Naar inhoud springen

Adam Smith

Uit Wikiquote
Adam Smith
Informatie bij zusterprojecten:
artikel in Wikipedia
media bij Commons
Informatie in externe bronnen:
KB pagina in KB-catalogus

Adam Smith (1723 - 1790) was een Schotse econoom en filosoof die beroemd werd met zijn economische boek 'The Wealth of Nations'.


  • „Hoe zelfzuchtig iemand ook wordt geacht te zijn, tot zijn natuur behoren onmiskenbaar bepaalde drijfveren die hem belang doen stellen in het welzijn van anderen, ten behoeve van zijn eigen noodzakelijke levensgeluk, hoewel hij er niets voor terugkrijgt, behalve het genoegen er getuige van te zijn.”
  • Origineel in het Engels:
    “How selfish soever man may be supposed, there are evidently some principles in his nature, which interest him in the fortune of others, and render their happiness necessary to him, though he derives nothing from it except the pleasure of seeing it.”
  • Bron: Adam Smith, The Theory of Moral Sentiments Part I, 1759.
  • Aanhaling(en): Gary Hamel, Wat er nu toe doet, vertaald door Gerard Grasman, Uitgever Unieboek
  • „Welk doel heeft al dat harde werken en gedoe in deze wereld? [...] Waar komt die rivaliteit vandaan die door alle rangen en standen loopt, en wat zijn de voordelen van dat grootse doel van het menselijk leven dat we het verbeteren van onze toestand noemen? Bekeken worden, de aandacht krijgen, opgemerkt worden met sympathie, inschikkelijkheid, en goedkeuring, zijn alle voordelen die we kunnen voorstellen daaraan te ontlenen. Het gaat ons om de ijdelheid, niet om het gemak of het genot. [...] De rijke glorieert in zijn rijkdom, omdat hij weet dat die op een natuurlijke wijze de aandacht van de wereld op hem vestigt.”
  • Origineel in het Engels:
    “For to what purpose is all the toil and bustle of this world? [...] From whence, then, arises that emulation which runs through all the different ranks of men, and what are the advantages which we propose by that great purpose of human life which we call bettering our condition? To be observed, to be attended to, to be taken notice of with sympathy, complacency, and approbation, are all the advantages which we can propose to derive from it. It is the vanity, not the ease, or the pleasure, which interests us. But vanity is always founded upon the belief of our being the object of attention and approbation. The rich man glories in his riches, because he feels that they naturally draw upon him the attention of the world, [...] and he is fonder of his wealth, upon this account, than for all the other advantages it procures him.”
  • Bron: Adam Smith, The Theory of Moral Sentiments, 1759, Part I, Section III, Chapter II
  • Aanhaling(en): Dick Pels, De economie van de eer, 2009; Edith Brugmans, "Morele verantwoordelijkheid in een bedreigde wereld" in: De Uil van Minerva, 1992, nr. 4, p. 241
  • Als mensen naar rijkdom streven, doen ze dat volgens Smith niet zozeer om hun materieel comfort te vergroten, maar vooral om aanzien en status te verwerven.
  • „Rijkdom en voornaamheid zijn alleen maar snuisterijen van onbeduidend nut.”
  • „Het is goed dat de natuur ons op deze manier bedriegt. Dit bedrog wekt de vlijt van de mensheid op en houdt haar voortdurend in beweging.”
  • Origineel in het Engels:
    “And it is well that nature imposes upon us in this manner. It is this deception which rouses and keeps in continual motion the industry of mankind.”
  • Bron: Adam Smith, The Theory of Moral Sentiments, 1759, Part IV, Chapter I
  • Aanhaling(en): Niels Springveld, ‘For we are all your scholars’: leven en werk van Adam Smith (1723-1790), De Nederlandse Boekengids, 7 januari 2020
  • God heeft de wereld zo ingericht dat mensen achter illusies aanlopen, zoals rijkdom en aanzien, omdat het nuttige illusies zijn die voor welvaart zorgen.
  • „Wanneer we een gerichte klap zien neerdalen op het been of de arm van iemand anders, krimpen we van nature ineen en trekken ons eigen been of onze eigen arm terug; en wanneer de klap aankomt, voelen we het in zekere zin zelf en doet het ons net zo goed pijn als degene die geslagen is.”
  • Origineel in het Engels:
    “If, as has already been observed, I see a stroke aimed, and just ready to fall upon the leg, or arm, of another person, I naturally shrink and draw back my own leg, or my own arm: and when it does fall, I feel it in some measure, and am hurt by it as well as the sufferer.”
  • Bron: Adam Smith, The Theory of Moral Sentiments Part II, 1759.
  • Aanhaling(en): Marco Iacoboni, Het spiegelende brein, Uitgeverij Nieuwezijds, 2013, ISBN 9789057122767.
  • „Ze worden geleid door een onzichtbare hand om de noodzakelijke levensbehoeften op bijna dezelfde wijze te verdelen, als wanneer de aarde verdeeld was in gelijke porties tussen al haar bewoners. En dus, zonder het te willen en te weten, bevorderen ze het maatschappelijk belang.”
  • Origineel in het Engels:
