Pergi ke kandungan

Mesir

Sunting pautan
Daripada Wikipedia, ensiklopedia bebas.
Republik Arab Mesir
ريڤوبليك عرب مصر‎
جمهورية مصر العربية
Jumhūriyyat Miṣr al-ʿArabiyyah
Bendera Egypt
Bendera
Jata Egypt
Jata
Lagu kebangsaan: بلادى ,بلادى ,بلادى
(Biladi, Biladi, Biladi)
Ibu negara
dan bandar terbesar}
Kaherah
Bahasa rasmiBahasa Arab
Kerajaan
• Presiden
Abdel Fattah al-Sisi
Moustafa Madbouly
Penubuhan
kira-kira 3150 SM
• Kemerdekaan daripada United Kingdom
28 Februari 1922
• Pengisytiharan republik
18 Jun 1953
25 Januari 2011
• Perairan (%)
0.632
Populasi
• Perkiraan 2023[2]
110,000,000 (15th)
• Bancian penduduk tahun 2017[3]
94,798,827
• Kepadatan
103.56/km2 (268.2/sq mi) (ke-118)
KDNK (PPP)2023
• Jumlah
▲ USD1.809 trilion[4] (ke-18)
• Per kapita
▲ USD17,123[4] (ke-93)
KDNK (nominal)2023
• Jumlah
▼ USD398.397 bilion[4] (ke-38)
• Per kapita
▼ USD3,770[4] (ke-127)
Gini (2017)positive decrease 31.5[5]
sederhana
HDI (2021)▬ 0.731[6]
tinggi (97th)
Mata wangPaun Mesir (EGP)
Zon waktuUTC+2
Kod panggilan+20
DPT internet.eg, مصر.
Laman sesawang rasmi
egypt.gov.eg

Republik Arab Mesir atau nama ringkasnya Mesir (Arab: مصر, rumi: Miṣr) merupakan sebuah negara di rantau Afrika Utara. Republik Arab Mesir menghadap Laut Mediterranean dan Laut Merah bersempadan dengan Libya, Sudan, Genting Gaza milik Palestin. Walaupun Mesir mempunyai keluasan tanah yang besar (1 juta km²), kebanyakan penduduknya mendiami kawasan-kawasan sepanjang tebing Sungai Nil, terutamanya bandar-bandar Kaherah dan Iskandariah.

Kawasan Mesir merupakan tapak tamadun awal Mesir Purba. Monumen-monumen Mesir Purba seperti Piramid Giza, Sphinx, Kuil Luxor dan sebagainya menjadi tarikan berjuta-juta pelancong luar negeri setiap tahun. Kini, Mesir merupakan antara negara Arab terpenting di Timur Tengah.

Penamaan

[sunting | sunting sumber]

Nama Mesir berasal dari istilah Arab: مِصر, rumi: Miṣr (lah. Fusha IPA: [mi̠sˤr], lah. Mesir [mesˤɾ]) yang merupakan perkataan Bahasa Arab Klasik al-Quran dan menjadi nama rasmi Mesir, sementara Maṣr (IPA: [mɑsˤɾ]; Arab Mesir: مَصر) ialah sebutan mengikut lahjah Mesir. Nama ini berasal dari bahasa Semitik, secara langsung terkait dengan nama Mesir dalam bahasa Semitik lainnya, seperti Ibrani מִצְרַיִם‎ (Mitzráyim). Catatan tertua yang merujuk kepada nama Mesir tercatat dalam Bahasa Akkadia 𒆳 𒈪 𒄑 𒊒 KUR mi-iṣ-ru > miṣru,[7][8] yang berkait dengan istilah miṣru/miṣirru/miṣaru yang bermakna "perbatasan" atau "daerah pinggiran".[9]

Sejarah

[sunting | sunting sumber]

Sejarah Mesir berkait rapat dengan Sungai Nil, yang lembah dan deltanya menyediakan kawasan pertanian serta laluan perhubungan utama di tengah-tengah persekitaran gurun. Menjelang akhir milenium ke-6 hingga ke-4 SM, komuniti pertanian berkembang di sepanjang lembah Nil dan secara beransur-ansur membentuk petempatan serta pusat kuasa yang lebih kompleks. Penyatuan politik Mesir Hulu dan Mesir Hilir berlaku secara beransur-ansur pada penghujung milenium ke-4 SM melalui penyebaran budaya material yang semakin seragam dan beberapa konflik. Tradisi Mesir kemudian mengaitkan penyatuan itu dengan seorang raja bernama Menes, manakala bukti sejarah dan arkeologi menghubungkan peringkat awal negara bersatu terutama dengan Narmer dan Aha. Tarikh bagi zaman terawal Mesir kekal sebagai anggaran dan kronologi yang digunakan oleh ahli kaji Mesir boleh berbeza beberapa dekad.[10][11]

Mesir Purba

[sunting | sunting sumber]
Bahagian hadapan Palet Narmer yang menggambarkan Raja Narmer
Bahagian hadapan Palet Narmer, artifak dari sekitar abad ke-31 hingga ke-30 SM yang menggambarkan Raja Narmer.

