python-docs-tr/tutorial/classes.html at gh-pages · python-docs-tr/python-docs-tr

Repository navigation

History

100

101

102

103

104

105

106

107

108

109

110

111

112

113

114

115

116

117

118

119

120

121

122

123

124

125

126

127

128

129

130

131

132

133

134

135

136

137

138

139

140

141

142

143

144

145

146

147

148

149

150

151

152

153

154

155

156

157

158

159

160

161

162

163

164

165

166

167

168

169

170

171

172

173

174

175

176

177

178

179

180

181

182

183

184

185

186

187

188

189

190

191

192

193

194

195

196

197

198

199

200

201

202

203

204

205

206

207

208

209

210

211

212

213

214

215

216

217

218

219

220

221

222

223

224

225

226

227

228

229

230

231

232

233

234

235

236

237

238

239

240

241

242

243

244

245

246

247

248

249

250

251

252

253

254

255

256

257

258

259

260

261

262

263

264

265

266

267

268

269

270

271

272

273

274

275

276

277

278

279

280

281

282

283

284

285

286

287

288

289

290

291

292

293

294

295

296

297

298

299

300

301

302

303

304

305

306

307

308

309

310

311

312

313

314

315

316

317

318

319

320

321

322

323

324

325

326

327

328

329

330

331

332

333

334

335

336

337

338

339

340

341

342

343

344

345

346

347

348

349

350

351

352

353

354

355

356

357

358

359

360

361

362

363

364

365

366

367

368

369

370

371

372

373

374

375

376

377

378

379

380

381

382

383

384

385

386

387

388

389

390

391

392

393

394

395

396

397

398

399

400

401

402

403

404

405

406

407

408

409

410

411

412

413

414

415

416

417

418

419

420

421

422

423

424

425

426

427

428

429

430

431

432

433

434

435

436

437

438

439

440

441

442

443

444

445

446

447

448

449

450

451

452

453

454

455

456

457

458

459

460

461

462

463

464

465

466

467

468

469

470

471

472

473

474

475

476

477

478

479

480

481

482

483

484

485

486

487

488

489

490

491

492

493

494

495

496

497

498

499

500

501

502

503

504

505

506

507

508

509

510

511

512

513

514

515

516

517

518

519

520

521

522

523

524

525

526

527

528

529

530

531

532

533

534

535

536

537

538

539

540

541

542

543

544

545

546

547

548

549

550

551

552

553

554

555

556

557

558

559

560

561

562

563

564

565

566

567

568

569

570

571

572

573

574

575

576

577

578

579

580

581

582

583

584

585

586

587

588

589

590

591

592

593

594

595

596

597

598

599

600

601

602

603

604

605

606

607

608

609

610

611

612

613

614

615

616

617

618

619

620

621

622

623

624

625

626

627

628

629

630

631

632

633

634

635

636

637

638

639

640

641

642

643

644

645

646

647

648

649

650

651

652

653

654

655

656

657

658

659

660

661

662

663

664

665

666

667

668

669

670

671

672

673

674

675

676

677

678

679

680

681

682

683

684

685

686

687

688

689

690

691

692

693

694

695

696

697

698

699

700

701

702

703

704

705

706

707

708

709

710

711

712

713

714

715

716

717

718

719

720

721

722

723

724

725

726

727

728

729

730

731

732

733

734

735

736

737

738

739

740

741

742

743

744

745

746

747

748

749

750

751

752

753

754

755

756

757

758

759

760

761

762

763

764

765

766

767

768

769

770

771

772

773

774

775

776

777

778

779

780

781

782

783

784

785

786

787

788

789

790

791

792

793

794

795

796

797

798

799

800

801

802

803

804

805

806

807

808

809

810

811

812

813

814

815

816

817

818

819

820

821

822

823

824

825

826

827

828

829

830

831

832

833

834

835

836

837

838

839

840

841

842

843

844

845

846

847

848

849

850

851

852

853

854

855

856

857

858

859

860

861

862

863

864

865

866

867

868

869

870

871

872

873

874

875

876

877

878

879

880

881

882

883

884

885

886

887

888

889

890

891

892

893

894

<!DOCTYPE html>

<head>

<title>9. Sınıflar — Python 3.11.5 belgelendirmesi</title><meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">

title="Python 3.11.5 belgelendirmesi içinde ara"

href="../_static/opensearch.xml"/>

<style>

@media only screen {

table.full-width-table {

width: 100%;

}

</style>

</head>

<body>

<input type="checkbox" id="menuToggler" class="toggler__input" aria-controls="navigation"

aria-pressed="false" aria-expanded="false" role="button" aria-label="Menu" />

</label>

</a>

</svg>

</form>

</nav>

Theme

<option value="light">Light</option>

</select>

</label>

<div>

<h3><a href="../contents.html">İçindekiler</a></h3>

<ul>

<li><a class="reference internal" href="#">9. Sınıflar</a><ul>

<li><a class="reference internal" href="#a-word-about-names-and-objects">9.1. İsim ve Nesneler Hakkında Birkaç Şey</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#python-scopes-and-namespaces">9.2. Python Etki Alanları ve Ad Alanları</a><ul>

<li><a class="reference internal" href="#scopes-and-namespaces-example">9.2.1. Kapsamlar ve Ad Alanları Örneği</a></li>

</ul>

</li>

<li><a class="reference internal" href="#a-first-look-at-classes">9.3. Sınıflara İlk Bakış</a><ul>

<li><a class="reference internal" href="#class-definition-syntax">9.3.1. Sınıf Tanımlama Söz Dizimi</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#class-objects">9.3.2. Sınıf Nesneleri</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#instance-objects">9.3.3. Örnek Nesneleri</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#method-objects">9.3.4. Metot Nesneleri</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#class-and-instance-variables">9.3.5. Sınıf ve Örnek Değişkenleri</a></li>

</ul>

</li>

<li><a class="reference internal" href="#random-remarks">9.4. Rastgele Açıklamalar</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#inheritance">9.5. Kalıtım</a><ul>

<li><a class="reference internal" href="#multiple-inheritance">9.5.1. Çoklu Kalıtım</a></li>

</ul>

</li>

<li><a class="reference internal" href="#private-variables">9.6. Özel Değişkenler</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#odds-and-ends">9.7. Oranlar ve Bitişler</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#iterators">9.8. Yineleyiciler</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#generators">9.9. Üreteçler</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#generator-expressions">9.10. Üreteç İfadeleri</a></li>

</ul>

</li>

</ul>

</div>

<div>

<h4>Önceki konu</h4>

<a href="errors.html"

title="önceki bölüm">8. Hatalar ve Özel Durumlar</a>

</div>

<div>

<h4>Sonraki konu</h4>

<a href="stdlib.html"

title="sonraki bölüm">10. Standart Kütüphanenin Özeti</a>

</div>

<h3>Bu Sayfa</h3>

<li><a href="../bugs.html">Hata Bildir</a></li>

<li>

<a href="https://github.com/python/cpython/blob/3.11/Doc/tutorial/classes.rst"

rel="nofollow">Kaynağı Göster

</a>

</li>

</ul>

</div>

</nav>

</div>

<h3>Gezinti</h3>

<ul>

<a href="../genindex.html" title="Genel Endeks"

accesskey="I">dizin</a></li>

<a href="../py-modindex.html" title="Python Modül Dizini"

>modülleri</a> |</li>

<a href="stdlib.html" title="10. Standart Kütüphanenin Özeti"

accesskey="N">sonraki</a> |</li>

<a href="errors.html" title="8. Hatalar ve Özel Durumlar"

accesskey="P">önceki</a> |</li>

<li><a href="https://www.python.org/">Python</a> »</li>

</li>

<li>

</li>

<a href="../index.html">3.11.5 Documentation</a> »

</li>

<li class="nav-item nav-item-1"><a href="index.html" accesskey="U">Python Öğreticisi</a> »</li>

<li class="nav-item nav-item-this"><a href="">9. Sınıflar</a></li>

</form>

</div>

</li>

Theme

<option value="light">Light</option>

</select>

</label> |</li>

</ul>

</div>

<h1>9. Sınıflar<a class="headerlink" href="#classes" title="Permalink to this heading">¶</a></h1>

Sınıflar, verileri ve işlevleri bir arada tutan bir araçtır. Yeni bir sınıf oluşturulurken, objeye ait yeni örnekler (instances) oluşturulur. Sınıf örnekleri, durumlarını korumak için onlara iliştirilmiş niteliklere sahip olabilir. Sınıfların durumunu modifiye etmek için ise metotlar kullanılabilir.