    “They are led by an invisible hand to make nearly the same distribution of the necessaries of life, which would have been made, had the earth been divided into equal portions among all its inhabitants, and thus without intending it, without knowing it, advance the interest of the society, and afford means to the multiplication of the species.”
  • Bron: Adam Smith, The Theory of Moral Sentiments Part IV, 1759.
  • Aanhaling(en): Koen Haegens, De grootste show op aarde: de mythe van de markteconomie, Ambo/Anthos B.V., 2015, ISBN 9789026331671.
  • „Deze arbeidsverdeling, waaruit zoveel voordelen voortvloeien, is oorspronkelijk niet het resultaat van menselijke wijsheid, die de daaruit voortkomende overvloed heeft voorzien en beoogd. Veeleer is deze het noodzakelijke – zij het zeer langzame en geleidelijke – gevolg van een menselijke neiging die zo'n verstrekkend nut niet beoogt – namelijk de neiging om het ene ding te verhandelen, ruilen of uit te wisselen voor een ander.”
  • Origineel in het Engels:
    “This division of labour, from which so many advantages are derived, is not originally the effect of any human wisdom, which foresees and intends that general opulence to which it gives occasion. It is the necessary, though very slow and gradual consequence of a certain propensity in human nature which has in view no such extensive utility; the propensity to truck, barter, and exchange one thing for another.”
  • Bron: Adam Smith, An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, 1776, vol. I, p. 16
  • Aanhaling(en): Rodrik, Dani, De globaliseringsparadox, 2015, n. 13
  • Economische voorspoed berustte volgens Smith op arbeidsverdeling, en arbeidsverdeling zag hij als een uitvloeisel van de ruilneiging in de menselijke aard.
  • „Wij verwachten ons avondeten niet op grond van de welwillendheid van de slager, de brouwer en de bakker, maar op grond van hun zorg om hun eigenbelang.”
  • „Elke materiële verbetering in de samenleving leidt ertoe dat de reële rijkdom van de landeigenaar toeneemt.”
  • Origineel in het Engels:
    “Every improvement in the circumstances of the society tends either directly or indirectly to raise the real rent of land, to increase the real wealth of the landlord, his power of purchasing the labor, or the produce of the labor of other people.”
  • Bron: Adam Smith, An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, 1776, vol. I, p. 312
  • Aanhaling(en): Dirk Bezemer, Marktdenken, De Groene Amsterdammer, 18 februari 2026
  • „Zodra de grond van een land privaat eigendom is geworden, zullen de grondeigenaren, net als alle andere mensen, graag oogsten waar ze nooit gezaaid hebben en huur eisen voor de natuurlijke opbrengst van de grond.”
  • Origineel in het Engels:
    “As soon as the land of any country has all become private property, the landlords, like all other men, love to reap where they never sowed, and demand a rent even for its natural produce.”
  • Bron: Adam Smith, An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, 1776, vol. I, p. 59
  • Aanhaling(en): Rutger Bregman en Jesse Frederik, Waarom vuilnismannen meer verdienen dan bankiers, 2016, p. 27
  • Smith zag grondrente als typevoorbeeld van onverdiend inkomen.
  • „Wat de omstandigheden van het grootste deel verbetert, kan nooit als nadeel worden gezien voor het geheel. Er kan nooit sprake zijn van een bloeiende, gelukkige samenleving wanneer het overgrote deel van de leden van die samenleving in armoede en ellende moet leven.”
  • Origineel in het Engels:
    “But what improves the circumstances of the greater part can never be regarded as an inconveniency to the whole. No society can surely be flourishing and happy, of which the far greater part of the members are poor and miserable.”
  • Bron: Adam Smith, An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, 1776, vol. I, p. 96
  • Aanhaling(en): Niels Springveld, ‘For we are all your scholars’: leven en werk van Adam Smith (1723-1790), De Nederlandse Boekengids, 7 januari 2020
  • „Mensen uit dezelfde bedrijfstak komen maar zelden bij elkaar, zelfs als er sprake is van feesten of vermaak, zonder dat de gesprekken uitlopen op een samenzwering tegen het publiek of de een of andere machinatie om de prijzen te verhogen.”
  • Origineel in het Engels:
    “People of the same trade seldom meet together, even for merriment and diversion, but the conversation ends in a conspiracy against the public, or in some contrivance to raise prices.”
  • Bron: Adam Smith, An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, 1776, vol. I, p. 160
  • Aanhaling(en): Koen Haegens, De herontdekking van Adam Smith als criticus van het rauwe kapitalisme, De Morgen, 29 juni 2019
  • „Overal waar grote bezittingen zijn, bestaat grote ongelijkheid.”
  • Origineel in het Engels:
    “Wherever there is great property, there is great inequality.”
  • Bron: Adam Smith, An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, 1776, vol. II, p. 314
  • Aanhaling(en): Herman Hümmels, Adam Smith - Deel 9: Vorst en staat, Civis Mundi Digitaal, juli 2021


Personen Thema's Literatuur Films Televisie Spreekwoorden
Overgenomen van "https://nl.wikiquote.org/w/index.php?title=Adam_Smith&oldid=94581"