Edukira joan

Monty Python's Flying Circus

Wikipedia, Entziklopedia askea
Monty Python's Flying Circus
Jatorria
Sortzailea(k)Monty Python, Eric Idle, Terry Gilliam, Terry Jones, John Cleese, Michael Palin eta Graham Chapman
IzenburuaMonty Python's Flying Circus
Jatorrizko hizkuntzaingelesa
Jatorrizko herrialdeaErresuma Batua
Sasoi kopurua4
Atalak45
Banatze bideaeskatu ahalako bideo
Ezaugarriak
Genero artistikoaumorezko telesaila eta komedia
Iraupena30 minutu
Zuzendaritza eta gidoia
Zuzendaria(k)Ian MacNaughton (en) Itzuli
[[Kategoria:Ian MacNaughton (en) Itzuli zuzendutako telesailak]]
Antzezlea(k)
Ekoizpena
EkoizleaIan MacNaughton (en) Itzuli
[[Kategoria:Ian MacNaughton (en) Itzuli ekoitzitako telesailak]]
Konpainia ekoizleaBBC
Emanaldia
Jatorrizko igorlea BBC One
BBC Two
Hasiera-data1969ko urriaren 5a
Amaiera-data1974ko abenduaren 5a

IMDB: tt0063929 Allocine: 4627 Rottentomatoes: tv/monty_python_s_flying_circus TV.com: shows/monty-pythonflying-circus Netlix: 70213238Edit the value on Wikidata
kronologia
Monty Python's Flying Circus And Now for Something Completely Different

Monty Python's Flying Circus britainiar umorezko telesaila da, Monty Python umorista-taldeak BBCrentzat egina. Telesaila esketx laburretan oinarritzen zen (nahiz eta kontzientzia-jario ardatz bat izan), askotan kritika sozialaren zama handia barne hartzen zutenak, eta obra gehienek erabateko absurdoa ukitzen zuten. Lehen atala 1969ko urriaren 5ean eman zuen BBCk, eta telesailak antenan jarraitu zuen 1974ra arte, hainbat herrialdetan hainbat aldiz berriz emititu ondoren.[1]

John Cleese, Terry Gilliam, Eric Idle, Terry Jones, Michael Palin eta Graham Chapman aktoreek idatzi eta antzeztu zuten saioa, eta berehala bihurtu zen satiraren erreferentzia, umorea egiteko modua irauli zuelako, eta goi-mailako inspirazio- eta umore-iturri bihurtu baitzen. Pythons-ek telesaileko pertsonaia gehienak interpretatzen zituzten, laguntza taldeko kideekin batera, hala nola, Carol Cleveland ("Seventh Python" gisa ezagutzen zuen taldeak), Connie Booth (Cleeseren lehen emaztea), Ian MacNaughton telesaileko ekoizlea, Ian Davidson, Neil Innesmusikaria, Fred Tomlinson eta Fred Tomlinson Singers taldea eszena musikaletan. [2][3]

Telesailaren hasierako izenburuekin "The Liberty Bello" martxa entzuten zen, John Philip Sousa-k 1893an lehen aldiz argitaratu zuena.[4]

Monty Python's Flying Circus (1969-1974) telebistarako saioarekin egin ziren ezagun, umore absurdo eta surrealista landuz, eta 1971n lehen filma osatu zuten telebistarako prestatutako gag-ak bilduz: And Now for Something Completely Different.

Zinemarako jauzia, ordea, lau urte geroago egin zuten Monty Python and the Holy Grail Artur erregeari buruzko parodia zikloarekin. Pelikula hori lau eskutara zuzendu zuten Jonesek eta Gilliamek, gerora zuzendari gisa bidea egingo zuten Monty Pythoneko bi kideek, hain zuzen ere.

Film horrek, arrakasta handia izateaz gain, umorea egiteko modu lotsagabe bat erakutsi zuen, hurrengo lanetan taldeak garatuko zuena. 1979an Jonesek berak zuzendu zuen Monty Pythonen film ezagunena, Life of Brian (Brianen Bizitza), Jesus Nazaretekoaren garai berean jaio eta mesiastzat hartzen duten gazteari buruzko filma.[5]

1983an, taldeak bere azken filma egin zuen elkarrekin: The Meaning of Life, bizitzaren beraren garai ezberdinei buruzko film umoretsu, basati eta zenbaitetan baita eskatologikoa ere.

Taldeko sei kideak 1978an

.

Monty Python's Flying Circus izenburua, neurri batean, taldeak BBCn zuen ospearen ondorioa izan zen. Michael Millsek, BBCko komediaburuak, taldearen izenean "zirku" hitza jasotzea nahi zuen, BBCk taldea aipatu zuenean, zirku gisako eraikinaren inguruan noraezean zebiltzan sei kideak esan zuelako. Taldeak "Flying" gehitu zuen ("hegalari" ), benetako zirku baten itxura gutxiago hartzeko, eta Lehen Mundu Gerrako zerbaiten antz handiagoa izan zezan.