Diğer programlama dilleriyle karşılaştırıldığında, Python’un sınıf mekanizması olabildiğince az yeni sözdizimi ve semantik içeren sınıflar ekler. C++ ve Modula-3’te bulunan sınıf mekanizmalarının bir karışımıdır. Python sınıfları Nesne Yönelimli Programlama’nın tüm standart özelliklerini sağlar: sınıf devralma mekanizması birden çok temel sınıfa izin verir, türetilmiş bir sınıf temel sınıfının veya sınıflarının herhangi bir metodunu geçersiz kılabilir ve bir metot aynı ada sahip bir temel sınıfın metodunu çağırabilir. Nesneler farklı miktar ve türlerde veri içerebilir. Modüller için olduğu gibi, sınıflar da Python’un dinamik doğasına uygundur: çalışma sırasında oluşturulurlar ve oluşturulduktan sonra da değiştirilebilirler.

C++ terminolojisinde, normalde sınıf üyeleri (veri üyeleri dahil) public (aşağıdakine bakın <a class="reference internal" href="#tut-private">Özel Değişkenler</a>) ve tüm üye fonksiyonları virtual’ dır. Modula-3’te olduğu gibi, nesnenin üyelerine metotlarından ulaşmak için bir kısayol yoktur: metodun işlevi, çağrı tarafından örtülü olarak sağlanan objeyi temsil eden açık bir argümanla bildirilir. Smalltalk’ta olduğu gibi, sınıfların kendileri de birer nesnedir. Bu sayede metotlar yeniden isimlendirilebilir veya içe aktarılabilir. C++ ve Modula-3’ün aksine, yerleşik türler kullanıcının üzerlerine yapacağı geliştirmeler için temel sınıflar olarak kullanılabilir. Ayrıca, C++’ta olduğu gibi, özel sözdizimine sahip çoğu yerleşik işleç (aritmetik işleçler, alt simgeleme vb.) sınıf örnekleri için yeniden tanımlanabilir, geliştirilebilir.

(Sınıflara dair evrensel terimlerin yanı sıra, nadiren Smalltalk ve C++ terimlerini kullanacağım. Onun yerine Modula-3 terimlerini kullanacağım çünkü Python’un nesne yönelimli semantiğine C++’tan daha yakın, yine de ancak çok az okuyucunun bunları duymuş olacağını tahmin ediyorum.)

<h2>9.1. İsim ve Nesneler Hakkında Birkaç Şey<a class="headerlink" href="#a-word-about-names-and-objects" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

Nesnelerin bireyselliği vardır ve birden çok ad (birden çok kapsamda) aynı nesneye bağlanabilir. Bu, diğer dillerde örtüşme (aliasing) olarak bilinir. Bu genellikle Python’a ilk bakışta takdir edilmeyen bir özellik olsa da değiştirilemeyen veri türleriyle (sayılar, dizeler, diziler) uğraşırken rahatlıkla göz ardı edilebilir. Ancak, örtüşmeler, listeler, sözlükler ve diğer türlerin çoğu gibi değişebilir nesneleri içeren Python kodunun semantiği üzerinde şaşırtıcı bir etkiye sahiptir. Diğer adlar bazı açılardan işaretçiler (pointers) gibi davrandığından, bu genellikle programın yararına kullanılır. Örneğin, bir nesneyi geçirmek kolaydır çünkü uygulama tarafından geçirilen şey yalnızca bir işaretçidir; bir fonksiyon argüman olarak geçirilen bir nesneyi değiştirirse, çağıran bu değişikliği görür — bu Pascal’daki iki farklı bağımsız değişken geçirme mekanizmasına olan gereksinimi ortadan kaldırır.

</section>

<h2>9.2. Python Etki Alanları ve Ad Alanları<a class="headerlink" href="#python-scopes-and-namespaces" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

Sınıflara başlamadan önce, size Python’un etki alanı kuralları hakkında bir şey söylemeliyim. Sınıf tanımlarında ad alanlarının kullanımının bazı püf noktaları vardır ve neler olduğunu tam olarak anlamak için etki alanlarının ve isimlerin nasıl çalıştığını bilmeniz gerekir. Bu arada, bu konuda bilgi edinmek herhangi bir ileri düzey Python programcısı için yararlıdır.

Haydi birkaç tanımlama ile başlayalım.

Ad alanları (namespace), adlardan nesnelere eşlemedir. Çoğu isim şu anda Python sözlükleri olarak uygulanmaktadır, ancak bu fark edilir çapta bir fark yaratmaz (performans hariç) ve gelecekte değişebilir. Ad alanlarına örnek olarak şunlar verilebilir: yerleşik isimler (<a class="reference internal" href="../library/functions.html#abs" title="abs"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate">abs()</code></a> ve yerleşik özel durum adları gibi fonksiyonları içerir); modüldeki global adlar; ve bir fonksiyon çağırmadaki yerel adlar. Bir bakıma, bir nesnenin nitelik kümesi de bir ad alanı oluşturur. İsimler hakkında bilinmesi gereken önemli şey, farklı ad alanlarındaki adlar arasında kesinlikle bir ilişki olmamasıdır; örneğin, iki farklı modülün her ikisi de karışıklık olmadan <code class="docutils literal notranslate">maximize</code> fonksiyonunu tanımlayabilir — modül kullanıcılarının modül adını örneklemesi gerekir.

Bu arada, nitelik sözcüğünü bir noktayı takip eden herhangi bir isim için kullanıyorum. Mesela, <code class="docutils literal notranslate">z.real</code> ifadesinde <code class="docutils literal notranslate">real</code>, <code class="docutils literal notranslate">z</code> nesnesine ait bir niteliktir. Açıkçası, modüllerde isimlere yapılan referanslar nitelik referanslarıdır: <code class="docutils literal notranslate">modname.funcname</code> ifadesinde <code class="docutils literal notranslate">modname</code> bir modül nesnesi ve <code class="docutils literal notranslate">funcname</code> onun bir niteliğidir. Bu durumda, modülün nitelikleri ve modüldeki global değişkenler arasında bir eşleşme olur: aynı ad alanını paylaşmaları! <a class="footnote-reference brackets" href="#id2" id="id1" role="doc-noteref">[1]</a>

Attributes may be read-only or writable. In the latter case, assignment to

attributes is possible. Module attributes are writable: you can write

<code class="docutils literal notranslate">modname.the_answer = 42</code>. Writable attributes may also be deleted with the

<a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#del"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">del</code></a> statement. For example, <code class="docutils literal notranslate">del modname.the_answer</code> will remove

the attribute <code class="xref py py-attr docutils literal notranslate">the_answer</code> from the object named by <code class="docutils literal notranslate">modname</code>.

