Przejdź do zawartości

Jan Krzysztof Ardanowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Jan Krzysztof Ardanowski
Ilustracja
Jan Krzysztof Ardanowski (2018)
Data i miejsce urodzenia

11 lutego 1961
Czernikowo

Minister rolnictwa i rozwoju wsi
Okres

od 20 czerwca 2018
do 6 października 2020

Przynależność polityczna

Prawo i Sprawiedliwość

Poprzednik

Krzysztof Jurgiel

Następca

Grzegorz Puda

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Okres

od 3 listopada 2005
do 21 grudnia 2007

Przynależność polityczna

Prawo i Sprawiedliwość

podpis
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Odznaka honorowa „Zasłużony dla Rolnictwa” Kawaler Orderu Zasługi Rolniczej (Francja)
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Wiadomości w Wikinews

Jan Krzysztof Ardanowski (ur. 11 lutego 1961 w Czernikowie[1]) – polski polityk, rolnik i samorządowiec. W latach 2005–2007 podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w latach 2007–2010 doradca prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego ds. wsi i rolnictwa, w latach 2018–2020 minister rolnictwa i rozwoju wsi, poseł na Sejm VII, VIII, IX i X kadencji (od 2011).

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Od listopada 1980[2] działał w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów. Po prowokacji bydgoskiej uczestniczył w strajku studenckim[2]. Od kwietnia 1981 był redaktorem naczelnym opozycyjnego pisma „Indeks”. W listopadzie i grudniu 1981 przewodniczył kolejnemu strajkowi na swojej uczelni[2][3].

W 1985 ukończył studia na Wydziale Rolniczym Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy. Zajął się zawodowo prowadzeniem kilkunastohektarowego gospodarstwa rolnego w miejscowości Krobia pod Toruniem[3]. Od 1992 do 2002 był wiceprzewodniczącym Krajowej Rady Doradztwa Rolniczego. Od 1993 działał w PSL-Porozumieniu Ludowym. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku bez powodzenia ubiegał się o mandat poselski z listy tego ugrupowania[4]. W okresie 1998–2002 z ramienia Akcji Wyborczej Solidarność zasiadał w sejmiku kujawsko-pomorskim I kadencji. W wyborach samorządowych w 2002 bez powodzenia ubiegał się o reelekcję z listy koalicji POPiS[5].

W 2001 związał się z Prawem i Sprawiedliwością, kandydował w tymże roku do Sejmu z listy PiS[6]. W latach 2003–2007 prezesował Krajowej Radzie Izb Rolniczych w Warszawie. Od 3 listopada 2005 do 21 grudnia 2007 był podsekretarzem stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Od stycznia 2008 był doradcą prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego ds. wsi i rolnictwa. 10 kwietnia 2010 Rządowe Centrum Bezpieczeństwa umieściło go na liście prawdopodobnych ofiar katastrofy Tu-154 w Smoleńsku; polityk nie znajdował się jednak na pokładzie prezydenckiego samolotu (pomimo wcześniejszych planów), a do Smoleńska dojechał pociągiem[7][8][9]. W 2010 ponownie został wybrany do sejmiku kujawsko-pomorskiego[10].

W wyborach w 2011 uzyskał mandat poselski, kandydując jako lider listy PiS w okręgu toruńskim i otrzymując 14 841 głosów[11]. W 2015 krótko był okręgowym pełnomocnikiem PiS w okręgu toruńsko-włocławskim[3]. W wyborach parlamentarnych w tym samym roku z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję, otrzymał 18 366 głosów[12]. W Sejmie VIII kadencji został wiceprzewodniczącym Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz członkiem Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa[13]. Zaangażował się w prace nad ustawą o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz przewodził grupie posłów, która zaproponowała powszechnie krytykowaną nowelizację ustawy o ochronie przyrody. W lutym 2018 Polsko-Izraelska Grupa Parlamentarna wybrała go na przewodniczącego tego gremium[3].

