python
diff --git a/‎tutorial/appendix.po‎
Lines changed: 78 additions & 3 deletions b/‎tutorial/appendix.po‎
Lines changed: 78 additions & 3 deletions
diff --git a/‎tutorial/classes.po‎
Lines changed: 24 additions & 4 deletions b/‎tutorial/classes.po‎
Lines changed: 24 additions & 4 deletions
@@ -52,18 +52,31 @@ msgid ""
 "mode\", which makes pasting larger blocks of code easier. Press :kbd:`F3` to "
 "return to the regular prompt."
 msgstr ""
+"در ویندوز یا سیستم های یونیکس مانند با پشتیبانی از :mod:`curses`، به صورت "
+"پیش فرض از یک شل تعاملی جدید استفاده می شود. این شل از رنگ، ویرایش چندخطی، "
+"مرور تاریخچه، و حالت چسباندن «paste mode» پشتیبانی می کند. برای غیرفعال کردن "
+"رنگ، جزئیات را در :ref:`using-on-controlling-color` ببینید. کلیدهای تابعی "
+"برخی از قابلیت های اضافی را فراهم می کنند. :kbd:`F1` مرورگر تعاملی راهنما :"
+"mod:`pydoc` را فعال می کند. :kbd:`F2` اجازه می دهد تاریخچه خط فرمان را بدون "
+"خروجی و بدون اعلان های :term:`>>>` و :term:`...` مرور کنید. :kbd:`F3` حالت "
+"\"چسباندن\" را فعال می کند که چسباندن بلوک های بزرگ تر کد را آسان تر می "
+"سازد. برای بازگشت به اعلان معمولی، :kbd:`F3` را فشار دهید."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:28
 msgid ""
 "When using the new interactive shell, exit the shell by typing :kbd:`exit` "
 "or :kbd:`quit`. Adding call parentheses after those commands is not required."
 msgstr ""
+"وقتی از پوسته تعاملی جدید استفاده می‌کنید، با تایپ :kbd:`exit` یا :kbd:`quit` "
+"از پوسته خارج شوید. اضافه‌کردن پرانتز پس از این دستورات ضروری نیست."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:32
 msgid ""
 "If the new interactive shell is not desired, it can be disabled via the :"
 "envvar:`PYTHON_BASIC_REPL` environment variable."
 msgstr ""
+"اگر پوسته تعاملی جدید مطلوب نباشد، می توان آن را از طریق متغیر محیطی :envvar:"
+"`PYTHON_BASIC_REPL` غیرفعال کرد."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:38
 msgid "Error Handling"
@@ -81,6 +94,16 @@ msgid ""
 "memory.  All error messages are written to the standard error stream; normal "
 "output from executed commands is written to standard output."
 msgstr ""
+"موقع بروز خطا، مفسر یک پیام خطا و «گزارش پشته» «stack trace» چاپ می‌کند. در "
+"حالت تعاملی، بعد از نمایش خطا، برنامه به حالت آماده‌باش برای دریافت دستورات "
+"جدید بازمی‌گردد؛ اما اگر ورودی از یک فایل آمده باشد، پس از چاپ گزارش پشته با "
+"یک کد خروجی غیر صفر از برنامه خارج می‌شود. (استثناهایی که با بخش :keyword:"
+"`except` در یک دستور :keyword:`try` مدیریت می‌شوند، در این زمینه خطا محسوب "
+"نمی‌شوند.) بعضی خطاها به‌طور قطعی باعث خروج از برنامه می‌شوند و کد خروجی غیر "
+"صفر دارند؛ این در مورد ناسازگاری‌های داخلی یا در برخی موارد کمبود حافظه صدق "
+"می‌کند. تمام پیام‌های خطا در جریان خروجی خطا «standard error» نوشته می‌شوند؛ "
+"خروجی معمول دستورات اجراشده نیز در جریان خروجی استاندارد «standard output» "
+"نوشته می‌شود."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:50
 msgid ""
@@ -90,6 +113,10 @@ msgid ""
 "the :exc:`KeyboardInterrupt` exception, which may be handled by a :keyword:"
 "`try` statement."
 msgstr ""
+"فشردن کلید وقفه (که معمولاً :kbd:`Control-C` یا :kbd:`Delete` است) در اعلان "
+"اصلی یا فرعی، ورودی را لغو کرده و کاربر را به اعلان اصلی بازمی‌گرداند. [#]_ \n"
+"فشردن کلید وقفه در حین اجرای یک دستور، استثنای :exc:`KeyboardInterrupt` را "
+"ایجاد می‌کند که می‌توان آن را با دستور :keyword:`try` مدیریت کرد."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:60
 msgid "Executable Python Scripts"
@@ -100,10 +127,12 @@ msgid ""
 "On BSD'ish Unix systems, Python scripts can be made directly executable, "
 "like shell scripts, by putting the line ::"
 msgstr ""
+"در سیستم عامل های یونیکس مبتنی بر BSD، اسکریپت های پایتون می توانند مانند "
+"اسکریپت های شل به صورت مستقیم اجرایی شوند، با قرار دادن خط ::"
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:65
 msgid "#!/usr/bin/env python3"
-msgstr ""
+msgstr "#!/usr/bin/env python3"
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:67
 msgid ""
@@ -114,16 +143,23 @@ msgid ""
 "(``'\\r\\n'``) line ending.  Note that the hash, or pound, character, "
 "``'#'``, is used to start a comment in Python."
 msgstr ""
+"(با فرض اینکه مفسر در :envvar:`PATH` کاربر قرار دارد) در ابتدای اسکریپت باید "
+"قرار گیرد و فایل باید به حالت قابل اجرا تنظیم شود. ``#!`` باید نخستین دو "
+"نویسه‌ی فایل باشند. در برخی پلتفرم‌ها، این خط اول باید با پایان خط به سبک "
+"یونیکس (``'\\n'``) تمام شود، نه پایان خط ویندوزی (``'\\r\\n'``). توجه داشته "
+"باشید که نویسه‌ی ``'#'`` برای آغاز یک توضیح (کامنت) در پایتون به کار می‌رود."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:74