Ad alanları farklı anlarda oluşturulur ve farklı yaşam sürelerine sahiptir. Yerleşik adları içeren ad alanı, Python yorumlayıcısı başlatıldığında oluşturulur ve hiçbir zaman silinmez. Modül tanımı okunduğunda modül için genel ad alanı oluşturulur; normalde, modül ad alanları da yorumlayıcı çıkıp bitene kadar sürer. Bir komut dosyasından veya etkileşimli olarak okunan yorumlayıcının en üst düzey çağrısı tarafından yürütülen ifadeler <a class="reference internal" href="../library/__main__.html#module-__main__" title="__main__: The environment where top-level code is run. Covers command-line interfaces, import-time behavior, and ``__name__ == '__main__'``."><code class="xref py py-mod docutils literal notranslate">__main__</code></a> adlı bir modülün parçası olarak kabul edilir, bu nedenle kendi genel ad alanlarına sahiptirler. (Yerleşik isimler aslında bir modülde de yaşar; buna <a class="reference internal" href="../library/builtins.html#module-builtins" title="builtins: The module that provides the built-in namespace."><code class="xref py py-mod docutils literal notranslate">builtins</code></a>.)

Bir işlevin yerel ad alanı, bir fonksiyon çağrıldığında oluşturulur ve fonksiyon başa çıkamadığı bir hata veya istisna ile karşılaştığında silinir. (Aslında, bir bakıma ad alanı unutulmaktadır diyebiliriz.) Tabii ki, özyinelemeli çağrıların her birinin kendi yerel ad alanı vardır.

scope, bir ad alanının doğrudan erişilebilir olduğu Python programının metinsel bölgesidir. Burada “Doğrudan erişilebilir”, niteliksiz bir başvurunun hedeflediği ismi ad alanında bulmaya çalıştığı anlamına gelir.

Kapsamlar statik olarak belirlense de, dinamik olarak kullanılırlar. Yürütme sırasında herhangi bir zamanda, ad alanlarına doğrudan erişilebilen 3 veya 4 iç içe kapsam vardır:

<li>en içte bulunan kapsam, ilk aranan olmakla birlikte yerel isimleri içerir</li>

<li>en yakın kapsayan kapsamdan başlayarak aranan kapsayan fonksiyonların kapsamları yerel olmayan, aynı zamanda genel olmayan adlar içerir</li>

<li>sondan bir önceki kapsam, geçerli modülün genel adlarını içerir</li>

<li>en dıştaki kapsam (en son aranan), yerleşik adlar içeren ad alanıdır</li>

</ul>

Bir ad global olarak bildirilirse, tüm başvurular ve atamalar doğrudan modülün genel adlarını içeren orta kapsama gider. En iç kapsamın dışında bulunan değişkenleri yeniden bağlamak için <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#nonlocal"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">nonlocal</code></a> ifadesi kullanılabilir; yerel olarak bildirilmezse de, bu değişkenler salt okunurdur (böyle bir değişken düzenlenirse, aynı adlı dış değişkeni değiştirmeden en iç kapsamda yeni bir yerel değişken oluşturur).

Genellikle, yerel kapsam (metinsel olarak) geçerli fonksiyonun yerel adlarına başvurur. Dış fonksiyonlarda, yerel kapsam genel kapsamla aynı ad alanına başvurur: modülün ad alanı. Sınıf tanımları yerel kapsamda başka bir ad alanı yerleştirir.

Kapsamların metinsel olarak belirlendiğini fark etmek önemlidir: bir modülde tanımlanan bir işlevin genel kapsamı, işlevin nereden veya hangi diğer adla adlandırıldığından bağımsız olarak modülün ad alanıdır. Öte yandan, gerçek ad araması dinamik olarak yapılır, çalışma zamanında — ancak, dil tanımı statik ad çözümlemelerine doğru, “derleme” zamanında gelişir, bu nedenle dinamik ad çözümlemesini güvenmeyin! (Aslında, yerel değişkenler zaten statik olarak belirlenir.)

Python’un özel bir cilvesi, eğer <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#global"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">global</code></a> veya <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#nonlocal"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">nonlocal</code></a> deyimi geçerli değilse – isimlere yapılan atamaların her zaman en içteki kapsama girmesidir. Atamalar verileri kopyalamaz — adları nesnelere bağlarlar. Aynı şey silme için de geçerlidir: <code class="docutils literal notranslate">del x</code> deyimi, <code class="docutils literal notranslate">x</code> bağlamasını yerel kapsam tarafından başvurulan ad alanından kaldırır. Aslında, yeni adlar tanıtan tüm işlemler yerel kapsamı kullanır: özellikle, <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#import"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">import</code></a> ifadeleri ve işlev tanımları modül veya işlev adını yerel kapsamda bağlar.

<a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#global"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">global</code></a> deyimi, belirli değişkenlerin genel kapsamda yaşadığını ve orada geri alınması gerektiğini belirtmek için kullanılabilir; <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#nonlocal"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">nonlocal</code></a> deyimi, belirli değişkenlerin bir çevreleme kapsamında yaşadığını ve orada geri alınması gerektiğini gösterir.

<h3>9.2.1. Kapsamlar ve Ad Alanları Örneği<a class="headerlink" href="#scopes-and-namespaces-example" title="Permalink to this heading">¶</a></h3>

Bu, farklı kapsamlara ve ad alanlarına başvurmayı ve <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#global"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">global</code></a> ve <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#nonlocal"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">nonlocal</code></a> değişken bağlamasını nasıl etkileyeceğini gösteren bir örnektir:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>def scope_test():

def do_local():

spam = "local spam"

def do_nonlocal():

nonlocal spam

spam = "nonlocal spam"

def do_global():

global spam

spam = "global spam"

spam = "test spam"

do_local()

print("After local assignment:", spam)

do_nonlocal()

print("After nonlocal assignment:", spam)

do_global()

print("After global assignment:", spam)

scope_test()

print("In global scope:", spam)

</pre></div>

</div>

Örnek kodun çıktısı şudur:

<div class="highlight-none notranslate"><div class="highlight"><pre>After local assignment: test spam

After nonlocal assignment: nonlocal spam

After global assignment: nonlocal spam

In global scope: global spam

</pre></div>

</div>

Varsayılan atama olan local atamasının scope_test'in spam bağlamasını nasıl değiştirmediğini unutmayın. <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#nonlocal"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">nonlocal</code></a> ataması scope_test'in spam bağlamasını değiştirdi, hatta <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#global"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">global</code></a> ataması modül düzeyindeki bağlamasını değiştirdi.

Ayrıca <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#global"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">global</code></a> atamasından önce spam için herhangi bir bağlama olmadığını görebilirsiniz.

</section>

<h2>9.3. Sınıflara İlk Bakış<a class="headerlink" href="#a-first-look-at-classes" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

Sınıflar biraz yeni söz dizimi, üç yeni nesne türü ve bazı yeni semantiklere sahiptir.

<h3>9.3.1. Sınıf Tanımlama Söz Dizimi<a class="headerlink" href="#class-definition-syntax" title="Permalink to this heading">¶</a></h3>

Sınıf tanımlamasının en basit biçimi şöyledir:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>class ClassName:

<statement-1>

.

<statement-N>

</pre></div>

</div>

Sınıf tanımlamaları, fonksiyon tanımlamaları (<a class="reference internal" href="../reference/compound_stmts.html#def"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">def</code></a> deyimleri) ile aynı şekilde, herhangi bir etkiye sahip olmadan önce yürütülmelidir. (Bir sınıf tanımını <a class="reference internal" href="../reference/compound_stmts.html#if"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">if</code></a> ifadesinin bir dalına veya bir fonksiyonun içine yerleştirebilirsiniz.)

Uygulamada, bir sınıf tanımı içindeki ifadeler genellikle fonksiyon tanımlamaları olacaktır, ancak diğer ifadelere de izin verilir ve daha sonra bahsedeceğimiz üzere bazen yararlılardır. Bir sınıfın içindeki fonksiyon tanımları normalde, yöntemler için çağırma kuralları tarafından dikte edilen tuhaf bir bağımsız değişken listesi biçimine sahiptir — bu daha sonra açıklanacak.