19 czerwca 2018 na wniosek premiera Mateusza Morawieckiego prezydent RP Andrzej Duda powołał Jana Krzysztofa Ardanowskiego na urząd ministra rolnictwa i rozwoju wsi w miejsce Krzysztofa Jurgiela[14][15] (ze skutkiem od następnego dnia)[16]. W lipcu 2018 zapowiedział odstąpienie od planowanego wprowadzenia zakazu hodowli zwierząt futerkowych przy jednoczesnym wprowadzeniu systemu certyfikacji[17], wycofanie z Sejmu przygotowanego przez posłów PiS projektu ustawy zakazującej uboju rytualnego[18] i rezygnację z planowanej przez poprzednika budowy na wschodniej granicy płotu mającego stanowić ochronę przed dzikami mogącymi roznosić chorobę ASF[19]. W kwietniu 2019 Sejm odrzucił wotum nieufności złożone wobec niego w lutym 2019 przez posłów Platformy Obywatelskiej (przeciw zagłosowało 233 posłów)[20].

W wyborach w 2019 Jan Krzysztof Ardanowski z powodzeniem ubiegał się o poselską reelekcję, otrzymując 76 267 głosów[21]. 15 listopada 2019 ponownie objął urząd ministra rolnictwa i rozwoju wsi, wchodząc w skład powołanego wówczas drugiego rządu dotychczasowego premiera[22].

We wrześniu 2020 został zawieszony przez prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego w prawach członka partii za złamanie dyscypliny klubowej, głosując przeciw nowelizacji ustawy o ochronie zwierząt[23]. 6 października 2020 zakończył pełnienie funkcji ministra[24]. W listopadzie tego samego roku został przywrócony w prawach członka partii[25].

W grudniu 2020 prezydent Andrzej Duda powierzył mu funkcję przewodniczącego powołanej wówczas Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich[26]. W wyborach w 2023 został po raz kolejny wybrany do Sejmu (z wynikiem 28 658 głosów)[27]. W Sejmie X kadencji zasiadł w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi[28]. W lipcu 2024 zrezygnował z członkostwa w PiS i klubie parlamentarnym tej partii[29], dołączając do koła poselskiego Kukiz’15[30] (w październiku 2024 przekształconego w koło poselskie o nazwie Wolni Republikanie[31], które w styczniu 2026 przyjęło nazwę Demokracja Bezpośrednia). Współtworzył też partię Wolność i Dobrobyt, zarejestrowaną we wrześniu 2024[32][33].

W grudniu 2025 prezydent RP Karol Nawrocki powierzył mu funkcję przewodniczącego powołanej wówczas Rady Rolnictwa i Obszarów Wiejskich[34].

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

Syn Mieczysława i Albiny[1]. Jest żonaty z Marleną z domu Templin, również absolwentką ATR[35], z którą ma pięcioro dzieci[36].

Amatorsko zajął się badaniami historycznymi dotyczącymi losu Żydówek, zmuszanych do niewolniczej pracy przy budowie umocnień i mordowanych w podobozie Baukommando Weichsel. Efektem tych badań była wydana w 2014, wraz z Pawłem Sztamą, książka zatytułowana Z głębokości wołam do Ciebie… (z podtytułem Tragedia kobiet pochodzenia żydowskiego, więzionych i mordowanych w podobozach KL Stutthof w okolicach Torunia w ostatnich miesiącach II wojny światowej)[3][37][38].

Krytyka

[edytuj | edytuj kod]

Jako minister rolnictwa był krytykowany przez organizacje ekologiczne (m.in. WWF i Greenpeace) za ustawę dotyczącą zwalczania chorób zakaźnych zwierząt, nazywaną w mediach „lex Ardanowski”, przewidującą m.in. sanitarny odstrzał dzików i penalizację celowego utrudniania polowań przez osoby trzecie. Krytykowano też ministerialny sposób walki z ASF poprzez przeznaczanie środków finansowych głównie na odstrzał dzików, zamiast na zalecaną przez organizacje pozarządowe i naukowców bioasekurację[39][40][41].

Ministra krytykowano również za zezwolenie na używanie w Polsce szkodliwych dla pszczół i innych owadów zapylających pestycydów z grupy neonikotynoidów i odstąpienie tym samym od ogólnoeuropejskiego zakazu ich stosowania[42]. Kontrowersje wzbudzały też jego publiczne negatywne wypowiedzi pod adresem organizacji proekologicznych czy działaczy na rzecz praw zwierząt[43][44].