 msgid ""
 "The script can be given an executable mode, or permission, using the :"
 "program:`chmod` command."
 msgstr ""
+"با استفاده از دستور :program:`chmod` می‌توان به اسکریپت حالت اجرایی یا مجوز "
+"اجرا داد."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:77
 msgid "$ chmod +x myscript.py"
-msgstr ""
+msgstr "$ chmod +x myscript.py"
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:81
 msgid ""
@@ -133,6 +169,11 @@ msgid ""
 "extension can also be ``.pyw``, in that case, the console window that "
 "normally appears is suppressed."
 msgstr ""
+"در سیستم‌عامل ویندوز، مفهوم «حالت اجرایی» \"executable mode\" وجود ندارد. "
+"نصب‌کننده پایتون به‌طور خودکار فایل‌های ``.py`` را به ``python.exe`` مرتبط "
+"می‌کند تا با دوبار کلیک روی فایل پایتون، به‌عنوان اسکریپت اجرا شود. پسوند فایل "
+"همچنین می‌تواند ``.pyw`` باشد که در این صورت پنجره کنسولی که معمولاً ظاهر "
+"می‌شود، نمایش داده نمی‌شود."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:91
 msgid "The Interactive Startup File"
@@ -146,6 +187,11 @@ msgid ""
 "the name of a file containing your start-up commands.  This is similar to "
 "the :file:`.profile` feature of the Unix shells."
 msgstr ""
+"هنگامی که به صورت تعاملی از پایتون استفاده می کنید، اجرای برخی دستورات "
+"استاندارد در هر بار شروع مفسر می تواند مفید باشد. شما می توانید این کار را "
+"با تنظیم متغیر محیطی با نام :envvar:`PYTHONSTARTUP` به نام فایلی که حاوی "
+"دستورات شروع شما است انجام دهید. این قابلیت شبیه به ویژگی :file:`.profile` "
+"در شل های یونیکس است."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:99
 msgid ""
@@ -157,6 +203,13 @@ msgid ""
 "qualification in the interactive session. You can also change the prompts "
 "``sys.ps1`` and ``sys.ps2`` in this file."
 msgstr ""
+"این فایل فقط در جلسات تعاملی خوانده می شود، نه زمانی که پایتون دستورات را از "
+"یک اسکریپت می خواند، و نه زمانی که :file:`/dev/tty` به عنوان منبع صریح "
+"دستورات داده می شود (که در غیر این صورت همچون یک جلسه تعاملی رفتار می کند). "
+"این فایل در همان فضای نامی که در آن دستورات تعاملی اجرا می شوند، اجرا می "
+"گردد بنابراین اشیایی که تعریف یا وارد می کند می توانند بدون مشخص شدن در جلسه "
+"تعاملی مورد استفاده قرار گیرند. شما می توانید درخواست ها ``sys.ps1`` و ``sys."
+"ps2`` را نیز در این فایل تغییر دهید."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:107
 msgid ""
@@ -166,6 +219,11 @@ msgid ""
 "want to use the startup file in a script, you must do this explicitly in the "
 "script::"
 msgstr ""
+"اگر می خواهید یک فایل راه اندازی اضافی از دایرکتوری فعلی بخوانید، می توانید "
+"این کار را در فایل راه اندازی عمومی با کدی مشابه ``if os.path.isfile('."
+"pythonrc.py'): exec(open('.pythonrc.py').read())`` برنامه ریزی کنید. اگر می "
+"خواهید از فایل راه اندازی در یک اسکریپت استفاده کنید، باید این کار را به طور "
+"صریح در اسکریپت انجام دهید:"
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:113
 msgid ""
@@ -176,10 +234,16 @@ msgid ""
 "        startup_file = fobj.read()\n"
 "    exec(startup_file)"
 msgstr ""
+"import os\n"
+"filename = os.environ.get('PYTHONSTARTUP')\n"
+"if filename and os.path.isfile(filename):\n"
+"    with open(filename) as fobj:\n"
+"        startup_file = fobj.read()\n"
+"    exec(startup_file)"
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:124
 msgid "The Customization Modules"
-msgstr ""
+msgstr "ماژول های سفارشی سازی"
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:126
 msgid ""
@@ -188,13 +252,20 @@ msgid ""
 "location of your user site-packages directory.  Start Python and run this "
 "code::"
 msgstr ""
+"پایتون دو نقطهٔ اتصال برای سفارشی سازی ارائه می دهد: :index:`sitecustomize` "
+"و :index:`usercustomize`. برای دیدن چگونگی کارکرد آن، ابتدا باید مکان "
+"دایرکتوری user site-packages خود را پیدا کنید. پایتون را اجرا کنید و این کد "
+"را اجرا کنید:"
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:130
 msgid ""
 ">>> import site\n"
 ">>> site.getusersitepackages()\n"
 "'/home/user/.local/lib/python3.x/site-packages'"
 msgstr ""
+">>> import site\n"
+">>> site.getusersitepackages()\n"
+"'/home/user/.local/lib/python3.x/site-packages'"
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:134
 msgid ""
@@ -203,6 +274,10 @@ msgid ""
 "unless it is started with the :option:`-s` option to disable the automatic "
 "import."
 msgstr ""
+"حالا می‌توانید فایلی به نام :file:`usercustomize.py` در آن دایرکتوری ایجاد "
+"کرده و هر چیزی که می‌خواهید در آن قرار دهید. این فایل روی هر بار اجرای پایتون "
+"تأثیر خواهد گذاشت، مگر اینکه پایتون با گزینه :option:`-s` اجرا شود تا وارد "
+"کردن خودکار غیرفعال گردد."
 
