Raymond Massey

Raymond Massey
Imię i nazwisko	Raymond Hart Massey
Data i miejsce urodzenia	30 sierpnia 1896 ; Toronto
Data i miejsce śmierci	29 lipca 1983 ; Los Angeles
Zawód	aktor
Współmałżonek	Margery Fremantle; (1921–1929; rozwód); Adrianne Allen; (1929–1993; rozwód); Dorothy Whitney (1939–1982; jej śmierć)
Lata aktywności	1918–1973
	Multimedia w Wikimedia Commons

Raymond Hart Massey (ur. 30 sierpnia 1896 w Toronto, zm. 29 lipca 1983 w Los Angeles) – kanadyjsko–amerykański aktor rozpoznawalny ze swojego dominującego głosu wyszkolonego na scenie. Za rolę Abrahama Lincolna był nominowany do Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego za rolę w dramacie biograficznym Johna Cromwella Abe Lincoln in Illinois (1940).

Życiorys

Urodził się jako syn Anny Anna Dobbins (z domu Vincent) i Chestera Daniela Masseya^[1], pracownika Massey Ferguson. Miał starszego brata Charlesa Vincenta (1887–1967)^[1]. Uczęszczał do Upper Canada College, aby niedługo się przenieść do Appleby College w Oakville. Studiował na Uniwersytecie Toronto, gdzie był członkiem Balliol College.

Służył podczas I wojny światowej w kanadyjskiej armii, uczestniczył w misjach na Syberii i we Francji.

W 1922 debiutował na scenie w Londynie. Po raz pierwszy trafił na ekran jako członek Rady Stanów Sfederowanych w fantastycznonaukowym filmie niemym High Treason (1929). W filmie dźwiękowym – The Speckled Band (1931) wystąpił jako pierwszy w roli Sherlocka Holmesa. W wojennym dramacie fantastycznonaukowym Williama Camerona Menziesa Rzeczy, które nadejdą (1936) według powieści H.G. Wellsa został obsadzony w dwóch rolach jako biznesmen/pilot John Cabal i wnuk pilota/szef rządu Oswald Cabal.

W 1930 na Broadwayu zrealizował komedię Symfonia w dwóch bemolach na podstawie książki Ivora Novello^[2]. W 1931 zagrał tytułowego duńskiego księcia w broadwayowskim Hamlecie^[2]. W latach 1938–1939 świecił triumfy na Broadwayu w tytułowej roli Abrahama Lincolna w sztuce Abe Lincoln in Illinois^[2] autorstwa Roberta E. Sherwooda. W latach 1941–1952 pracował w radiu, czytając m.in. Wichrowe Wzgórza Emily Brontë.

Wystąpił również w filmowej wersji sztuki w tej samej roli Prezydenta Abrahama Lincolna. Za występ otrzymał nominację do Oscara. W późniejszych latach jeszcze kilkakrotnie wcielał się w postać Lincolna, w tym w programie satyrycznym Ford Star Jubilee (1956) i filmie Jak zdobywano Dziki Zachód (1962).

Dostał angaż do filmu Arszenik i stare koronki (1944) w reżyserii Franka Capry. Grał w takich filmach jak: Sprawa życia i śmierci, Żałoba przystoi Elektrze i Opętana^[3]. W następnych latach grywał głównie w serialach telewizyjnych.

8 lutego 1960 otrzymał swoje dwie gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 1719 Vine Street (Gwiazda Filmowa) i 6706 Hollywood Boulevard (Gwiazda Telewizyjna)^[4]^[5].

Życie prywatne

Massey był trzykrotnie żonaty:

Margery Fremantle (od 1921 do 1929), małżeństwo skończyło się rozwodem, para miała syna Geoffreya.
Adrianne Allen (od 1929 do 1939), małżeństwo skończyło się rozwodem, para miała dwójkę dzieci: syna Daniela (został aktorem) i córkę Annę (również aktorkę).
Dorothy Whitney (od 1939 do swojej śmierci w 1982).

Starszy brat aktora Vincent Massey był pierwszym urodzonym w Kanadzie generalnym gubernatorem tego kraju. W 1964 roku popierał Barry’ego Goldwatera starającego się o urząd prezydenta.

Zmarł 29 lipca 1983 w Los Angeles w wieku 87 lat na zapalenie płuc^[6].

Filmografia

1932: Stary mroczny dom jako Philip Waverton
1936: Rzeczy, które nadejdą jako John Cabal / Oswald Cabal
1937: Huragan jako gubernator Eugene De Laag
1937: Wyspa w płomieniach jako Filip, król Hiszpanii
1937: Więzień królewski jako wielki książę „Czarny” Michał
1940: Szlak do Santa Fe jako John Brown
1941: 49th Parallel jako Andy Brock
1943: Konwój jako Steve Jarvis
1944: Arszenik i stare koronki jako Jonathan Brewster
1944: Kobieta w oknie jako prokurator Frank Lalor
1946: Sprawa życia i śmierci jako Abraham Farlan
1947: Opętana jako Dean Graham
1947: Żałoba przystoi Elektrze jako Ezra Mannon
1950: Chain Lightning jako Leland Willis
1951: Dawid i Betszeba jako Natan
1955: Na wschód od Edenu jako Adam Trask
1955: Nadzy i martwi jako generał Cummings
1959: Alfred Hitchcock przedstawia – odc. „Road Hog” jako Sam Pine
1962: Jak zdobywano Dziki Zachód jako Abraham Lincoln
1961–1966: Doktor Kildare jako dr Leonard Gillespie
1969: Złoto MacKenny jako kaznodzieja

Przypisy

↑ ^a ^b Linda Davis: Raymond Massey (1896–1983). Find a Grave. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).
↑ ^a ^b ^c Raymond Massey. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).
↑ Raymond Massey (1896–1983). Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).
↑ Raymond Massey. Walk of Fame. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).
↑ JerryJ. Belcher JerryJ., Hollywood Star Walk: Raymond Massey, Actor, Writer, „Los Angeles Times”, 31 lipca 1983 [dostęp 2025-07-20] (ang.).
↑ AssociatedA. Press AssociatedA., Raymond Massey, Famous For His Portrayal Of Lincoln, „The New York Times”, 31 lipca 1983 [dostęp 2025-07-20] (ang.).

Bibliografia

Kinorama: Fakty – Raymond Massey (1896–1983). „Film”. nr 37 (1784/XXXVIII), s. 12, 11 września 1983. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X.

Linki zewnętrzne

Raymond Massey (1896–1983) w bazie IMDb (ang.)
Raymond Massey w bazie Filmweb
Raymond Massey w bazie Notable Names Database (ang.)
Raymond Massey w bazie Discogs.com (ang.)

[find-1] Linda Davis: Raymond Massey (1896–1983). Find a Grave. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).

[ibdb-2] Raymond Massey. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).

[rt-3] Raymond Massey (1896–1983). Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).

[4] Raymond Massey. Walk of Fame. [dostęp 2025-07-20]. (ang.).

[5] JerryJ. Belcher JerryJ., Hollywood Star Walk: Raymond Massey, Actor, Writer, „Los Angeles Times”, 31 lipca 1983 [dostęp 2025-07-20] (ang.).

[6] AssociatedA. Press AssociatedA., Raymond Massey, Famous For His Portrayal Of Lincoln, „The New York Times”, 31 lipca 1983 [dostęp 2025-07-20] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]