Postępowanie karne

[edytuj | edytuj kod]

W marcu 2025 prokurator przedstawił mu zarzuty przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków z okresu pełnienia funkcji ministra, co miało doprowadzić do strat w KOWR. Polityk nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów[45]. W grudniu 2025 prokurator skierował do sądu akt oskarżenia w tej sprawie[46].

Odznaczenia

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ a b Dane osoby z katalogu osób „rozpracowywanych”. katalog.bip.ipn.gov.pl. [dostęp 2026-01-02].
  2. ↑ a b c Tomasz Rabant: Jan Krzysztof Ardanowski. encysol.pl. [dostęp 2018-06-20].
  3. ↑ a b c d e Tomasz Ciechoński: Ardanowski. Rolnik, historyk amator, teraz minister. wyborcza.pl, 19 czerwca 2018. [dostęp 2018-06-20].
  4. ↑ Wybory do Sejmu w 1993 r.. kbw.gov.pl. [dostęp 2025-11-09].
  5. ↑ Wybory samorządowe 2002. pkw.gov.pl. [dostęp 2025-03-23].
  6. ↑ Wybory do Sejmu w 2001 r.. kbw.gov.pl. [dostęp 2025-11-08].
  7. ↑ Smoleńsk: Katastrofa prezydenckiego samolotu. Oficjalna lista ofiar. to.com.pl, 10 kwietnia 2010. [dostęp 2025-12-23].
  8. ↑ Lucyna Talaśka-Klich: Jan Ardanowski – Cudem ocalony. Nie poleciał. pomorska.pl, 10 kwietnia 2010. [dostęp 2025-12-23].
  9. ↑ Jagoda Rogatty: Katastrofa smoleńska. 10 lat po tragedii, która połączyła w bólu wszystkich Polaków. tvp.pl, 10 kwietnia 2020. [dostęp 2025-12-23].
  10. ↑ Wybory samorządowe 2010. pkw.gov.pl. [dostęp 2026-01-02].
  11. ↑ Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2011. pkw.gov.pl. [dostęp 2015-05-30].
  12. ↑ Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2015. pkw.gov.pl. [dostęp 2015-10-27].
  13. ↑ Strona sejmowa posła VIII kadencji. [dostęp 2018-06-20].
  14. ↑ Jan Krzysztof Ardanowski będzie nowym ministrem rolnictwa. tvn24.pl, 19 czerwca 2018. [dostęp 2018-06-20].
  15. ↑ Jan Krzysztof Ardanowski nowym Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi. prezydent.pl, 20 czerwca 2018. [dostęp 2018-06-20].
  16. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 19 czerwca 2018 r. nr 1131.10.2018 o zmianie w składzie Rady Ministrów (M.P. z 2018 r. poz. 614).
  17. ↑ Ardanowski: hodowla zwierząt futerkowych utrzymana; ostrzejsze kryteria kontroli ferm. portalspozywczy.pl, 19 lipca 2018. [dostęp 2018-07-20].
  18. ↑ Ardanowski: Projekt zakazu uboju rytualnego zostanie wycofany. portalspozywczy.pl, 19 lipca 2018. [dostęp 2018-07-20].
  19. ↑ Minister Ardanowski: nie będzie płotu przed dzikami. portalspozywczy.pl, 19 lipca 2018. [dostęp 2018-07-20].
  20. ↑ Ardanowski zostaje na stanowisku. „Głos Wielkopolski”, s. 10, 5 kwietnia 2019. 
  21. ↑ Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2019. pkw.gov.pl. [dostęp 2019-10-14].
  22. ↑ Prezydent powołał nowy rząd. prezydent.pl, 15 listopada 2019. [dostęp 2019-11-15].
  23. ↑ Jarosław Kaczyński zdecydował o zawieszeniu 14 posłów partii. onet.pl, 18 września 2020. [dostęp 2020-09-18].
  24. ↑ Prezydent dokonał zmian w składzie Rady Ministrów. prezydent.pl, 6 października 2020. [dostęp 2020-10-06].
  25. ↑ Ardanowski i Kołakowski już też odwieszeni w PiS. rp.pl, 18 listopada 2020. [dostęp 2020-11-18].
  26. ↑ Powołanie Rady ds. Rolnictwa i Obszarów Wiejskich. prezydent.pl, 16 grudnia 2020. [dostęp 2020-12-16].