 #: ../../tutorial/appendix.rst:138
 msgid ""
 
@@ -7,15 +7,16 @@
 # Alireza Feyzabadi Farahani, 2025
 # Alireza Shabani (Revisto) <theRevisto@gmail.com>, 2025
 # AmirHossein SAMIMI, 2025
+# khosro azimi, 2025
 #
 #, fuzzy
 msgid ""
 msgstr ""
 "Project-Id-Version: Python 3.14\n"
 "Report-Msgid-Bugs-To: \n"
-"POT-Creation-Date: 2025-05-23 14:20+0000\n"
+"POT-Creation-Date: 2025-05-30 14:22+0000\n"
 "PO-Revision-Date: 2021-06-28 01:49+0000\n"
-"Last-Translator: AmirHossein SAMIMI, 2025\n"
+"Last-Translator: khosro azimi, 2025\n"
 "Language-Team: Persian (https://app.transifex.com/python-doc/teams/5390/"
 "fa/)\n"
 "MIME-Version: 1.0\n"
@@ -98,10 +99,14 @@ msgid ""
 "since its object-oriented semantics are closer to those of Python than C++, "
 "but I expect that few readers have heard of it.)"
 msgstr ""
+"(با نبود اصطلاحات پذیرفته شده جهانی برای صحبت درباره کلاس‌ها، گاهی از "
+"اصطلاحات Smalltalk و C++ استفاده خواهم کرد. من از اصطلاحات Modula-3 استفاده "
+"می‌کردم، چون معنای شیءگرای آن به پایتون نزدیک‌تر از C++ است، اما انتظار دارم "
+"که تعداد کمی از خوانندگان با آن آشنا باشند.)"
 