Penyatuan Mesir pada sekitar 3100 SM menandakan permulaan pemerintahan dinasti yang berpusat. Dalam kronologi yang lazim digunakan, Zaman Dinasti Awal diikuti oleh Kerajaan Lama sekitar 2650 hingga 2150 SM. Pada zaman Kerajaan Lama, kerajaan pusat menyelenggarakan projek pembinaan berskala besar, termasuk Piramid Djoser di Saqqara serta kompleks piramid Khufu, Khafre dan Menkaure di Giza. Kemerosotan kuasa pusat kemudian membawa kepada Zaman Pertengahan Pertama, sebelum negara disatukan semula di bawah pemerintah Kerajaan Tengah pada awal milenium ke-2 SM.[10]

Zaman Pertengahan Kedua menyaksikan sebahagian besar Mesir utara dikuasai oleh pemerintah Hyksos yang berpusat di Avaris. Pemerintah dari Thebes akhirnya mengusir Hyksos dan memulakan Kerajaan Baru sekitar 1550 SM. Dalam tempoh ini, kekuasaan Mesir berkembang jauh ke Nubia dan sebahagian Timur Dekat, khususnya sejak pemerintahan Thutmose III. Kerajaan Baru turut merangkumi pemerintahan Hatshepsut, pembaharuan agama Akhenaten, pemulihan pemujaan tradisional pada zaman Tutankhamun, dan pemerintahan Ramesses II, yang berperang serta kemudian mencapai perjanjian damai dengan Empayar Het.[10]

Selepas Kerajaan Baru berakhir sekitar 1070 SM, Mesir mengalami beberapa tempoh perpecahan politik dan pemerintahan dinasti yang berasal dari luar. Pemerintah berketurunan Libya, raja-raja Kush, tentera Assyria dan Parsi Achaemenid masing-masing menguasai seluruh atau sebahagian Mesir pada masa yang berlainan. Parsi menakluk Mesir pada 525 SM dan sekali lagi pada 343 SM selepas satu tempoh pemulihan pemerintahan tempatan. Pada 332 SM, Alexander Agung menawan Mesir daripada Empayar Achaemenid, sekali gus menamatkan zaman dinasti Mesir Purba yang merdeka.[10][12]

Zaman Helenistik dan Rom

[sunting | sunting sumber]

Selepas kematian Alexander pada 323 SM, Mesir akhirnya dikuasai oleh panglimanya Ptolemy, yang keturunannya membentuk Dinasti Ptolemaik. Pemerintahan Ptolemaik mengekalkan banyak unsur pentadbiran dan agama Mesir sambil menghubungkan negara itu dengan dunia Helenistik. Pemerintah terakhir dinasti tersebut, Cleopatra VII, bersekutu dengan Mark Antony dalam perebutan kuasa Rom. Selepas pasukan mereka dikalahkan oleh Octavian dalam Pertempuran Actium pada 31 SM, Cleopatra dan Antony meninggal dunia pada tahun berikutnya dan Mesir menjadi wilayah Empayar Rom pada 30 SM.[12][10]

Di bawah pemerintahan Rom, Mesir kekal penting sebagai pengeluar bijirin dan sebagai salah satu pusat ekonomi Mediterranean timur. Agama Kristian berkembang pada zaman Rom lewat dan akhirnya menjadi agama utama sebahagian besar penduduk. Selepas pusat pemerintahan Empayar Rom beralih ke timur dan pembahagian pentadbirannya menjadi semakin kekal, Mesir berada di bawah Empayar Rom Timur, yang lazim disebut Empayar Byzantine. Menjelang abad ke-7, masyarakat Kristian Mesir, yang kemudian dikaitkan khususnya dengan tradisi Gereja Ortodoks Koptik, merupakan unsur utama penduduk negara itu.[13]

Pemerintahan Islam dan Uthmaniyah

[sunting | sunting sumber]

Pada 639, tentera Arab di bawah pimpinan Amr ibn al-As memasuki Mesir dalam siri kempen yang menamatkan pemerintahan Byzantine pada awal 640-an. Fustat, berhampiran Kaherah moden, menjadi pusat pentadbiran baharu. Penguasaan Arab tidak serta-merta mengubah agama atau bahasa seluruh penduduk; sebaliknya, penggunaan bahasa Arab dan penyebaran Islam berlangsung secara beransur-ansur sepanjang beberapa abad sehingga kedua-duanya menjadi unsur dominan dalam kehidupan politik dan kebudayaan Mesir.[13]

Mesir pada mulanya diperintah sebagai wilayah dalam kerajaan khalifah yang lebih luas sebelum beberapa dinasti serantau memperoleh autonomi yang semakin besar. Pada 969, dinasti Fatimiyah menakluk Mesir dan mendirikan Kaherah di sebelah utara Fustat sebagai pusat pemerintahan mereka. Pada 1171, Salahuddin al-Ayyubi menamatkan pemerintahan Fatimiyah dan mengasaskan pemerintahan Ayyubiyah.[14]