  27. ↑ Wybory do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej 2023. pkw.gov.pl. [dostęp 2023-10-19].
  28. ↑ Strona sejmowa posła X kadencji. [dostęp 2024-02-02].
  29. ↑ Dawid Szczyrbowski: Jan Krzysztof Ardanowski odchodzi z PiS. Złożył rezygnację. interia.pl, 23 lipca 2024. [dostęp 2024-07-23].
  30. ↑ Barbara Kwiatkowska: Poseł Ardanowski opuścił PiS. Wiadomo już do kogo dołączy teraz. wp.pl, 24 lipca 2024. [dostęp 2024-07-24].
  31. ↑ Paweł Kukiz zaskoczył na antenie. Założył nowe koło poselskie. polsatnews.pl, 16 października 2024. [dostęp 2024-10-16].
  32. ↑ Wolność i Dobrobyt. bip.warszawa.so.gov.pl. [dostęp 2024-09-20].
  33. ↑ Wolność i Dobrobyt. wid.partia.info. [dostęp 2026-01-27].
  34. ↑ Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powołał Radę Rolnictwa i Obszarów Wiejskich. prezydent.pl, 16 grudnia 2025. [dostęp 2025-12-17].
  35. ↑ Marcin Behrendt: Poseł ziemi kościelnej. wyborcza.pl, 4 kwietnia 2016. [dostęp 2024-07-24].
  36. ↑ Jan K. Ardanowski – Doradca Prezydenta RP. prezydent.pl. [dostęp 2018-06-20].
  37. ↑ Ardanowski, Jan Krzysztof. Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2018-07-31].
  38. ↑ Książka „Z głębokości wołam do Ciebie”. ardanowski.info. [dostęp 2018-08-02].
  39. ↑ Maciej Bąk: Prezydent podpisał wyrok nie tylko na dziki, ale też ekologów? Jedno jest pewne – szykuje się wielkie strzelanie. bezprawnik.pl, 29 stycznia 2020. [dostęp 2020-08-31].
  40. ↑ WWF: „Lex Ardanowski” zaszkodzi środowisku. wprost.pl, 1 lutego 2020. [dostęp 2020-08-31].
  41. ↑ Protestowali przeciw karze więzienia dla ekologów. „ASF roznosi człowiek, a nie dzik”. wyborcza.pl, 11 stycznia 2020. [dostęp 2020-08-31].
  42. ↑ Minister rolnictwa konsekwentnie szkodzi pszczołom. greenpeace.org, 21 maja 2019. [dostęp 2020-08-31].
  43. ↑ Ardanowski: Działanie obrońców praw zwierząt jak hitlerowska propaganda przeciwko Żydom. dziennik.pl, 12 maja 2020. [dostęp 2020-08-31].
  44. ↑ Szymon Spandowski: Minister Jan Krzysztof Ardanowski postawił wegetarian na równi z Hitlerem?. nowosci.com.pl, 3 maja 2020. [dostęp 2020-08-31].
  45. ↑ Łukasz Buczkowski: Były minister za rządów PiS usłyszał zarzuty. Chodzi o milionowe straty. radiozet.pl, 19 marca 2025. [dostęp 2025-03-20].
  46. ↑ Akt oskarżenia przeciwko Janowi Krzysztofowi Ardanowskiemu – byłemu Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. gov.pl, 31 grudnia 2025. [dostęp 2026-01-02].
  47. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 lipca 2025 r. nr rej. 471/2025 o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2025 r. poz. 957).
  48. ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 września 2004 r. o nadaniu orderów i odznaczeń (M.P. z 2005 r. Nr 2, poz. 18).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Ministrowie rolnictwa III Rzeczypospolitej

Logo Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Pierwszy rząd Mateusza Morawieckiego (2017–2019)
W dniu zaprzysiężenia
Późniejsi członkowie rządu

  • kursywa – ministrowie odwołani przed końcem istnienia rządu
Drugi rząd Mateusza Morawieckiego (2019–2023)
W dniu zaprzysiężenia
Późniejsi członkowie rządu

  • kursywa – ministrowie odwołani przed końcem istnienia rządu
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Jan_Krzysztof_Ardanowski&oldid=78913565”