leer

Niet te verwarren met: lêer, leër

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  leer    (hulp, bestand)
• IPA: / ler / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• leer

1	enkelvoud	meervoud
naamwoord	leer
verkleinwoord	leertje

2	enkelvoud	meervoud
naamwoord	leer	leren
verkleinwoord

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘doctrine’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1569
• In de betekenis van ‘trap’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1488
• In de betekenis van ‘stof uit dierenhuiden’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1240

3	enkelvoud	meervoud
naamwoord	leer	leren
verkleinwoord	leertje	leertjes

Zelfstandig naamwoord

leer

1. o stof vervaardigd door het looien van een dierenhuid.

   ▸ Ik liet mijn vingers over het leer van het notitieboek glijden en groef in mijn geheugen.

2. m theorie, doctrine
3. m/v ladder

Synoniemen

• [1] leder

Hyponiemen

    (1)

achterleer bezaanleer bovenleer brushleer cabretleer chroomleer dakleer glacéleer goudleer hertenleer hertsleer juchtleer kalfsleer kamoesleer krokodillenleer kunstleer lakleer nappaleer nubuckleer pinkenleer pinkleer pitteleer rusleer schaapsleer schapenleer schoenleer segrijnleer slangenleer trapleer tuigleer vache-leer vetleer zeehondenleer zeemleer

    (2)

affectenleer afstammingsleer arbeidsleer argumentatieleer bedrijfsleer betekenisleer bevestigingsleer bevolkingsleer bewegingsleer celleer combinatieleer compositieleer constructieleer delfstoffenleer dieetleer driemachtenleer dwaalleer elasticiteitsleer elektriciteitsleer erfelijkheidsleer evolutieleer functieleer galgleer gedragsleer geestenleer geheugenleer geloofsleer geluidsleer genadeleer geneesmiddelenleer genreleer getallenleer gezondheidsleer godenleer godsdienstleer gruwelleer harmonieleer heilsleer hemelleer ideeënleer immuniteitsleer kenleer kennisleer kerkleer klankleer kleurenleer maatschappijleer materiaalleer methodeleer monroeleer moraalleer muziekleer notenleer ontwikkelingsleer oorkondeleer oorkondenleer openbaringsleer organisatieleer persoonlijkheidsleer plantenleer plichtenleer poëzieleer projectieleer rassenleer receptenleer rechtsleer schedelleer schoonheidsleer signatuurleer spanningsleer spraakleer staatsleer sterkteleer stijlleer stromingsleer systeemleer tekenleer tweenaturenleer verbandleer vergiftenleer verrichtingsleer versleer verzamelingenleer verzoeningsleer voedingsleer vormleer waardeleer waarschijnlijkheidsleer wapenleer warmteleer weefselleer wetenschapsleer wordingsleer zedenleer zenuwleer ziekteleer zijnsleer zinsleer

• [3] trapleer

Afgeleide begrippen

    (1)

leerachtig leerbedrijf leerbewerking leerboy leerbroek leerdoek leerfabriek leerhuid leerjongen leerkarper leerlooien leerlooier leermeisje leermos leernicht leerscene leerschildpad leertent leertouwen leervak leerwaren

Verwante begrippen

• [1] leren, lederen

Uitdrukkingen en gezegden

• in de leer gaan

opgeleid worden voor een vak of beroep

• in de leer doen

iemand bij een ambachtsman een vak laten leren

∗ Al vroeg werd hij 'in de leer gedaan' bij een verwant, Willem van Tancarville in Normandië.

Vertalingen

    1. stof vervaardigd door het looien van een dierenhuid   

Duits: Leder (de) o Engels: leather (en)

Frans: cuir (fr) m Spaans: cuero (es) m

    2. theorie, doctrine   

Duits: Lehre (de) v Engels: lore (en), theory (en), doctrine (en), teachings (en)

Frans: doctrine (fr) v, théorie (fr) v Spaans: doctrina (es) v

Werkwoord

vervoeging van
leren

leer

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van leren
   

   • Ik leer. 

2. gebiedende wijs van leren
   

   • Leer! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van leren
   

   • Leer je? 

   ▸ Ik leer de arbeiders daar lezen en schrijven.

   ▸ Kies je eigen weg, maak je eigen keuzes, leer je eigen lessen.

Hyponiemen

• goedleers, hardleers

Afgeleide begrippen

   

leerachterstand leeractiviteit leerbaar leerbedrijf leerbegrip leerboek leercontract leercurve leerdicht leerdichter leerdienst leerdoel leerfabriek leergang leergebied leergedrag leergeld leergeschil leergezag leergraag leerhuis leerjaar leerjongen leerkracht leerkrediet leerkring leerlijn leerling leermeester leermeesteres leermiddel leermoeilijkheid leermoment leerobject leeromgeving leeropdracht leerovereenkomst leerpakket leerplan leerplicht leerprobleem leerproces leerproject leerpsychologie leerpunt leerrecht leerrede leerregel leerroute leerscene leerschool leerstellig leerstelling leerstelsel leerstijl leerstoel leerstof leerstoornis leerstraf leerstrategie leerstuk leertheorie leertijd leervak leervergunning leervlucht leervrijheid leerweg leerwijze leerwinst leerwoordenboek leerzaam leraar lering

Gangbaarheid

• Het woord leer staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "leer" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie. [1]
• Zie Wikipedia voor meer informatie. [2]
• Zie Wikipedia voor meer informatie. [3]

Duits

Bijvoeglijk naamwoord

leer

1. leeg

   «Diese Flasche ist leer.»

   Deze fles is leeg.

Engels

Uitspraak

• Geluid:  leer (VS)    (hulp, bestand)
• IPA: /lɪə/

Woordafbreking

• leer

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van het Midelengelse woord "ler".

vervoeging
onbepaalde wijs	to  leer
he/she/it	leers
verleden tijd	leered
voltooid deelwoord	leered
onvoltooid deelwoord	leering
gebiedende wijs	leer

Werkwoord

leer

1. onovergankelijk loeren
2. onovergankelijk valsaardig grijnzen
3. onovergankelijk wellustig bekijken

Afgeleide begrippen

• [1-3]: leeringly

Verwante begrippen

• [1-3]: ogle
• [1-3]: sneer

enkelvoud	meervoud
leer	leers

Zelfstandig naamwoord

leer

1. een nare grijns

Spaans

Uitspraak

• IPA: /leˈeɾ/

Woordafbreking

• le·er

Woordherkomst en -opbouw

• Ontwikkeld uit Latijn legere.

stamtijd
infinitief	verleden tijd	voltooid deelwoord
leer	leía	leído
	volledig

Werkwoord

leer

1. onovergankelijk lezen, voorlezen, nalezen
2. aflezen
3. overgankelijk lezen
4. aflezen, inlezen (computer)

Verwante begrippen

• lector, lectora, lectorado, lectoría, lectura, leedor

Synoniemen

• [2] deducir

Verwijzingen

• leer in: Diccionario de la lengua española, 23e druk, op website: Real academia española

Veluws

Zelfstandig naamwoord

leer

1. ladder