Sınıf tanımı girildiğinde, yeni bir ad alanı oluşturulur ve yerel kapsam olarak kullanılır — böylece yerel değişkenlere yapılan tüm atamalar bu yeni ad alanına gider. Özellikle, fonksiyon tanımlamaları yeni fonksiyonların adını buraya bağlar.

When a class definition is left normally (via the end), a class object is

created. This is basically a wrapper around the contents of the namespace

created by the class definition; we’ll learn more about class objects in the

next section. The original local scope (the one in effect just before the class

definition was entered) is reinstated, and the class object is bound here to the

class name given in the class definition header (<code class="xref py py-class docutils literal notranslate">ClassName</code> in the

example).

</section>

<h3>9.3.2. Sınıf Nesneleri<a class="headerlink" href="#class-objects" title="Permalink to this heading">¶</a></h3>

Sınıf nesneleri iki tür işlemi destekler: nitelik referansları ve örnekleme.

Nitelik referansları, Python’daki tüm nitelik referansları için kullanılan standart söz dizimi olan <code class="docutils literal notranslate">obj.name</code> kullanır. Geçerli nitelik adları, sınıf nesnesi oluşturulduğunda sınıfın ad alanında bulunan tüm adlardır. Yani, sınıf tanımı şöyle görünüyorsa:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>class MyClass:

"""A simple example class"""

i = 12345

def f(self):

return 'hello world'

</pre></div>

</div>

then <code class="docutils literal notranslate">MyClass.i</code> and <code class="docutils literal notranslate">MyClass.f</code> are valid attribute references, returning

an integer and a function object, respectively. Class attributes can also be

assigned to, so you can change the value of <code class="docutils literal notranslate">MyClass.i</code> by assignment.

<code class="xref py py-attr docutils literal notranslate">__doc__</code> is also a valid attribute, returning the docstring belonging to

the class: <code class="docutils literal notranslate">"A simple example class"</code>.

Sınıf örnekleme fonksiyon notasyonunu kullanır. Sınıf nesnesinin, sınıfın yeni bir örneğini döndüren parametresiz bir fonksiyon olduğunu varsayın. Örneğin (yukarıdaki sınıfı varsayarsak):

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>x = MyClass()

</pre></div>

</div>

sınıfın yeni bir örnek öğesini oluşturur ve bu nesneyi <code class="docutils literal notranslate">x</code> yerel değişkenine atar.

The instantiation operation (“calling” a class object) creates an empty object.

Many classes like to create objects with instances customized to a specific

initial state. Therefore a class may define a special method named

<a class="reference internal" href="../reference/datamodel.html#object.__init__" title="object.__init__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__init__()</code></a>, like this:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>def __init__(self):

self.data = []

</pre></div>

</div>

When a class defines an <a class="reference internal" href="../reference/datamodel.html#object.__init__" title="object.__init__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__init__()</code></a> method, class instantiation

automatically invokes <code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__init__()</code> for the newly created class instance. So

in this example, a new, initialized instance can be obtained by:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>x = MyClass()

</pre></div>

</div>

Of course, the <a class="reference internal" href="../reference/datamodel.html#object.__init__" title="object.__init__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__init__()</code></a> method may have arguments for greater

flexibility. In that case, arguments given to the class instantiation operator

are passed on to <code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__init__()</code>. For example,

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>>>> class Complex:

... def __init__(self, realpart, imagpart):

... self.r = realpart

... self.i = imagpart

...

>>> x = Complex(3.0, -4.5)

>>> x.r, x.i

(3.0, -4.5)

</pre></div>

</div>

</section>

<h3>9.3.3. Örnek Nesneleri<a class="headerlink" href="#instance-objects" title="Permalink to this heading">¶</a></h3>

Şimdi örnek nesnelerle ne yapabiliriz? Örnek nesneleri tarafından anlaşılan tek işlemler nitelik başvurularıdır. İki tür geçerli öznitelik adı vardır: veri nitelikleri ve metotları.

data attributes correspond to “instance variables” in Smalltalk, and to “data

members” in C++. Data attributes need not be declared; like local variables,

they spring into existence when they are first assigned to. For example, if

<code class="docutils literal notranslate">x</code> is the instance of <code class="xref py py-class docutils literal notranslate">MyClass</code> created above, the following piece of

code will print the value <code class="docutils literal notranslate">16</code>, without leaving a trace:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>x.counter = 1

while x.counter < 10:

x.counter = x.counter * 2

print(x.counter)

del x.counter

</pre></div>

</div>

Diğer örnek nitelik başvurusu türü bir metot. Metot, bir nesneye “ait” olan bir fonksiyondur. (Python’da, terim metodu sınıf örneklerine özgü değildir: diğer nesne türlerinin de metotları olabilir. Örneğin, liste nesnelerini genişletme, ekleme, kaldırma, sıralama vb. Ancak, aşağıdaki tartışmada, aksi açıkça belirtilmedikçe, yalnızca sınıf örneği nesnelerinin metotlarını ifade etmek için terim metodunu kullanacağız.)

Örnek nesnesinin geçerli metot adları nesnenin sınıfına bağlıdır. Fonksiyon nesneleri olan bir sınıfın tüm nitelikleri, örneklerinin karşılık gelen fonksiyonlarını tanımlar. Bu nedenle, örneğimizde, <code class="docutils literal notranslate">x.f</code> geçerli bir metot referansıdır, ne de olsa <code class="docutils literal notranslate">MyClass.f</code> bir fonksiyondur ancak <code class="docutils literal notranslate">MyClass.i</code> fonksiyon olmadığından <code class="docutils literal notranslate">x.i</code> değildir. Ancak <code class="docutils literal notranslate">x.f</code>, <code class="docutils literal notranslate">MyClass.f</code> ile aynı şey değildir çünkü bir fonksiyon nesnesi değil, metot nesnesi ‘dir.

</section>

<h3>9.3.4. Metot Nesneleri<a class="headerlink" href="#method-objects" title="Permalink to this heading">¶</a></h3>

Genellikle, bir metot bağlandıktan hemen sonra çağrılır:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>x.f()

</pre></div>

</div>

In the <code class="xref py py-class docutils literal notranslate">MyClass</code> example, this will return the string <code class="docutils literal notranslate">'hello world'</code>.

However, it is not necessary to call a method right away: <code class="docutils literal notranslate">x.f</code> is a method

object, and can be stored away and called at a later time. For example:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>xf = x.f

while True:

print(xf())

</pre></div>

</div>

daima <code class="docutils literal notranslate">hello world</code> yazdırmaya devam edecek.

What exactly happens when a method is called? You may have noticed that

<code class="docutils literal notranslate">x.f()</code> was called without an argument above, even though the function

definition for <code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">f()</code> specified an argument. What happened to the argument?

Surely Python raises an exception when a function that requires an argument is

called without any — even if the argument isn’t actually used…

Aslında, cevabı tahmin etmiş olabilirsiniz: yöntemlerle ilgili özel şey, örnek nesnesinin fonksiyonun ilk argüman olarak geçirilmesidir. Örneğimizde, <code class="docutils literal notranslate">x.f()</code> çağrısı tam olarak <code class="docutils literal notranslate">MyClass.f(x)</code> ile eş değerdir. Genel olarak, n tane argümana sahip bir metodu çağırmak, ilk argümandan önce metodun örnek nesnesi eklenerek oluşturulan bir argüman listesiyle karşılık gelen fonksiyonu çağırmaya eş değerdir.

Metotların nasıl çalıştığını hala anlamıyorsanız, nasıl uygulandığına bakmak belki de sorunları açıklığa kavuşturabilir. Bir örneğin, veri olmayan bir niteliğine başvurulduğu zaman bu örneğin ait olduğu sınıfa bakılır. Ad bir fonksiyon nesnesi olan geçerli bir sınıf özniteliğini gösterirse, örnek nesne ve fonksiyon nesnesi soyut bir nesnede paketlenerek (işaretçiler) bir metot nesnesi oluşturulur. İşte bu metot nesnesidir. Metot nesnesi bir argüman listesiyle çağrıldığında, örnek nesneden ve argüman listesinden yeni bir argüman listesi oluşturulur ve fonksiyon nesnesi bu yeni argüman listesiyle çağrılır.