Pada 1250, golongan tentera Mamluk mengambil alih kekuasaan dan membentuk Kesultanan Mamluk, yang menjadikan Kaherah salah satu pusat politik dan perdagangan utama di dunia Islam. Kesultanan itu bertahan sehingga tentera Empayar Uthmaniyah menakluk Mesir pada 1517. Selepas itu, Mesir menjadi sebuah wilayah penting Empayar Uthmaniyah, walaupun struktur kuasa tempatan dan golongan elit Mamluk terus memainkan peranan dalam pemerintahan wilayah tersebut.[15][16]

Dinasti Muhammad Ali dan penguasaan British

[sunting | sunting sumber]

Pendudukan Perancis di bawah Napoleon Bonaparte dari 1798 hingga 1801 menggugat susunan politik sedia ada. Selepas pengunduran Perancis dan perebutan kuasa berikutnya, Muhammad Ali dilantik sebagai wali Uthmaniyah di Mesir pada 1805. Walaupun Mesir secara rasmi kekal sebahagian daripada Empayar Uthmaniyah, Muhammad Ali membina angkatan tentera baharu, menyusun semula pentadbiran dan ekonomi, memperluas penguasaan Mesir ke luar lembah Nil serta membentuk dinasti yang memerintah negara itu secara turun-temurun.[17]

Pada abad ke-19, pemerintah daripada dinasti Muhammad Ali meneruskan pembaharuan pentadbiran dan pembangunan infrastruktur. Terusan Suez, yang menghubungkan Laut Mediterranean dengan Laut Merah, dibuka secara rasmi pada 17 November 1869 selepas kira-kira sedekad pembinaan. Terusan itu meningkatkan kepentingan strategik Mesir sebagai laluan antara Eropah dan Asia.[18]

Pada 1882, tentera British campur tangan dalam pergolakan yang berkaitan dengan gerakan nasionalis pimpinan Ahmed Urabi dan menewaskan tenteranya dalam Pertempuran Tel el-Kebir. Pendudukan tentera British yang menyusul memberikan United Kingdom kawalan sebenar terhadap pemerintahan Mesir, walaupun negara itu secara rasmi kekal di bawah kedaulatan Uthmaniyah. Apabila Empayar Uthmaniyah menyertai Perang Dunia Pertama di pihak Kuasa Tengah, Britain memutuskan hubungan rasmi Mesir dengan Uthmaniyah dan mengisytiharkannya sebagai negeri naungan British pada Disember 1914. Khedive Abbas II digulingkan dan bapa saudaranya, Hussein Kamel, dilantik sebagai Sultan Mesir.[13][19]

Gerakan nasionalisme berkembang pesat selepas perang dan memuncak dalam Revolusi Mesir 1919, yang melibatkan bantahan meluas terhadap pemerintahan British. Pada 28 Februari 1922, Britain secara unilateral menamatkan negeri naungannya dan mengiktiraf Mesir sebagai negara berdaulat. Pengiktirafan itu bagaimanapun disertai empat perkara yang Britain rizabkan untuk rundingan lanjut, iaitu keselamatan perhubungan Empayar British di Mesir, pertahanan Mesir, perlindungan kepentingan asing dan golongan minoriti, serta kedudukan Sudan. Sultan Fuad I kemudian mengambil gelaran raja dan Perlembagaan Mesir 1923 membentuk kerangka monarki berperlembagaan serta sistem parlimen, sementara pengaruh British, khususnya dalam pertahanan dan kawasan Terusan Suez, terus berlanjutan.[20][21]

Mesir menyertai negara-negara Arab lain dalam Perang Arab-Israel 1948. Selepas gencatan senjata 1949, Jalur Gaza berada di bawah pentadbiran Mesir, tetapi tidak diserap sebagai wilayah berdaulat Mesir.[22] Ketidakpuasan terhadap pemerintahan beraja, pengaruh British serta keadaan politik dan ketenteraan selepas perang menyumbang kepada kebangkitan Gerakan Pegawai Bebas. Pada Julai 1952, gerakan tersebut menggulingkan kuasa politik Raja Farouk, yang turun takhta. Monarki dimansuhkan pada 1953 dan Muhammad Naguib menjadi presiden pertama Republik Mesir.[13]

Republik Mesir

[sunting | sunting sumber]

Gamal Abdel Nasser, salah seorang pemimpin utama Pegawai Bebas, mengatasi Naguib dalam perebutan kuasa politik dan menjadi presiden pada 1956. Pada 26 Julai tahun itu, beliau memiliknegarakan Syarikat Terusan Suez. Tindakan tersebut mencetuskan Krisis Suez, apabila Israel, United Kingdom dan Perancis melancarkan serangan terhadap Mesir. Tekanan antarabangsa, termasuk daripada Amerika Syarikat, Kesatuan Soviet dan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, akhirnya membawa kepada pengunduran pasukan penyerang. Krisis itu mengukuhkan kedudukan politik Nasser dan menjadi salah satu peristiwa penting dalam perkembangan nasionalisme Arab.[23]

Pada 1958, Mesir dan Syria bergabung untuk membentuk Republik Arab Bersatu di bawah Nasser. Kesatuan itu berakhir dari segi praktik apabila Syria berpisah pada 1961, walaupun Mesir terus menggunakan nama Republik Arab Bersatu sehingga 1971.[24][25]

