Sungai Narva
| Sungai Narva | |
|---|---|
 Sungai Narva mengalir di antara Istana Hermann dan Kubu Ivangorod | |
 Peta lembangan Sungai Narva dan Tasik Peipus | |
| Lokasi | |
| Negara | |
| Bandar | |
| Ciri-ciri fizikal | |
| Sumber | Tasik Peipus |
| • koordinat | 58°59′14″U 27°43′50″T / 58.98722°U 27.73056°T |
| • ketinggian | 30 m (98 ka) |
| Muara | Teluk Narva di Teluk Finland |
• koordinat | 59°28′14″U 28°02′37″T / 59.47056°U 28.04361°T |
• ketinggian | 0 m (0 ka) |
| Panjang | 77 km (48 bt) |
| Saiz lembangan | 56,225 km2 (21,709 bt2) |
| Aliran | |
| • purata | 400 m3/s (14,000 ka3/s) |
| Ciri-ciri lembangan | |
| Anak sungai | |
| • kiri | Jaama, Poruni, Mustajõgi |
| • kanan | Plyussa, Rosson |
| Negara lembangan | Russia (62.9%), Estonia (30.5%), Latvia (6.6%),[1] Belarus (pengagihan air)(see map) |
Sungai Narva,[a] atau Narwa dan Narova, terletak di timur laut Estonia. Ia mengalir sejauh kira-kira 77 kilometer dari Tasik Peipus ke arah utara menuju Laut Baltik, dan merupakan sungai terbesar di Estonia dari segi jumlah aliran air. Sungai ini juga membentuk sebahagian daripada sempadan antara Estonia dan Rusia.
Nama sungai ini menjadi asal kepada peradaban Narva (Zaman Neolitik) serta bandar Narva, iaitu bandar ketiga terbesar di Estonia. Bandar Narva berhadapan secara langsung dengan bandar Rusia, Ivangorod di seberang sungai tersebut. Di kawasan pesisir, sungai ini melalui bandar peranginan Narva-Jõesuu sebelum bermuara ke Teluk Narva yang menghadap barat-barat laut di Teluk Finland. Sungai Narva menyumbang jumlah aliran kedua terbesar ke Teluk Finland selepas Sungai Neva.
Etimologi
[sunting | sunting sumber]Asal-usul nama "Narva" tidak begitu jelas. Salah satu hipotesis mengaitkannya dengan perkataan bahasa Finnik narva, yang dalam bahasa Veps membawa maksud "air terjun" atau "aliran sungai", mungkin merujuk kepada ciri semula jadi sungai tersebut pada masa lampau.[2]
Geografi
[sunting | sunting sumber]Sungai Narva berpunca di hujung timur laut Tasik Peipus, berhampiran desa Vasknarva (Estonia) dan Skamya (Rusia). Di bahagian hulu sungai terdapat beberapa lagi desa kecil seperti Permisküla dan Kuningaküla di sebelah Estonia, serta Omuti di sebelah Rusia. Bagaimanapun, sehingga ke bandar Narva, tebing sungai kebanyakannya diliputi hutan dan kawasan berpaya.
Apabila memasuki kawasan Narva dan Ivangorod, sungai ini dibendung, membentuk Takungan Narva yang memanjang sehingga kira-kira 38 kilometer ke hulu.[3] Sungai Narva kemudiannya bermuara ke Teluk Narva berhampiran bandar peranginan Narva-Jõesuu, iaitu penempatan ketiga terbesar di sepanjang sungai selepas Narva dan Ivangorod.
Anak sungai terbesarnya ialah Sungai Plyussa, yang mengalir masuk ke takungan dari sebelah kanan. Selain itu, Tasik Peipus sendiri menerima aliran daripada sungai Rusia yang lebih panjang, iaitu Sungai Velikaya, sekali gus membentuk lembangan saliran yang luas merentasi kedua-dua negara.
Di antara bahagian tenggara bandar Narva dan kawasan lain yang menghadap Ivangorod, sungai ini mengalir merentasi Klint Baltik dan membentuk Air Terjun Narva, yang pada suatu ketika dahulu dianggap antara air terjun paling kuat alirannya di Eropah.[4] Sebelum air tiba di air terjun tersebut, alirannya terbahagi kepada dua cabang oleh Pulau Kreenholm. Justeru, air terjun ini terdiri daripada dua bahagian: Air Terjun Kreenholm di sebelah barat (lebar 60 meter dan tinggi 6.5 meter dengan beberapa tingkat) serta Air Terjun Joala di sebelah timur (lebar 110 meter dengan ketinggian yang sama). Sempadan antarabangsa mengikuti cabang timur ini.[4]
Sejak pembinaan Takungan Narva pada tahun 1955, air terjun tersebut lazimnya hampir kering kerana aliran air dialihkan. Walau bagaimanapun, air dilepaskan untuk mengalir melalui air terjun itu beberapa hari setiap tahun. Ketika aliran dilepaskan, akses untuk melihatnya agak terhad kerana kawasan tersebut berada dalam zon sempadan, dan sebahagian besar tebing barat merupakan kawasan perindustrian persendirian milik Syarikat Pembuatan Krenholm.