</section>

<h3>9.3.5. Sınıf ve Örnek Değişkenleri<a class="headerlink" href="#class-and-instance-variables" title="Permalink to this heading">¶</a></h3>

Genel olarak, örnek değişkenleri o örneğe özgü veriler içindir ve sınıf değişkenleri sınıfın tüm örnekleri tarafından paylaşılan nitelikler ile metotlar içindir:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>class Dog:

kind = 'canine' # class variable shared by all instances

def __init__(self, name):

self.name = name # instance variable unique to each instance

>>> d = Dog('Fido')

>>> e = Dog('Buddy')

>>> d.kind # shared by all dogs

'canine'

>>> e.kind # shared by all dogs

'canine'

>>> d.name # unique to d

'Fido'

>>> e.name # unique to e

'Buddy'

</pre></div>

</div>

<a class="reference internal" href="#tut-object">İsim ve Nesneler Hakkında Birkaç Şey</a> ‘te anlatıldığı gibi, paylaşılan veriler listeler ve sözlükler gibi <a class="reference internal" href="../glossary.html#term-mutable">mutable</a> nesnelerini içeren şaşırtıcı etkilere sahip olabilir. Örneğin, aşağıdaki koddaki tricks listesi sınıf değişkeni olarak kullanılmamalıdır, çünkü yalnızca tek bir liste tüm Dog örnekleri tarafından paylaşılacaktır:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>class Dog:

tricks = [] # mistaken use of a class variable

def __init__(self, name):

self.name = name

def add_trick(self, trick):

self.tricks.append(trick)

>>> d = Dog('Fido')

>>> e = Dog('Buddy')

>>> d.add_trick('roll over')

>>> e.add_trick('play dead')

>>> d.tricks # unexpectedly shared by all dogs

['roll over', 'play dead']

</pre></div>

</div>

Doğru olan ise veriyi paylaşmak yerine bir örnek değişkeni kullanmaktır:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>class Dog:

def __init__(self, name):

self.name = name

self.tricks = [] # creates a new empty list for each dog

def add_trick(self, trick):

>>> d = Dog('Fido')

>>> e = Dog('Buddy')

>>> d.add_trick('roll over')

>>> e.add_trick('play dead')

>>> d.tricks

['roll over']

>>> e.tricks

['play dead']

</pre></div>

</div>

</section>

<h2>9.4. Rastgele Açıklamalar<a class="headerlink" href="#random-remarks" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

Aynı nitelik adı hem bir örnekte hem de bir sınıfta oluşuyorsa, nitelik araması örneğe öncelik verir:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>>>> class Warehouse:

... purpose = 'storage'

... region = 'west'

...

>>> w1 = Warehouse()

>>> print(w1.purpose, w1.region)

storage west

>>> w2 = Warehouse()

>>> w2.region = 'east'

>>> print(w2.purpose, w2.region)

storage east

</pre></div>

</div>

Veri niteliklerine metotların yanı sıra bir nesnenin sıradan kullanıcıları (“istemciler”) tarafından başvurulabilir. Başka bir deyişle, sınıflar saf soyut veri türlerini uygulamak için kullanılamaz. Aslında, Python’daki hiçbir şey, veri gizlemeyi zorlamaz. Bu durum geleneksel kullanımından dolayı bu şekildedir. (Öte yandan, C ile yazılan Python uygulamaları, uygulama ayrıntılarını tamamen gizleyebilir ve gerekirse bir nesneye erişimi kontrol edebilir; bu, C ile yazılmış Python uzantıları tarafından kullanılabilir.)

İstemciler veri niteliklerini dikkatle kullanmalıdır — istemciler veri özniteliklerini damgalayarak yöntemler tarafından tutulan değişmezleri bozabilir. İstemcilerin, metotların geçerliliğini etkilemeden bir örnek nesnesine kendi veri niteliklerini ekleyebileceğini unutmayın. Tabii ki burada da ad çakışmalarından kaçınılmalıdır, adlandırma kuralları ise kaçınmak için oldukça faydalı olabilir.

Yöntemlerin içinden veri niteliklerine (veya diğer metotlara!) başvurmak için kısa yol yoktur. Bu aslında metotların okunabilirliğini arttırıyor, çünkü bir metoda bakarken yerel değişkenleri ve örnek değişkenlerini karıştırma ihtimali bırakmamış oluyoruz.

Genellikle, bir metodun ilk bağımsız değişkenine <code class="docutils literal notranslate">self</code> denir. Bu bir kullanım geleneğinden başka bir şey değildir, yani <code class="docutils literal notranslate">self</code> adının Python için kesinlikle özel bir anlamı yoktur. Bununla birlikte, kurala uymadığınızda kodunuzun diğer Python programcıları tarafından daha az okunabilir olabileceğini ve yazılabilecek potansiyel bir sınıf tarayıcısı programının bu kurala dayanıyor olabileceğini unutmayın.

Sınıf niteliği olan herhangi bir fonksiyon nesnesi, bu sınıfın örnekleri için bir metot tanımlar. Fonksiyon tanımının metinsel olarak sınıf tanımına dahil olması gerekli değildir: sınıftaki yerel bir değişkene fonksiyon nesnesi atamak da uygundur. Mesela:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre># Function defined outside the class

def f1(self, x, y):

return min(x, x+y)

class C:

f = f1

def g(self):

return 'hello world'

h = g

</pre></div>

</div>

Now <code class="docutils literal notranslate">f</code>, <code class="docutils literal notranslate">g</code> and <code class="docutils literal notranslate">h</code> are all attributes of class <code class="xref py py-class docutils literal notranslate">C</code> that refer to

function objects, and consequently they are all methods of instances of

<code class="xref py py-class docutils literal notranslate">C</code> — <code class="docutils literal notranslate">h</code> being exactly equivalent to <code class="docutils literal notranslate">g</code>. Note that this practice

usually only serves to confuse the reader of a program.

Metotlar, <code class="docutils literal notranslate">self</code> bağımsız değişkeninin metot niteliklerini kullanarak diğer metotları çağırabilir:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>class Bag:

def __init__(self):

self.data = []

def add(self, x):

self.data.append(x)

def addtwice(self, x):

self.add(x)

</pre></div>

</div>

Metotlar, global adlara sıradan işlevler gibi başvuru yapabilir. Bir metotla ilişkili genel kapsam, tanımını içeren modüldür. (Bir sınıf hiçbir zaman genel kapsam olarak kullanılmaz.) Global verileri bir metotta kullanmak için nadiren iyi bir nedenle karşılaşılsa da, genel kapsamın birçok meşru kullanımı vardır: bir kere, genel kapsamlıya içe aktarılan fonksiyon ve modüller, metotlar ve içinde tanımlanan fonksiyonlar ve sınıflar tarafından kullanılabilir. Genellikle, metodu içeren sınıfın kendisi bu genel kapsamda tanımlanır ve sonraki bölümde bir yöntemin kendi sınıfına başvurmak istemesinin bazı iyi nedenlerini bulacağız.

Her değer bir nesnedir ve bu nedenle bir sınıf (type olarak da adlandırılır) bulundurur. <code class="docutils literal notranslate">object.__class__</code> olarak depolanır.

</section>

<h2>9.5. Kalıtım<a class="headerlink" href="#inheritance" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

Tabii ki, bir dil özelliği kalıtımı desteklemeden “sınıf” adına layık olmaz. Türetilmiş sınıf tanımının söz dizimi şöyle görünür:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>class DerivedClassName(BaseClassName):

<statement-1>

.