Dalam Perang Enam Hari pada Jun 1967, Israel menawan Semenanjung Sinai daripada Mesir dan turut menduduki Jalur Gaza, yang sejak 1949 berada di bawah pentadbiran Mesir. Kekalahan itu menjejaskan kedudukan serantau Mesir dan menjadi tumpuan utama dasar luar serta ketenteraannya pada tahun-tahun berikutnya.[26][27] Nasser meninggal dunia pada September 1970 dan digantikan oleh Anwar Sadat.[28]

Pada 6 Oktober 1973, Mesir dan Syria melancarkan serangan serentak terhadap kedudukan Israel di Sinai dan Bukit Golan dalam konflik yang dikenali sebagai Perang Oktober 1973. Tentera Mesir menyeberangi Terusan Suez dan memperoleh kedudukan di tebing timurnya sebelum pertempuran berakhir dengan gencatan senjata pada akhir bulan itu.[29] Sadat kemudiannya mengubah haluan diplomatik Mesir dan pada 1977 menjadi pemimpin Arab pertama yang membuat lawatan rasmi ke Israel. Rundingan yang dimediasi oleh Presiden Amerika Syarikat Jimmy Carter menghasilkan Perjanjian Camp David pada September 1978, diikuti Perjanjian damai Mesir-Israel pada 26 Mac 1979. Perjanjian damai tersebut menyediakan kerangka bagi pengunduran Israel secara berperingkat dari Sinai dan pemulihan kedaulatan Mesir di semenanjung itu.[30][31]

Sadat dibunuh pada 6 Oktober 1981 oleh anggota kumpulan militan Islam ketika menghadiri perbarisan tentera memperingati perang 1973. Naib presidennya, Hosni Mubarak, menggantikannya dan memerintah Mesir selama hampir tiga dekad.[13] Pada awal 2011, bantahan besar-besaran terhadap pemerintahan Mubarak berkembang sebagai sebahagian daripada gelombang kebangkitan politik serantau yang dikenali sebagai Kebangkitan Arab. Selepas 18 hari tunjuk perasaan, termasuk perhimpunan besar di Dataran Tahrir, Mubarak meletakkan jawatan pada 11 Februari 2011 dan kuasa diserahkan kepada Majlis Tertinggi Angkatan Tentera Mesir.[32]

Orang ramai berhimpun di Dataran Tahrir di Kaherah pada 1 April 2011
Perhimpunan di Dataran Tahrir, Kaherah, pada 1 April 2011, beberapa minggu selepas peletakan jawatan Hosni Mubarak.

Mohamed Morsi memenangi pilihan raya presiden pada 2012. Selepas tempoh pergolakan politik dan tunjuk perasaan besar terhadap pemerintahannya, angkatan tentera yang ketika itu diketuai oleh Menteri Pertahanan Abdel Fattah el-Sisi menyingkirkan Morsi pada 3 Julai 2013. El-Sisi kemudiannya memenangi pilihan raya presiden pada 2014 dan mengangkat sumpah untuk penggal ketiganya pada April 2024.[33][34]

Geografi

[sunting | sunting sumber]
Peta topografi Mesir.

Mesir terletak di antara latitud 22° dengan 32° U dan longitud 25° dengan 35° T. Dengan luas 1,001,450 kilometer persegi, Mesir ialah negara ke-30 terbesar di dunia. Oleh kerana iklimnya yang ekstrem dan gersang, sebagian besar populasi tertumpu di sepanjang Sungai Nil yang sempit dan delta sungai itu. Sekitar 99% penduduk Mesir menetap di kawasan lembah sungai Nil dan kawasan delta sungai.[35] Puncak tertinggi ialah Gunung Catherine di Semenanjung Sinai dengan ketinggian 2,629 meter.

Mesir bersempadan dengan Libya di sebelah barat, Sudan di selatan, Laut Mediterranean di utara, dan Genting Gaza, Israel dan Laut Merah di timur. Mesir mempunyai lokasi geopolitik yang penting di sempadan Asia-Afrika; Mesir memiliki sebuah jembatan tanah (Tanah Genting Suez) antara Afrika dan Asia, wilayah ini dilalui sebuah terusan yang menghubungkan Laut Mediterranean dengan Lautan Hindi melalui Laut Merah.

Di luar kawasan Sungai Nil, kebanyakan landskap Mesir ialah gurun dengan beberapa oasis yang bertebaran di kawasan itu. Tiupan angin yang kencang menciptakan banyak bukit pasir dengan ketinggian mencecah 30 meter. Mesir termasuk dalam gurun Sahara dan gurun Libya.

Politik

[sunting | sunting sumber]

Sistem politik di Mesir adalah berdasarkan republik separa-presiden. Sistem politik terkini adalah berdasarkan Revolusi Mesir 2011 dan pengusiran Hosni Mubarak. Presiden Mesir bertindak sebagai ketua negara yang memegang jawatan selama enam tahun dengan peluang lanjutan jawatan sebanyak sekali. Parlimen Mesir ialah badan perundangan negara serta badan perundangan tertua di Afrika serta Timur Tengah. Sistem parlimen pada kini ialah sistem ekadewan, tetapi sebuah Senat akan ditubuhkan.[36]

Mesir ialah ahli pengasas Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu, Pergerakan Negara-Negara Berkecuali, Liga Arab, Kesatuan Afrika dan Pertubuhan Kerjasama Islam.

