Latiet
Latiet is fijnkorrelig stollingsgesteente met een afanitische of porfiritische textuur. Het bevat fenocrysten van van natrium-houdend plagioklaas en kaliveldspaat, in ongeveer gelijke hoeveelheden. De fijne grondmassa is meestal rijk in veldspaten en kan voor een groot deel uit glas bestaan. In de IUGS-classificatie van stollingsgesteente is latiet de kaliumrijke variant van trachyandesiet.
Latiet komt zowel in het QAPF-diagram als het TAS-diagram voor. Het QAPF-diagram wordt alleen ter identificatie gebruikt als de modale mineralogie kan worden vastgesteld. Vanwege de afanitische textuur is dat niet altijd mogelijk.
Eigenschappen
[bewerken | brontekst bewerken]Naast veldspaten bevat latiet ook hoornblende en biotiet. Kwarts is nagenoeg afwezig; met meer dan 5% kwarts wordt gesteente kwarts-latiet genoemd. Als in plaats van kwarts veldspaatvervangers (foïden) aanwezig zijn heet het gesteente "foïdehoudend latiet". Met meer dan 20% kwarts gaat kwarts-latiet over in ryoliet; met meer dan 10% veldspaatvervangers gaat foïdehoudend latiet over in tefritisch fonoliet, fonolitisch basaniet, of fonolitisch tefriet. Latiet bevindt zich qua samenstelling tussen trachiet enerzijds (rijker aan kaliveldspaat) en basalt en andesiet anderzijds (rijker aan calcium-houdend plagioklaas en mafische mineralen). Als het meer kaliveldspaat bevat gaat latiet over in trachiet. Als het gehalte kaliveldspaat afneemt en dat van anorthiet (calcium-plagioklaas) toeneemt gaat latiet over in basalt of andesiet.
De faneritische variant van latiet is monzoniet.
Latiet en benmoreiet zijn de alkaliene tegenhangers van andesiet. Alle drie zijn intermediair en van samenstelling redelijk ver gedifferentieerd (ontwikkeld van primair magma). Latiet verschilt van benmoreiet in de verhouding tussen kalium en natrium. Voor latiet geldt de volgende vergelijking voor het gewichtspercentage kaliumoxide:[1]
![{\displaystyle {\mathrm {K} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {O} {}>{}\mathrm {Na} {\vphantom {A}}_{\smash[{t}]{2}}\mathrm {O} {}-{}2}}](https://wikimedia.org/api/rest_v1/media/math/render/svg/287144a3085e0a5a29a1ea3c9dd125ed4759ee66)
Bij een hoger gehalte natriumoxide is sprake van benmoreiet.
De naam latiet werd ingevoerd door de Brits-Amerikaanse geoloog F.L. Ransome in 1898. Latiet is genoemd naar de Italiaanse regio Latium.
Voetnoten
[brontekst bewerken]- ↑ Le Maitre et al. (2002)
Bronnen en verwijzingen
[brontekst bewerken]- (en) Le Maitre, R.W. (ed.); Streckeisen, A.; Zanettin, B.; Le Bas, M.J.; Bonin, B.; Bateman, P.; Bellieni, G.; Dudek, A.; Efremova, F.; Keller, J.; Lameyre, J.; Sabine, P.A.; Schmid, R.; Sørensen, H. & Woolley, A.R., 2002: Igneous Rocks, A Classification and Glossary of Terms, Recommendations of the International Union of Geological Sciences Subcommission on the Systematics of Igneous Rocks (2nd ed.), Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-66215-4.
- (en) Neuendorf, K.K.E.; Mehl, J.P.Jr. & Jackson, J.A. (eds.); 2005: Glossary of Geology (5th ed.), American Geological Institute, Alexandria (Virginia), ISBN 978-0922152766.