<statement-N>

</pre></div>

</div>

The name <code class="xref py py-class docutils literal notranslate">BaseClassName</code> must be defined in a scope containing the

derived class definition. In place of a base class name, other arbitrary

expressions are also allowed. This can be useful, for example, when the base

class is defined in another module:

</pre></div>

</div>

Türetilmiş bir sınıf tanımının yürütülmesi, temel sınıfla aynı şekilde devam eder. Sınıf nesnesi inşa edildiğinde, temel sınıf hatırlanır. Bu, nitelik başvurularını çözmek için kullanılır: istenen nitelik sınıfta bulunmazsa, arama temel sınıfa bakmaya devam eder. Temel sınıfın kendisi başka bir sınıftan türetilmişse, bu kural özyinelemeli olarak uygulanır.

Türetilmiş sınıfların somutlaştırılmasında özel bir şey yoktur: <code class="docutils literal notranslate">DerivedClassName()</code> sınıfın yeni bir örneğini oluşturur. Metot başvuruları aşağıdaki gibi çözümlenir: ilgili sınıf niteliği aranır, gerekirse temel sınıflar zincirinin aşağısına inilir ve bu bir fonksiyon nesnesi veriyorsa metot başvurusu geçerlidir.

Türetilmiş sınıflar, temel sınıflarının metotlarını geçersiz kılabilir. Metotlar aynı nesnenin diğer yöntemlerini çağırırken özel ayrıcalıkları olmadığından, aynı temel sınıfta tanımlanan başka bir metodu çağıran bir temel sınıfın metodu, onu geçersiz kılan türetilmiş bir sınıfın metodunu çağırabilir. (C++ programcıları için: Python’daki tüm yöntemler etkili bir şekilde <code class="docutils literal notranslate">sanal</code>.)

Türetilmiş bir sınıfta geçersiz kılma yöntemi aslında yalnızca aynı adlı temel sınıf yöntemini değiştirmek yerine genişletmek isteyebilir. Temel sınıf metodunu doğrudan çağırmanın basit bir yolu vardır: sadece <code class="docutils literal notranslate">BaseClassName.methodname(self, arguments)</code> çağırın. Bu bazen müşteriler için de yararlıdır. (Bunun yalnızca temel sınıfa genel kapsamda <code class="docutils literal notranslate">BaseClassName</code> olarak erişilebiliyorsa çalıştığını unutmayın.)

Python’un kalıtımla çalışan iki yerleşik fonksiyonu vardır:

<li>Bir örneğin türünü denetlemek için <a class="reference internal" href="../library/functions.html#isinstance" title="isinstance"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate">isinstance()</code></a> kullanın: <code class="docutils literal notranslate">isinstance(obj, int)</code> yalnızca <code class="docutils literal notranslate">obj.__class__</code> <a class="reference internal" href="../library/functions.html#int" title="int"><code class="xref py py-class docutils literal notranslate">int</code></a> veya <a class="reference internal" href="../library/functions.html#int" title="int"><code class="xref py py-class docutils literal notranslate">int</code></a> sınıfından türetilmiş bir sınıfsa <code class="docutils literal notranslate">True</code> olacaktır.</li>

<li>Sınıf kalıtımını denetlemek için <a class="reference internal" href="../library/functions.html#issubclass" title="issubclass"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate">issubclass()</code></a> kullanın: <code class="docutils literal notranslate">issubclass(bool, int)</code> <code class="docutils literal notranslate">True</code> ‘dur, çünkü <a class="reference internal" href="../library/functions.html#bool" title="bool"><code class="xref py py-class docutils literal notranslate">bool</code></a> <a class="reference internal" href="../library/functions.html#int" title="int"><code class="xref py py-class docutils literal notranslate">int</code></a> ‘in bir alt sınıfıdır. Ancak, <code class="docutils literal notranslate">issubclass(float, int)</code> <code class="docutils literal notranslate">False</code> olduğundan <a class="reference internal" href="../library/functions.html#float" title="float"><code class="xref py py-class docutils literal notranslate">float</code></a>, <a class="reference internal" href="../library/functions.html#int" title="int"><code class="xref py py-class docutils literal notranslate">int</code></a> alt sınıfı değildir.</li>

</ul>

<h3>9.5.1. Çoklu Kalıtım<a class="headerlink" href="#multiple-inheritance" title="Permalink to this heading">¶</a></h3>

Python, çoklu kalıtım biçimini de destekler. Birden çok temel sınıf içeren bir sınıf tanımı şöyle görünür:

<statement-1>

.

<statement-N>

</pre></div>

</div>

For most purposes, in the simplest cases, you can think of the search for

attributes inherited from a parent class as depth-first, left-to-right, not

searching twice in the same class where there is an overlap in the hierarchy.

Thus, if an attribute is not found in <code class="xref py py-class docutils literal notranslate">DerivedClassName</code>, it is searched

for in <code class="xref py py-class docutils literal notranslate">Base1</code>, then (recursively) in the base classes of <code class="xref py py-class docutils literal notranslate">Base1</code>,

and if it was not found there, it was searched for in <code class="xref py py-class docutils literal notranslate">Base2</code>, and so on.

Aslında, durum bundan biraz daha karmaşıktır: yöntem çözümleme sırası, <a class="reference internal" href="../library/functions.html#super" title="super"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate">super()</code></a> için işbirliği çağrılarını desteklemek için dinamik olarak değişir. Bu yaklaşım, diğer bazı çoklu kalıtım dillerinde sonraki çağrı yöntemi olarak bilinir ve tekli kalıtım dillerinde bulunan süper çağrıdan daha güçlüdür.

Çoklu kalıtımın tüm durumları bir veya daha fazla elmas ilişkisi gösterdiğinden (üst sınıflardan en az birine, en alttaki sınıftan birden çok yol üzerinden erişilebildiği ilişkiler) dinamik sıralama gereklidir. Örneğin, tüm sınıflar <a class="reference internal" href="../library/functions.html#object" title="object"><code class="xref py py-class docutils literal notranslate">object</code></a> öğesini devralır, bu nedenle çoklu kalıtım durumu <a class="reference internal" href="../library/functions.html#object" title="object"><code class="xref py py-class docutils literal notranslate">object</code></a> ‘e ulaşmak için birden fazla yol sağlar. Temel sınıflara birden çok kez erişilmesini önlemek için, dinamik algoritma arama sırasını her sınıfta belirtilen soldan sağa sıralamayı koruyacak şekilde doğrular, her üst öğeyi yalnızca bir kez çağırır ve monotondur (yani bir sınıf, üst sınıfının öncelik sırasını etkilemeden alt sınıflandırılabilir). Birlikte ele alındığında, bu özellikler çoklu kalıtım ile güvenilir ve genişletilebilir sınıflar tasarlamayı mümkün kılar. Daha fazla ayrıntı için bkz. <a class="reference external" href="https://www.python.org/download/releases/2.3/mro/">https://www.python.org/download/releases/2.3/mro/</a>.

</section>

<h2>9.6. Özel Değişkenler<a class="headerlink" href="#private-variables" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

Python’da bir nesnenin içinden erişilmesi dışında asla erişilemeyen “özel” örnek değişkenleri yoktur. Ancak, çoğu Python kodu tarafından izlenen bir kural vardır: alt çizgi (örneğin <code class="docutils literal notranslate">_spam</code>) ile öneklenmiş bir ad API’nin genel olmayan bir parçası olarak kabul edilmelidir (bir fonksiyon, metot veya veri üyesi olsun). Bir uygulama detayıdır ve önceden haber verilmeksizin değiştirilebilir.