Pembahagian pentadbiran

[sunting | sunting sumber]

Mesir dibahagikan kepada 27 buah gabenorat (muhafazhat).

 

Ekonomi

[sunting | sunting sumber]

Mesir mempunyai ekonomi yang pelbagai, dengan sektor perkhidmatan, pembuatan dan pertanian sebagai antara tonggak utamanya.[37] Mata wang rasmi negara ialah paun Mesir (EGP). Menurut Bank Dunia, keluaran dalam negara kasar (KDNK) Mesir pada harga semasa bernilai kira-kira AS$365.25 bilion pada 2025, bersamaan AS$3,085.8 per kapita.[38] KDNK benar berkembang sebanyak 4.4% pada tahun kewangan 2024/2025, berbanding 2.4% pada tahun kewangan sebelumnya. Pemulihan itu disokong terutamanya oleh pertumbuhan dalam pembuatan bukan petroleum, di samping kegiatan pelancongan dan komunikasi. Pembuatan bukan petroleum sahaja menyumbang 12.6% daripada nilai KDNK pada tahun kewangan 2024/2025 dan sekitar 1.7 mata peratusan daripada keseluruhan pertumbuhan ekonomi.[39]

Sejak Mac 2024, pihak berkuasa beralih kepada rejim kadar pertukaran yang lebih fleksibel sebagai sebahagian daripada usaha menangani kekurangan mata wang asing dan menstabilkan ekonomi.[40] Pada Februari 2026, Tabung Kewangan Antarabangsa (IMF) menilai bahawa keadaan makroekonomi telah bertambah baik berikutan dasar penstabilan, termasuk dasar monetari dan fiskal yang ketat serta fleksibiliti kadar pertukaran. Walau bagaimanapun, IMF menyatakan bahawa kemajuan pembaharuan struktur masih tidak sekata, terutamanya dalam mengurangkan penglibatan negara dalam kegiatan ekonomi dan memperkukuh persaingan, sementara hutang awam dan keperluan pembiayaan yang tinggi terus mengehadkan ruang fiskal.[41] Hutang kerajaan pusat turun daripada 90.1% KDNK pada akhir tahun kewangan 2023/2024 kepada 82.5% pada akhir tahun kewangan 2024/2025, tetapi pembayaran faedah masih bersamaan kira-kira 10.6% KDNK.[37] Kadar inflasi keseluruhan tahunan bagi kawasan bandar pula ialah 14.3% pada Jun 2026.[42]

Sumber penting mata wang asing bagi Mesir termasuk pelancongan, kiriman wang rakyat Mesir yang bekerja di luar negara dan hasil daripada Terusan Suez.[41] Mesir menerima kira-kira 19 juta pelancong pada 2025, meningkat 21% berbanding 2024 menurut Kementerian Pelancongan dan Antikuiti.[43] Kiriman wang pula mencapai kira-kira AS$43.1 bilion antara Julai 2025 dengan Mei 2026, meningkat 31.2% berbanding tempoh yang sama setahun sebelumnya.[44]

Terusan Suez amat terdedah kepada perkembangan keselamatan serantau. Ketegangan di Laut Merah menyebabkan bilangan kapal yang melalui terusan itu merosot sekitar 50% pada 2024 berbanding 2023, manakala hasil tahunan jatuh 61%, daripada AS$10.250 bilion kepada AS$3.991 bilion.[45] Terdapat tanda pemulihan relatif pada separuh pertama tahun kewangan 2025/2026 apabila bilangan kapal meningkat 5.8%, muatan bersih 16% dan hasil 18.5% berbanding tempoh yang sama pada tahun kewangan sebelumnya.[46]

Pertanian kekal sebagai salah satu komponen ekonomi Mesir. Antara komoditi utama ialah padi, gandum, jagung, kapas, tebu serta hasil hortikultur seperti sayur-sayuran, buah-buahan dan kurma. Sektor ini berhadapan dengan kekangan sumber air yang ketara, sementara perubahan iklim dijangka meningkatkan tekanan terhadap pengeluaran dan produktiviti pertanian.[47] Menurut Pertubuhan Makanan dan Pertanian (FAO), Mesir ialah pengeluar kurma terbesar di dunia, dengan pengeluaran tahunan melebihi 1.8 juta tan, bersamaan kira-kira 19% daripada pengeluaran global.[48]

Demografi

[sunting | sunting sumber]

Jumlah penduduk Mesir ialah kira-kira 95 juta orang setakat 2017, menjadikan Mesir sebagai negara Arab dengan penduduk teramai dan negara ketiga teramai di Afrika.[49] Bahasa rasmi negara ialah bahasa Arab, dengan loghat utama masyarakat Mesir ialah loghat Mesir. Sepanjang sejarah, masyarakat Mesir bertutur dalam bahasa-bahasa Mesir dengan bahasa Mesir terkini ialah bahasa Qibti. Meskipun tidak lagi ditutur, bahasa Qibti masih digunakan dalam upacara keagamaan Gereja Ortodoks Koptik Iskandariah. Islam ialah agama rasmi negara.

