosta i ušća Save u Dunav, realizovan je krajem 1967. godine, u saradnji sa Predragom Ljubičićem i Stevanom Milenkovićem.
Bavio se pojektovanjem uređenja slobodnih površina na prostorima: Dunavski kej ispred hotela "Jugoslavija" (1968.), Centra "Sava" (1977.), Muzeja Jugoslavije u saradnji sa suprugom Marijom (1978.–1981.) i dvorište Kapetan Mišinog zdanja (1990.).
Krajem osamdesetih godina 20. vijeka završio je rekonstrukciju Knez Mihailove ulice u Beogradu i pješačku zonu na dionici između Knez Mihailove ulice i Obilićevog Venca u Beogradu, 1996. godine. Izvan Beograda, učestvovao je u projektovanju Trga slobode sa pješačkom Ulicom pobjede u Nišu (1991–1995), zatim u konkursnom projektu za Ulicu Modena u Novom Sadu iz 1995. godine, Gradskog trga sa gradskim parkom u Zaječaru, fontane u Ulici Jovana Dučića u Trebinju (1996) i Trga partizana u Užicu (konkurs, 1999).[3]
Nakon 2000. godine, izradio je konkursno rješenje za Kalenić pijacu u Beogradu (2000), Stari grad Zemun sa metro stanicom (2002), Gradski trg u Zrenjaninu (2003), Trg Republike sa metro stanicom (2004), Trg Slavija sa pješačkom ulicom Kralja Milana u Beogradu (2005), Trg mladih sa pješačkom ulicom u Brčkom (2006), uređenje pješačke zone u Zmaj Jovinoj, Čika Ljubinoj, na Obilićevom vencu i u Rajićevoj ulici u Beogradu (2005–2006), te rekonstrukciju Narodnog muzeja u Beogradu (idejno rješenje, analiza i dogradnja).
Detaljni urbanistički plan za autoput kroz Novi Beograd realizovao je u koautorstvu sa inženjerom Jovanom Katanićem. Sa istim autorom uradio je promišljeno i funkcionalno rješenje saobraćajnog problema na raskrsnici Mostar, jednoj od važnih saobraćajnih tačaka u gradu Beogradu.
Značajan dio svoje stvaralačke energije posvetio je promišljanju i razradi, a potom i promociji i borbi za izgradnju beogradskog metroa. Beogradskom podzemnom železnicom počeo je da se bavi kao rukovodilac projekta "Metro Beograd 1976 - Studija podobnosti metro-sistema" u Zavodu za izgradnju grada, zalažući se za "urbanistički preokret", nasuprot postojećem "automobilsko-tramvajskom urbanizmu". Godine 1982. projekat je obustavlje, 1985 nastavljen. Njegova vizija beogradskog metroa sa 14 metro stanica još uvijek je u realizaciji.[4]
- Dva puta je nagrađen Oktobarskom nagradom grada Beograda (1967. i 1971.),
- Republičku Nagradu Borbe za arhitekturu (1970.),
- Velika nagrada arhitekture za životno djelo koju dodjeljuje Savez arhitekata Srbije (1991.).[5]
- „Preminuo Branislav Jovin”. eKapija - www.ekapija.com - 8.septemba 2018.. Pristupljeno 5. avgust 2025.
- „Čovek koji je prvi ustao protiv Beograda na vodi”. Danas - www.danas.com - 8.septembar 2018.. Pristupljeno 5. 8. 2025.
- ↑ „Teodora Merdanović - Zgrada Urbanističkog zavoda u Beogradu”. Institut za zaštitu spomenika kulture u Beogradu, scindeks-clanci.ceon.rs, 2017.. Pristupljeno 5. avgust 2025.(en)
- ↑ „Sanja Simonović Alfirević, Đorđe Alfirević - Brutalizam u srpskoj arhitekturi: stil ili nužnost?”. ACADEMIA, www.academia.edu, 2017.. Pristupljeno 15. jul 2025.(en)
- ↑ „Beograd silazi na reku i širi pešačke zone po ideji Jovina, ali u njenoj realizaciji postoji jedan propust”. Gradnja - www.gradnja.rs, 2018.. Pristupljeno 4. avgust. 2025.
- ↑ „In memoriam: Don Kihot beogradskog metroa”. Gradnja - mondo.rs, 2018.. Pristupljeno 4. avgust. 2025.
- ↑ „Velika nagrada arhitekture”. Udruženje Arhitekata Srbije - Reprezentativno udruženje u kulturi Republike Srbije - www.u-a-s.rs, 2021.. Pristupljeno 4. avgust. 2025.