Erich Honecker
| Erich Honecker | |||
 | |||
| Fødd | 25. august 1912 Neunkirchen | ||
|---|---|---|---|
| Død | 29. mai 1994 (81 år) | ||
| Statsborgar av | Saargebiet, Den tyske demokratiske republikken, Tyskland | ||
| Parti | Kommunistische Partei Deutschlands (1930) | ||
| Religion | ateisme | ||
| Yrke | politikar, sjølvbiograf, motstandskjempar | ||
| Utdanna ved | Den internasjonale Lenin-skolen | ||
| Ektefelle | Edith Baumann, Margot Honecker, Charlotte Schanuel | ||
| Barn | Sonja Honecker, Erika Wildau | ||
| Medlem | Zentralkomitee der Sozialistischen Einheitspartei Deutschland Jung-Spartakus-Bund | ||
| Alle verv |
| ||
Erich Honecker (25. august 1912–29. mai 1994) var ein tysk politikar som frå 1971 til 1989 var de facto statsleiar i Aust-Tyskland.
Liv og virke
[endre | endre wikiteksten]Honecker fødd i Neunkirchen i Saarland. Foreldra hans var kommunistiske arbeidarar, og Honecker blei aktiv i ungdomsgruppa til kommunistpartiet KPD (seinare SED). I 1930 meldte han seg inn i KPD. Etter at nazistane kom til makta i Tyskland organiserte Honecker fleire motstandsgrupper i landet. Han blei arrestert av Gestapo i 1935 og dømt til tukthus i ti år. Etter krigen tok han del i gjenoppbygginga av Aust-Tyskland under Walter Ulbricht.[1]
Honecker blei medlem av Politbyrået i 1958, med ansvar for militære og tryggleikssaker.[2] Han stod for bygginga av Berlinmuren i august 1961, og stod også bak ordren om å skyta mot folk (Schießbefehl) ved grensa.[3]
Usemje mellom Ulbricht og Honecker førte til at denne fyrste avsette han som andresekretær i juli 1970, men Honecker, som hadde sovjetisk støtte, blei raskt gjeninsett. I 1971 tvinga Sovjetunionen Ulbricht til å gå av «av helsegrunnar,» og 3. mai 1971 blei Honecker fyrstesekretær for sentralkomiteen til SED.[2][4] I 1976 blei han også statsrådsformann, dvs. statsoverhovud i DDR.[5] Etter dette stod han, økonomisekretær Günter Mittag og minister for statstryggleik Erich Mielke for alle viktige avgjerder utan opposisjon fram til uroa i 1989.[6]
18. oktober 1989 blei Honecker tvinga til å gå av som leiar for DDR, kort tid etter at staten hadde feira 40-årsdag.[1] Etter den tysk gjenforeininga flykta Honecker til ein sovjetisk militærbase austlege Tyskland og derfrå til Sovjetunionen. Men etter oppløysinga av Sovjetunionen ønska ikkje den nye demokratiske regjeringa i Russland å verna han, og i 1992 blei han utlevert til Tyskland. Der blei han stilt for retten av tyske styresmakter for landsforræderi og for brotsverk utførte under den kalde krigen, m.a. drap på 172 tyskarar som prøvde å flykta til Vesten. Grunna langt framskriden kreft blei saka mot han trekt tilbake, og han blei lauslaten i 1993. Han fekk asyl i Chile, der han døydde av sjukdommen året etter.[1]
Kjelder
[endre | endre wikiteksten]- 1 2 3 «Erich Honecker» i Store norske leksikon, snl.no.
- 1 2 Winkler, Heinrich August (2007). Germany: The Long Road West, Vol. 2: 1933–1990. Oxford University Press. s. 266–268.
- ↑ «Der unterschätzte Diktator». Der Spiegel (på tysk) (Hamburg). 20. august 2012. s. 46. Arkivert frå originalen 13. mai 2019. Henta 28. august 2013.
- ↑ Klenke, Olaf (2004). Betriebliche Konflikte in der DDR 1970/71 und der Machtwechsel von Ulbricht auf Honecker (på tysk).
- ↑ Staar, Richard F. (1984). Communist Regimes in Eastern Europe. Hoover Press. s. 105.
- ↑ Wehler, Hans-Ulrich (2008). Deutsche Gesellschaftsgeschichte, Bd. 5: Bundesrepublik und DDR 1949–1950 (på tysk). s. 218.
- Denne artikkelen bygger på «Erich Honecker» frå Wikipedia på tysk, den 6. september 2019.
 |