Agama

[sunting | sunting sumber]

Agama di Mesir (2019)

  Islam (rasmi) (90.3%)
  Kristian (9.6%)
  Lain-lain (0.1%)

Agama di Mesir mengawal banyak aspek kehidupan sosial dan disahkan oleh undang-undang. Agama negeri Mesir ialah Islam, walaupun anggaran berbeza-beza jika tiada statistik rasmi. Sejak bancian agama 2006 telah dikecualikan, dan oleh itu statistik yang tersedia adalah anggaran yang dibuat oleh agensi agama dan bukan pemerintah. Negara ini adalah majoriti Muslim Sunni (dianggarkan 85-95% daripada populasi), dengan kumpulan agama terbesar seterusnya ialah Kristian Ortodoks Koptik (dengan anggaran antara 5-15%). Angka yang tepat tertakluk kepada kontroversi, dengan penganut Kristian mendakwa bahawa mereka telah kurang dikira secara sistematik dalam banci sedia ada.[50]

Pemandangan keagamaan yang biasa di Mesir: masjid di sebelah gereja.

Mesir menjadi tuan rumah dua institusi keagamaan utama.[51] Masjid Al-Azhar, yang diasaskan pada 970 CE oleh Fatimiyyah sebagai universiti Islam pertama di Mesir dan Gereja Ortodoks Koptik Iskandariah yang ditubuhkan pada pertengahan abad pertama oleh Saint Mark.

Prasarana

[sunting | sunting sumber]

Pendidikan

[sunting | sunting sumber]
Bangunan Universiti Kaherah.

Pendidikan percuma diberikan kepada penduduk Mesir sejak 1950-an.[52] Kadar celik huruf dalam kalangan dewasa ialah 73.9% setakat Julai 2014.[53] Pendidikan awal adalah wajib kepada setiap penduduk Mesir sejak berusia enam tahun; murid-murid Mesir akan menghadapi enam tahun persekolahan rendah serta dua tahun dalam sekolah persediaan.[54] Selepas itu, murid-murid akan memasuki ke sekolah menengah awam atau teknikal sebelum memasuki alam pengajian tinggi.[54]

Pengangkutan

[sunting | sunting sumber]

Pengangkutan di Mesir adalah berpusatkan Kaherah dan petempatan-petempatan di Sungai Nil, dan dikawal oleh Kementerian Pengangkutan. Sistem kereta api negara merangkumi sekitar 5,085 km landasan setakat 2018.[55] Panjang jalan air di Mesir ialah kira-kira 3,500 km; Terusan Suez yang digunakan oleh kapal-kapal adalah berjarak 193.5 km.[55] Lapangan terbang paling utama Mesir ialah Lapangan Terbang Antarabangsa Kaherah, dengan EgyptAir sebagai syarikat penerbangan kebangsaan. Mesir memiliki 15 buah pelabuhan komersial serta 29 buah pelabuhan khas.[56] Namun begitu, nilai kadar kematian akibat kemalangan jalan raya di Mesir ialah salah satu nilai-nilai tertinggi dunia.[57]

Kebudayaan

[sunting | sunting sumber]

Mesir dikenali sebagai pelopor budaya moden terhadap dunia Arab. Kedudukan Mesir sebagai salah satu kuasa utama dunia Arab membolehkan budaya Mesir tersebar dengan pesat ke seluruh dunia Arab.[58] Mesir menjadi tempat mula berlakunya pembaharuan budaya dan pencerahan ilmu dunia Arab pada abad ke-19 oleh tokoh-tokoh seperti Rifa'ah at-Tahtawi.[59]