Sınıf-özel üyeler için geçerli bir kullanım örneği olduğundan (yani alt sınıflar tarafından tanımlanan adlara sahip adların ad çakışmasını önlemek için), name mangling adı verilen böyle bir mekanizma için sınırlı destek vardır. <code class="docutils literal notranslate">__spam</code> formunun herhangi bir tanımlayıcısı (en az iki satır altı, en fazla bir alt çizgi) metinsel olarak <code class="docutils literal notranslate">_classname__spam</code> ile değiştirilir; Bu mangling, bir sınıfın tanımı içinde gerçekleştiği sürece tanımlayıcının söz dizimsel konumuna bakılmaksızın yapılır.

Ad mangling, alt sınıfların sınıf içi metot çağrılarını kesmeden metotları geçersiz kılmasına izin vermek için yararlıdır. Mesela:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>class Mapping:

def __init__(self, iterable):

self.items_list = []

self.__update(iterable)

def update(self, iterable):

for item in iterable:

self.items_list.append(item)

__update = update # private copy of original update() method

class MappingSubclass(Mapping):

def update(self, keys, values):

# provides new signature for update()

# but does not break __init__()

for item in zip(keys, values):

</pre></div>

</div>

Yukarıdaki örnek, <code class="docutils literal notranslate">MappingSubclass</code> sırasıyla <code class="docutils literal notranslate">Mapping</code> sınıfında <code class="docutils literal notranslate">_Mapping__update</code> ve <code class="docutils literal notranslate">mappingSubclass</code> sınıfında <code class="docutils literal notranslate">_MappingSubclass__update</code> ile değiştirildiği için <code class="docutils literal notranslate">__update</code> tanımlayıcısı tanıtsa bile çalışır.

Mangling kurallarının çoğunlukla kazaları önlemek için tasarlandığını unutmayın; özel olarak kabul edilen bir değişkene erişmek veya değiştirmek hala mümkündür. Bu, hata ayıklayıcı gibi özel durumlarda bile yararlı olabilir.

<code class="docutils literal notranslate">exec()</code> veya <code class="docutils literal notranslate">eval()</code> koduna geçirilen kodun çağırma sınıfının sınıf adını geçerli sınıf olarak görmediğine dikkat edin; bu, etkisi aynı şekilde birlikte bayt derlenmiş kodla sınırlı olan <code class="docutils literal notranslate">global</code> deyiminin etkisine benzer. Aynı kısıtlama <code class="docutils literal notranslate">getattr()</code>, <code class="docutils literal notranslate">setattr()</code> ve <code class="docutils literal notranslate">delattr()</code> ve doğrudan <code class="docutils literal notranslate">__dict__</code> atıfta bulunurken de geçerlidir.

</section>

<h2>9.7. Oranlar ve Bitişler<a class="headerlink" href="#odds-and-ends" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

Bazen, birkaç adlandırılmış veri öğesini bir araya getirerek Pascal record ‘u veya C struct ‘ına benzer bir veri türüne sahip olmak yararlıdır. Deyimsel yaklaşım, bu amaç için <a class="reference internal" href="../library/dataclasses.html#module-dataclasses" title="dataclasses: Generate special methods on user-defined classes."><code class="xref py py-mod docutils literal notranslate">dataclasses</code></a> kullanmaktır:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>from dataclasses import dataclass

@dataclass

class Employee:

name: str

dept: str

salary: int

</pre></div>

</div>

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>>>> john = Employee('john', 'computer lab', 1000)

>>> john.dept

'computer lab'

>>> john.salary

1000

</pre></div>

</div>

A piece of Python code that expects a particular abstract data type can often be

passed a class that emulates the methods of that data type instead. For

instance, if you have a function that formats some data from a file object, you

can define a class with methods <a class="reference internal" href="../library/io.html#io.TextIOBase.read" title="io.TextIOBase.read"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">read()</code></a> and

<a class="reference internal" href="../library/io.html#io.TextIOBase.readline" title="io.TextIOBase.readline"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">readline()</code></a> that get the

data from a string buffer instead, and pass it as an argument.

Instance method objects have attributes, too: <code class="docutils literal notranslate">m.__self__</code> is the instance

object with the method <code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">m()</code>, and <code class="docutils literal notranslate">m.__func__</code> is the function object

corresponding to the method.

</section>

<h2>9.8. Yineleyiciler<a class="headerlink" href="#iterators" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

Şimdiye kadar büyük olasılıkla çoğu kapsayıcı nesnenin bir <a class="reference internal" href="../reference/compound_stmts.html#for"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">for</code></a> deyimi kullanılarak döngüye alınabileceğini fark etmişsinizdir:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>for element in [1, 2, 3]:

print(element)

for element in (1, 2, 3):

print(element)

for key in {'one':1, 'two':2}:

print(key)

for char in "123":

print(char)

for line in open("myfile.txt"):

print(line, end='')

</pre></div>

</div>

Bu erişim tarzı açık, özlü ve kullanışlıdır. Yineleyicilerin kullanımı Python’u istila eder ve birleştirir. Perde arkasında <a class="reference internal" href="../reference/compound_stmts.html#for"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">for</code></a> deyimi kapsayıcı nesne üzerinde <a class="reference internal" href="../library/functions.html#iter" title="iter"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate">iter()</code></a> öğesini çağırır. Fonksiyon, kapsayıcıdaki öğelere teker teker erişen <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#iterator.__next__" title="iterator.__next__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__next__()</code></a> metodunu tanımlayan bir yineleyici nesnesi döndürür. Başka öğe olmadığında, <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#iterator.__next__" title="iterator.__next__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__next__()</code></a>, <code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">for</code> döngüsünün sonlandırılacağını bildiren bir <a class="reference internal" href="../library/exceptions.html#StopIteration" title="StopIteration"><code class="xref py py-exc docutils literal notranslate">StopIteration</code></a> hatası oluşturur. <a class="reference internal" href="../library/functions.html#next" title="next"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate">next()</code></a> yerleşik fonksiyonunu kullanarak <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#iterator.__next__" title="iterator.__next__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__next__()</code></a> yöntemini çağırabilirsiniz; Bu örnek, her şeyin nasıl çalıştığını gösterir:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>>>> s = 'abc'

>>> it = iter(s)

>>> it

<str_iterator object at 0x10c90e650>

>>> next(it)

'a'

>>> next(it)

'b'

>>> next(it)

'c'

>>> next(it)

Traceback (most recent call last):

File "<stdin>", line 1, in <module>

next(it)

StopIteration

</pre></div>

</div>

Having seen the mechanics behind the iterator protocol, it is easy to add

iterator behavior to your classes. Define an <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#container.__iter__" title="container.__iter__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__iter__()</code></a> method which

returns an object with a <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#iterator.__next__" title="iterator.__next__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__next__()</code></a> method. If the class

defines <code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__next__()</code>, then <code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__iter__()</code> can just return <code class="docutils literal notranslate">self</code>:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>class Reverse:

"""Iterator for looping over a sequence backwards."""

def __init__(self, data):

self.data = data

self.index = len(data)

def __iter__(self):

return self

def __next__(self):

if self.index == 0:

raise StopIteration

self.index = self.index - 1

return self.data[self.index]

</pre></div>

</div>

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>>>> rev = Reverse('spam')

>>> iter(rev)

<__main__.Reverse object at 0x00A1DB50>

>>> for char in rev:

... print(char)

...

m

a

p

s

</pre></div>

</div>

</section>

<h2>9.9. Üreteçler<a class="headerlink" href="#generators" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

<a class="reference internal" href="../glossary.html#term-generator">Üreteçler</a> yineleyiciler oluşturmak için basit ve güçlü bir araçtır. Normal fonksiyonlar gibi yazılırlar, ancak veri döndürmek istediklerinde <a class="reference internal" href="../reference/simple_stmts.html#yield"><code class="xref std std-keyword docutils literal notranslate">yield</code></a> deyimini kullanırlar. Üzerinde her <a class="reference internal" href="../library/functions.html#next" title="next"><code class="xref py py-func docutils literal notranslate">next()</code></a> çağrıldığı zaman, üreteç kaldığı yerden devam eder (tüm veri değerlerini ve hangi deyimin en son yürütüldüğını hatırlar). Bu örnek, üreteçlerin oluşturulmasının ne kadar da kolay olabileceğini gösterir:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>def reverse(data):

for index in range(len(data)-1, -1, -1):

yield data[index]

</pre></div>

</div>

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>>>> for char in reverse('golf'):

... print(char)

...

f

l

o

g

</pre></div>

</div>

Anything that can be done with generators can also be done with class-based

iterators as described in the previous section. What makes generators so

compact is that the <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#iterator.__iter__" title="iterator.__iter__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__iter__()</code></a> and <a class="reference internal" href="../reference/expressions.html#generator.__next__" title="generator.__next__"><code class="xref py py-meth docutils literal notranslate">__next__()</code></a> methods

are created automatically.