Sejarah
[sunting | sunting sumber]Sungai Narva telah digunakan sebagai laluan perdagangan sejak Zaman Viking, iaitu antara abad ke-5 hingga ke-11. Sungai ini merupakan cabang kepada laluan perdagangan penting yang dikenali sebagai Laluan dari Varangia ke Yunani, yang menghubungkan wilayah Scandinavia dengan Empayar Byzantium.[5] Sejak abad ke-13, Sungai Narva menjadi sempadan antara Livonia dan Republik Novgorod.[6] Pada awalnya kawasan ini merupakan zon penampan, namun secara beransur-ansur sungai tersebut diiktiraf sebagai garis sempadan rasmi.[6] Pembinaan kubu seperti Istana Hermann, Kubu Ivangorod, dan Istana Vasknarva mengukuhkan lagi peranannya sebagai sempadan. Perjanjian abad ke-15 antara Perintah Livonia dan Republik Novgorod, serta kemudian dengan Ketsaran Rusia, turut mengiktiraf Narva sebagai sempadan rasmi.[6]
Pada abad ke-17, ketika Estonia berada di bawah pemerintahan Sweden melalui entiti yang dikenali sebagai Estonia Sweden, kepentingan Sungai Narva sebagai sempadan berkurangan kerana kedua-dua wilayah di sekitarnya berada di bawah kuasa yang sama. Bagaimanapun selepas Perang Utara Besar, dalam era pemerintahan Empayar Rusia, sungai ini menjadi sempadan antara Kegabenoran Estonia dan Kegabenoran Saint Petersburg, kecuali bandar Narva yang diletakkan di bawah pentadbiran Saint Petersburg. Melalui Perjanjian Tartu pada tahun 1920, sempadan Estonia–Rusia dipindahkan sedikit ke timur sungai sehingga kira-kira 10 kilometer, dan bandar Ivangorod diserahkan kepada Estonia. Walau bagaimanapun, pada tahun 1944 wilayah Estonia di sebelah timur sungai dipindahkan kepada Republik Persekutuan Sosialis Soviet Rusia, menjadikan Sungai Narva sebagai sempadan timur Republik Sosialis Soviet Estonia dalam Kesatuan Soviet. Sejak 1991, sempadan tersebut menjadi sempadan de facto antara Estonia dan Rusia,[7] dan hari ini Sungai Narva merupakan sempadan timur Kesatuan Eropah serta Zon Perjanjian Schengen.
Nota
[sunting | sunting sumber]Catatan
[sunting | sunting sumber]- ^ Nõges, Peeter; Järvet, Arvo (2005). "Climate driven changes in the spawning of roach and bream in the Estonian part of the Narva River basin" (PDF). Boreal Environment Research. 10. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 23 September 2015. Dicapai pada 12 Januari 2009.
- ^ "Formation of city". Narva Museum. Dicapai pada 11 Januari 2009.
- ^ "Sada aastat Narva jõe äravoolu mõõtmisi". Eesti Loodus (dalam bahasa Estonia). Dicapai pada 11 Januari 2009.
- ^ a b Suuroja, Kalle (2005). Põhja-Eesti klint (dalam bahasa Estonia). Eesti Geoloogiakeskus. ISBN 9985-815-53-X.
- ^ "Narva - History". Dicapai pada 13 Februari 2009.
- ^ a b c Selart, Anti (1996). "Narva jõgi - Virumaa idapiir keskajal". Akadeemia (dalam bahasa Estonia). 8 (12).
- ^ "Russian-Estonian border agreement will be ratified". New Europe. 22 September 2007. Diarkibkan daripada yang asal pada 22 Julai 2011. Dicapai pada 13 Februari 2009.
Bibliografi
[sunting | sunting sumber]- Feršel, Anne-Ly (2010). The River Narva (PDF). Estonian Environmental Board. ISBN 978-9949-9057-4-4. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 3 Disember 2013. Dicapai pada 2 Ogos 2020.