Rujukan

[sunting | sunting sumber]
  1. ↑ "العسكري: 25 يناير عيد قومي.. ويعلن تفاصيل الاحتفال". Masrawy. 11 Januari 2012. Dicapai pada 15 Mei 2012.
  2. ↑ Templat:Cite CIA World Factbook
  3. ↑ "الجهاز المركزي للتعبئة العامة والإحصاء" (PDF). www.capmas.gov.eg. Dicapai pada 13 October 2017.
  4. 1 2 3 4 "Egypt". World Economic Outlook Database (ed. October 2023). Tabung Kewangan Antarabangsa. 10 October 2023. Dicapai pada 11 October 2023.
  5. ↑ "GINI index". World Bank. Diarkibkan daripada yang asal pada 21 September 2021. Dicapai pada 21 September 2021.
  6. ↑ "Human Development Report 2021/2022" (PDF) (dalam bahasa Inggeris). United Nations Development Programme. 8 September 2022. Dicapai pada 8 September 2022.
  7. ↑ Lihat inter alia Aaron Demsky ("Hebrew Names in the Dual Form and the Toponym Yerushalayim" in Demsky (ed.) These Are the Names: Studies in Jewish Onomastics, Vol. 3 (Ramat Gan, 2002), m/s. 11–20), Avi Hurvitz (A Concise Lexicon of Late Biblical Hebrew: Linguistic Innovations in the Writings of the Second Temple Period (Brill, 2014), p. 128) dan Nadav Na’aman ("Shaaraim – The Gateway to the Kingdom of Judah" dalam The Journal of Hebrew Scriptures, Vol. 8 (2008), article no. 24, m/s. 2–3).
  8. ↑ "On the So-Called Ventive Morpheme in the Akkadian Texts of Amurru". www.academia.edu. m/s. 84. Dicapai pada 18 November 2015.
  9. ↑ Black, Jeremy A.; George, Andrew; Postgate, J. N. (1 Januari 2000). A Concise Dictionary of Akkadian. Otto Harrassowitz Verlag. ISBN 9783447042642.
  10. 1 2 3 4 5 The Art of Ancient Egypt: A Resource for Educators (PDF) (dalam bahasa Inggeris). The Metropolitan Museum of Art. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  11. ↑ "Timeline of ancient Egypt" (dalam bahasa Inggeris). British Museum. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  12. 1 2 "Egypt, 1000 B.C.–1 A.D." Heilbrunn Timeline of Art History (dalam bahasa Inggeris). The Metropolitan Museum of Art. October 2000. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  13. 1 2 3 4 5 Metz, Helen Chapin, penyunting (1991). Egypt: A Country Study (dalam bahasa Inggeris). Washington, D.C.: Federal Research Division, Library of Congress. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  14. ↑ Lev, Yaacov (2010). "The Fāṭimid caliphate (358–567/969–1171) and the Ayyūbids in Egypt (567–648/1171–1250)". Dalam Fierro, Maribel (penyunting). The New Cambridge History of Islam (dalam bahasa Inggeris). Cambridge University Press. m/s. 201–236. doi:10.1017/CHOL9780521839570.009. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  15. ↑ Levanoni, Amalia (2010). "The Mamlūks in Egypt and Syria: the Turkish Mamlūk sultanate (648–784/1250–1382) and the Circassian Mamlūk sultanate (784–923/1382–1517)". Dalam Fierro, Maribel (penyunting). The New Cambridge History of Islam (dalam bahasa Inggeris). Cambridge University Press. m/s. 237–284. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  16. ↑ "Egypt, 1400–1600 A.D." Heilbrunn Timeline of Art History (dalam bahasa Inggeris). The Metropolitan Museum of Art. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  17. ↑ "The era of Muhammad 'Ali Pasha, 1805–1848". The Cambridge History of Egypt (dalam bahasa Inggeris). Cambridge University Press. 28 March 2008. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  18. ↑ "Canal History" (dalam bahasa Inggeris). Suez Canal Authority. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  19. ↑ "Egypt from 1919". The New Cambridge History of Islam (dalam bahasa Inggeris). Cambridge University Press. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  20. ↑ "STATEMENT BY THE PRIME MINISTER". Hansard (dalam bahasa Inggeris). Parliament of the United Kingdom. 28 February 1922. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  21. ↑ "Egypt: A Country Study" (dalam bahasa Inggeris). Library of Congress. 1991. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  22. ↑ "The Palestine Question: A Brief History" (dalam bahasa Inggeris). United Nations. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  23. ↑ "The Suez Crisis, 1956" (dalam bahasa Inggeris). Office of the Historian, U.S. Department of State. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  24. ↑ "Syria" (dalam bahasa Inggeris). State Information Service, Arab Republic of Egypt. 13 October 2015. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  25. ↑ "Interpol... The World's Police to Counter Crimes" (dalam bahasa Inggeris). State Information Service, Arab Republic of Egypt. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  26. ↑ "The Arab-Israeli War of 1967" (dalam bahasa Inggeris). Office of the Historian, U.S. Department of State. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  27. ↑ "Construction and housing in the West Bank and Gaza Strip - UNCTAD study" (dalam bahasa Inggeris). United Nations. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  28. ↑ "Gamal Abdel Nasser" (dalam bahasa Inggeris). State Information Service, Arab Republic of Egypt. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  29. ↑ "Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume XXV, Arab-Israeli Crisis and War, 1973, Document 104" (dalam bahasa Inggeris). Office of the Historian, U.S. Department of State. 6 October 1973. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  30. ↑ "Camp David Accords and the Arab-Israeli Peace Process" (dalam bahasa Inggeris). Office of the Historian, U.S. Department of State. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  31. ↑ "Foreign Relations of the United States, 1977–1980, Volume IX, Arab-Israeli Dispute, August 1978–December 1980, Second, Revised Edition, Document 239" (dalam bahasa Inggeris). Office of the Historian, U.S. Department of State. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  32. ↑ "Noon briefing of 11 February 2011" (dalam bahasa Inggeris). United Nations. 11 February 2011. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  33. ↑ "Egypt's Sisi: Authoritarian leader with penchant for bridges". Reuters (dalam bahasa Inggeris). 2 April 2024. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  34. ↑ "Egypt's Sisi starts third term pledging more investment, social spending". Reuters (dalam bahasa Inggeris). 2 April 2024. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  35. ↑ "Land use and Coastal Management in the Third Countries: Egypt as a case" (PDF). Diarkibkan (PDF) daripada yang asal pada 24 Mac 2009. Dicapai pada 3 November 2011.
  36. ↑ "Sisi thanks Egyptians for their 'dazzling' participation in constitutional referendum". Ahram Online. 23 April 2019. Dicapai pada 23 April 2019.
  37. 1 2 "Egypt" (dalam bahasa Inggeris). World Bank Group. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  38. ↑ "Egypt, Arab Rep" (dalam bahasa Inggeris). World Bank. Dicapai pada 7 Ogos 2026. Text "Data" ignored (bantuan)
  39. ↑ "From Contraction to Take-off.. Non-Oil Manufacturing Industries Lead Economic Growth in Fiscal Year 2024/2025" (dalam bahasa Inggeris). Ministry of Planning, Economic Development and International Cooperation. 30 September 2025. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  40. ↑ "IMF Executive Board Completes the Fourth Review of the Extended Fund Facility Arrangement for Egypt, Approves the Request for an Arrangement Under the Resilience and Sustainability Facility, and Concludes the 2025 Article IV Consultation" (dalam bahasa Inggeris). International Monetary Fund. 11 Mac 2025. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  41. 1 2 "IMF Executive Board Completes the Fifth and Sixth Reviews Under the Extended Arrangement Under the Extended Fund Facility and First Review Under the Resilience and Sustainability Arrangement for Egypt" (dalam bahasa Inggeris). International Monetary Fund. 25 Februari 2026. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  42. ↑ "CPI Press Release June 2026" (dalam bahasa Inggeris). Central Bank of Egypt. 9 Julai 2026. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  43. ↑ "قفزة جديدة للسياحة المصرية في 2025: - مصر تستقبل 19 مليون سائح بمعدل نمو 21% مقارنة بعام 2024" (dalam bahasa Arab). وزارة السياحة والآثار. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  44. ↑ "Remittances from Egyptians Working Abroad Record USD 43.1 Billion Over Eleven Months" (dalam bahasa Inggeris). Central Bank of Egypt. 9 Julai 2026. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  45. ↑ "بحضور رئيس الهيئة ولفيف من الوزراء والسفراء وممثلي التوكيلات الملاحية" (dalam bahasa Arab). Suez Canal Authority. 16 April 2025. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  46. ↑ "During his participation in the annual International Maritime Transport and Logistics Conference (MARLOG)" (dalam bahasa Inggeris). Suez Canal Authority. 8 Februari 2026. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  47. ↑ "Egypt scales up climate adaptation actions of its agriculture, water and agrifood sectors" (dalam bahasa Inggeris). Food and Agriculture Organization of the United Nations. 5 September 2022. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  48. ↑ "Egypt – Date Palm: Sustaining Food Security and Rural Economies". Regional Knowledge Platform on One Country One Priority Product (OCOP) in Near East and North Africa (dalam bahasa Inggeris). Food and Agriculture Organization of the United Nations. Dicapai pada 7 Ogos 2026.
  49. ↑ "Population Clock". Central Agency for Public Mobilization and Statistics. 27 April 2013. Diarkibkan daripada yang asal pada 17 Januari 2013. Dicapai pada 27 April 2013.
  50. ↑ "Egyptian Copts reject population estimate". english.ahram.org.eg. Dicapai pada 27 November 2015.
  51. ↑ How many Christians are there in Egypt?. Pew Research Center. 16 Februari 2011. ISBN 978-2024194347.
  52. ↑ "Education in Egypt: Key Challenges" (PDF). Chatham House. Mac 2012. Diarkibkan daripada yang asal (PDF) pada 24 Disember 2012.
  53. ↑ "Egypt Literacy". indexmundi.com (dalam bahasa Inggeris). Diarkibkan daripada yang asal pada 13 September 2015.
  54. 1 2 Higher education in Egypt (dalam bahasa Inggeris) (ed. 2010). OECD. 2010. m/s. 60. ISBN 978-92-64-08434-6. Diarkibkan daripada yang asal pada 25 Januari 2014.
  55. 1 2 "Africa - Egypt - Transportation". CIA World Factbook. Diarkibkan daripada yang asal pada 24 Disember 2018. Dicapai pada 16 September 2018.
  56. ↑ "Commercial Ports". Maritime Transport Sector - Government of Egypt (dalam bahasa Inggeris). Kerajaan Mesir. Dicapai pada 17 September 2018.
  57. ↑ "Egypt" Diarkibkan 22 Oktober 2013 di Wayback Machine. Travel.state.gov (19 Mac 2008).
  58. ↑ "Mideast: Egypt Makes Cultural Clout Count (IPS, Oct. 29, 2009)" (dalam bahasa Inggeris). Ipsnews.net. 29 Oktober 2009. Diarkibkan daripada yang asal pada 27 April 2011. Dicapai pada 25 Ogos 2010.
  59. ↑ El-Daly, Okasha (2005). Egyptology: The Missing Millennium. London: UCL Press. m/s. 29.

Pautan luar

[sunting | sunting sumber]
Diambil daripada "https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Mesir&oldid=6922312"