Başka bir önemli özellik, yerel değişkenlerin ve yürütme durumunun çağrılar arasında otomatik olarak kaydedilmesidir. Bu, fonksiyonun yazılmasını kolaylaştırdı ve <code class="docutils literal notranslate">self.index</code> ve <code class="docutils literal notranslate">self.data</code> gibi değişkenleri kullanmaya kıyasla çok daha net hale getirdi.

Otomatik metot oluşturma ve kaydetme programı durumuna ek olarak, üreteçler sonlandırıldığında otomatik olarak <a class="reference internal" href="../library/exceptions.html#StopIteration" title="StopIteration"><code class="xref py py-exc docutils literal notranslate">StopIteration</code></a> ‘ı yükseltirler. Birlikte, bu özellikler normal bir işlev yazmaktan daha fazla çaba harcamadan yinelemeler oluşturmayı kolaylaştırır.

</section>

<h2>9.10. Üreteç İfadeleri<a class="headerlink" href="#generator-expressions" title="Permalink to this heading">¶</a></h2>

Bazı basit üreteçler, listelere benzer bir söz dizimi kullanılarak ve köşeli ayraçlar yerine parantezlerle kısaca kodlanabilir. Bu ifadeler, üreteçlerin kapsayıcı bir fonksiyon tarafından hemen kullanıldığı durumlar için tasarlanmıştır. Üreteç ifadeleri tam üreteç tanımlarından daha kompakt ancak daha az çok yönlüdür ve aynı özellikle liste anlamalarından daha bellek dostu olma eğilimindedir.

Örnekler:

<div class="highlight-python3 notranslate"><div class="highlight"><pre>>>> sum(i*i for i in range(10)) # sum of squares

285

>>> xvec = [10, 20, 30]

>>> yvec = [7, 5, 3]

>>> sum(x*y for x,y in zip(xvec, yvec)) # dot product

260

>>> unique_words = set(word for line in page for word in line.split())

>>> valedictorian = max((student.gpa, student.name) for student in graduates)

>>> data = 'golf'

>>> list(data[i] for i in range(len(data)-1, -1, -1))

['f', 'l', 'o', 'g']

</pre></div>

</div>

Dipnotlar

[<a role="doc-backlink" href="#id1">1</a>]

Bir şey hariç. Modül nesneleri, <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#object.__dict__" title="object.__dict__"><code class="xref py py-attr docutils literal notranslate">__dict__</code></a> denen sadece okunabilir bir özelliğe sahiptir, bu da modülün ad alanını uygulamak için bir sözlük döndürür: <a class="reference internal" href="../library/stdtypes.html#object.__dict__" title="object.__dict__"><code class="xref py py-attr docutils literal notranslate">__dict__</code></a> ismi bir özellik olsa da global bir isim değildir. Kuşkusuz, bu durum ad alanlarının soyutlanış özelliklerine aykırı, dolayısıyla sadece programın durması sonrası çalışan hata ayıklayıcılar gibilerinin kullanımına kısıtlanmalı.

</aside>

</section>

</div>

<div>

<h3><a href="../contents.html">İçindekiler</a></h3>

<ul>

<li><a class="reference internal" href="#">9. Sınıflar</a><ul>

<li><a class="reference internal" href="#a-word-about-names-and-objects">9.1. İsim ve Nesneler Hakkında Birkaç Şey</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#python-scopes-and-namespaces">9.2. Python Etki Alanları ve Ad Alanları</a><ul>

<li><a class="reference internal" href="#scopes-and-namespaces-example">9.2.1. Kapsamlar ve Ad Alanları Örneği</a></li>

</ul>

</li>

<li><a class="reference internal" href="#a-first-look-at-classes">9.3. Sınıflara İlk Bakış</a><ul>

<li><a class="reference internal" href="#class-definition-syntax">9.3.1. Sınıf Tanımlama Söz Dizimi</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#class-objects">9.3.2. Sınıf Nesneleri</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#instance-objects">9.3.3. Örnek Nesneleri</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#method-objects">9.3.4. Metot Nesneleri</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#class-and-instance-variables">9.3.5. Sınıf ve Örnek Değişkenleri</a></li>

</ul>

</li>

<li><a class="reference internal" href="#random-remarks">9.4. Rastgele Açıklamalar</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#inheritance">9.5. Kalıtım</a><ul>

<li><a class="reference internal" href="#multiple-inheritance">9.5.1. Çoklu Kalıtım</a></li>

</ul>

</li>

<li><a class="reference internal" href="#private-variables">9.6. Özel Değişkenler</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#odds-and-ends">9.7. Oranlar ve Bitişler</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#iterators">9.8. Yineleyiciler</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#generators">9.9. Üreteçler</a></li>

<li><a class="reference internal" href="#generator-expressions">9.10. Üreteç İfadeleri</a></li>

</ul>

</li>

</ul>

</div>

<div>

<h4>Önceki konu</h4>

<a href="errors.html"

title="önceki bölüm">8. Hatalar ve Özel Durumlar</a>

</div>

<div>

<h4>Sonraki konu</h4>

<a href="stdlib.html"

title="sonraki bölüm">10. Standart Kütüphanenin Özeti</a>

</div>

<h3>Bu Sayfa</h3>

<li><a href="../bugs.html">Hata Bildir</a></li>

<li>

<a href="https://github.com/python/cpython/blob/3.11/Doc/tutorial/classes.rst"

rel="nofollow">Kaynağı Göster

</a>

</li>

</ul>

</div>

«

</div>

</div>

<h3>Gezinti</h3>

<ul>

<a href="../genindex.html" title="Genel Endeks"

>dizin</a></li>

<a href="../py-modindex.html" title="Python Modül Dizini"

>modülleri</a> |</li>

<a href="stdlib.html" title="10. Standart Kütüphanenin Özeti"

>sonraki</a> |</li>

<a href="errors.html" title="8. Hatalar ve Özel Durumlar"

>önceki</a> |</li>

<li><a href="https://www.python.org/">Python</a> »</li>

</li>

<li>

</li>

<a href="../index.html">3.11.5 Documentation</a> »

</li>

<li class="nav-item nav-item-1"><a href="index.html" >Python Öğreticisi</a> »</li>

<li class="nav-item nav-item-this"><a href="">9. Sınıflar</a></li>

</form>

</div>

</li>

Theme

<option value="light">Light</option>

</select>

</label> |</li>

</ul>

</div>

This page is licensed under the Python Software Foundation License Version 2.

Examples, recipes, and other code in the documentation are additionally licensed under the Zero Clause BSD License.

See <a href="/license.html">History and License</a> for more information.

The Python Software Foundation is a non-profit corporation.

<a href="https://www.python.org/psf/donations/">Please donate.</a>

Son güncelleme: Ara 01, 2023.

<a href="/bugs.html">Found a bug</a>?

Created using <a href="https://www.sphinx-doc.org/">Sphinx</a> 6.2.1.

</div>

</body>

</html>

FilesExpand file tree

classes.html

Latest commit

History

classes.html

File metadata and controls