 #: ../../tutorial/classes.rst:43
 msgid "A Word About Names and Objects"
-msgstr ""
+msgstr "سخنی درباره نام‌ها و اشیاء"
 
 #: ../../tutorial/classes.rst:45
 msgid ""
@@ -131,10 +136,15 @@ msgid ""
 "understand what's going on. Incidentally, knowledge about this subject is "
 "useful for any advanced Python programmer."
 msgstr ""
+"قبل از معرفی کلاس ها، ابتدا باید چیزی درباره قوانین حوزه  در پایتون به شما "
+"بگویم. تعریف کلاس ها چند ترفند جالب با فضاهای نام انجام می دهد و برای اینکه "
+"به طور کامل متوجه شوید چه می گذرد، باید بدانید که حوزه ها و فضاهای نام چگونه "
+"کار می کنند. ضمناً، آگاهی از این موضوع برای هر برنامه نویس پیشرفته پایتون "
+"مفید است."
 
 #: ../../tutorial/classes.rst:69
 msgid "Let's begin with some definitions."
-msgstr ""
+msgstr "بیایید با چند تعریف شروع کنیم."
 
 #: ../../tutorial/classes.rst:71
 msgid ""
@@ -150,6 +160,16 @@ msgid ""
 "may both define a function ``maximize`` without confusion --- users of the "
 "modules must prefix it with the module name."
 msgstr ""
+"«فضای نام»  *namespace* نگاشتی است از نام‌ها به اشیا. بیشتر فضای نام‌ها در حال "
+"حاضر به‌صورت دیکشنری‌های پایتون پیاده‌سازی شده‌اند، اما معمولاً این موضوع (به جز "
+"در بازدهی «performance» ) قابل مشاهده نیست و ممکن است در آینده تغییر کند. "
+"مثال‌هایی از فضای نام عبارت‌اند از: مجموعه نام‌های داخلی (که شامل توابعی مثل :"
+"func:`abs` و نام‌های استثنائات داخلی است)؛ نام‌های سراسری در یک ماژول؛ و "
+"نام‌های محلی در یک فراخوانی تابع. به نوعی، مجموعه صفات «attributes» یک شی نیز "
+"یک فضای نام را تشکیل می‌دهد. نکته مهم درباره فضای نام‌ها این است که هیچ "
+"ارتباطی بین نام‌ها در فضای نام‌های مختلف وجود ندارد؛ برای مثال، دو ماژول مختلف "
+"می‌توانند هر دو تابعی با نام ``maximize`` تعریف کنند بدون اینکه ابهامی پیش "
+"بیاید — استفاده‌کنندگان از ماژول‌ها باید نام ماژول را به عنوان پیشوند بیاورند."
 
 #: ../../tutorial/classes.rst:82
 msgid ""