Baczka
| Państwa | |
|---|---|
| Stolica | |
| Ważniejsze miejscowości | |
Położenie na mapie
| |
Baczka[1] (serb. Bačka, węg. Bácska, słow. Báčka, rus. Бачка) − kraina historyczna w północnej Serbii i południowych Węgrzech, stanowiąca część Wojwodiny. Jest naturalnie ograniczona przez rzeki Cisę i Dunaj[2][3].
Na obszarze Baczki żyje chorwacka mniejszość etniczna i Buniewcy[4].
Geografia
[edytuj | edytuj kod]Stanowi część Kotliny Panońskiej. Powierzchnia serbskiej części Baczki szacowana jest na 8218 km². Jej główne miasta to Nowy Sad i Subotica. Region charakteryzuje się klimatem stepowo-kontynentalnym. Roczne opady wahają się w przedziale od 500 do 700 mm. Na jej obszarze dobrze rozwinięte jest rolnictwo. Uprawia się m.in. zboża, rośliny pastewne, warzywa i winorośl. Gleby określane są jako żyzne[2][4].
Funkcjonuje przemysł chemiczny, elektryczny, metalowy, spożywczy i tekstylny[2].
Historia
[edytuj | edytuj kod]
Nazwa Baczki wywodzi się od średniowiecznego miasta Bač. W starożytności była prawdopodobnie zasiedlana m.in. przez ludy celtyckie, dackie, ilirijskie, trackie i sarmackie. Te ostatnie zostały najechane przez Gotów w 269 roku[2].
W V wieku miał miejsce najazd Hunów, a w kolejnym wieku Awarów i Słowian. We wczesnym średniowieczu Baczka była częścią Kaganatu Awarów. W wyniku wojny awarsko-frankijskiej (791–796) znalazła się w granicach Państwa frankijskiego. Po najeździe bułgarskim w I połowie IX wieku, na przełomie IX i X wieku doszło do podboju przez Księstwo Węgier[2][4].
Baczka silnie ucierpiała w wyniku chłopskiego powstania Dozsy w 1514 roku (kolejne sięgające tu powstania to powstanie Rakoczego z lat 1703–1711 i powstanie węgierskie z lat 1848–1849). W 1526 roku, w wyniku bitwy pod Mohaczem, stała się częścią Imperium Osmańskiego (Sandżak Segedyński, Ejalet Budy). Kres panowaniu osmańskiemu przyniósł traktat w Karłowicach z 1699 roku[2][4].
W XVIII wieku miała miejsce kolonizacja niemiecko-rusińsko-słowacko-węgierska. W wyniku Wiosny Ludów znalazła się w granicach Serbskiej Wojwodiny. Od 1867 roku Baczka administracyjnie należała do węgierskiego Komitatu Bács-Bodrog. Po I wojnie światowej nastąpił natomiast jej podział pomiędzy Królestwo Węgier a Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców[2][4][3].
W 1941 roku, w trakcie II wojny światowej (kampania bałkańska), Baczka została w całości zajęta przez wojska węgierskie. Funkcjonował w niej ruch oporu. Wyzwolenie przez siły jugosłowiańskie miało miejsce w październiku 1944 roku. W wyniku rozpadu Jugosławii południowa część Baczki znalazła się w granicach niepodległej Serbii[2][3].
Galeria zdjęć
[edytuj | edytuj kod]
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. KSNG. [dostęp 2019-08-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)].
- ↑ a b c d e f g h Bačka - Hrvatska enciklopedija. Hrvatska enciklopedija. [dostęp 2025-11-23]. (chorw.).
- ↑ a b c Baczka, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-11-23].
- ↑ a b c d e Bačka. Proleksis enciklopedija. [dostęp 2025-11-23]. (chorw.).