"Monty Python" hitzak gehitu ziren antzerki-agente benetan txar baten ideia zekarrelako, bilduko zituen pertsona mota. Geroago azaldu zutenez, Monty izenak "barrea eragin zigun, Montyk guretzat Lord Montgomery esan nahi duelako, Bigarren Mundu Gerrako gure jeneral handia". BBCk baztertu egin zituen taldeak aurkeztutako beste izen batzuk, besteak beste, Whither Canada?; The Nose Show; Ow! It's Colin Plint!; A Horse, a Spoon and a Basin; The Toad Elevating Moment and Owl Stretching Time. Titulu horietako batzuk hainbat ataletarako erabili ziren gero.[6]

Karaktere errepikariak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Beste esketx-komedia ikuskizun askorekin alderatuta, Flying Circus-ek pertsonaia errepikari gutxiago zituen, eta horietako asko izenburuetan eta lotura-sekuentzietan baino ez zeuden sartuta. Pertsonaia errepikari horietako askoren jarraitutasuna ez zen askotan existitzen sketxetan, batzuetan informaziorik oinarrizkoena ere (pertsonaia baten izena, adibidez) itxura batetik bestera aldatzen zelarik.

Ikuskizunean gehien azaltzen ziren pertsonaiak hauek dira:

  • "It's" Man (Palin), Robinson Crusoe motako pertsonaia, arropa urratuarekin eta programaren hasieran agertuko zen bizar luze eta narras batekin. Askotan, lan luze edo arriskutsu bat egiten ikusten da, hala nola amildegi altu eta mardul batetik erortzen edo meatze-eremu batetik korrika egiten kamerarantz distantzia luze batera, ikuskizuna "It's..." esanez bera bakarrik sartu aurretik, hasierako tituluek bat-batean moztu aurretik eta Terry Gilliamen animazioa 'Monty Python's Flying Circus' hitzak kimatzen. Telesailaren titulurako lehen hautagaietako bat izan zen.
  • BBCko programa-saioen artean agertzen zen iragarle bat jaka elegante batekin batekin (Cleese), idazmahai batean eserita, askotan oso inkongruenteak diren lekuetan, baso edo hondartza batean adibidez. Haren leloa "And Now Something Completely different" leloa izaten zen; hasierako izenburuetan sarrera gisa eta esketxak lotzeko modu erraz gisa erabiltzen zen. Cleese ezagunagoa bada pertsonaia honekin ere, esaldi hori Idlek sartu zuen lehen aldiz 2. atalean, non hiru ipurmasail zituen gizon bat aurkeztu zuen. Azkenean, ikuskizunaren txantxa bihurtu zen eta taldearen lehen filmaren izenburu gisa balio izan zuen. 3. seriean leloa apur bat laburtu zuten, sinpleki: "Eta orain..." eta askotan "It's" gizonarekin konbinatu zen ataletako sarreran.
  • The Gumbys, berdin-berdin apaindutako jendez osatutako talde baldarra, denak katiuska botak jantzita (hortik hartzen dute izena "goomboots" ingelesez), gerri altuko prakak, txarrantxak, alkandora zuriak mahuka kiribilduekin, hari biribileko betaurrekoak, hortzetako eskuila biboteak eta buruan zeramatzaten zapi korapilatuak (langile klaseko udatiar ingelesaren estereotipoa). Gumbyak beti geratzen dira jarrera ehizatu eta karratuan, besoak alboetan zurrun eutsiz, esku atxamarrak barrurantz kiribilduta dituztela. Astiro hitz egiten dute marmar eta intziri sarrien artean ahots ozen, aurkitzen duten guztiaren ulermen eskasa dutela erakusten dute, eta indarkeriarekiko zaletasuna dute nolabait. Guztiek Gumby abizena dute: D.P. Gumby, R.S. Gumby, etab. Nahiz eta Python guztiek Gumby gisa antzeztu ikuskizunaren errodajean, pertsonaia Michael Palinekin lotzen da gehien.
  • Oilo gordina daraman Zalduna edo The Knight with a Raw Chicken (Gilliam), bereziki txorakeria bat esaten zutenean pertsonaiak oilo gordinaz buru gainean jotzen zituena. Zalduna ohikoa izan zen lehen seriean zehar, eta beste agerraldi bat egin zuen hirugarrenean.
  • Organo-jotzaile biluzi bat (bere lehen bi agerraldietan Gilliamek egin zuen, geroago Jonesek), esketx jakin batzuk aberasteko erabili zuten , batez ere "Sale of the Century" saioko esketx parregarri batean-edo, hala ere, hasierako tituluak sartzeko beste modu batean aurkezteko ere erabili zuten. Pertsonaia hau "Onan" gisa zuzendu zuen Palinen aurkezleak "Blackmail" esketxean. Gorbata eta alkandora zuriko lepokoa baino ez zeramatzan.
  • "Piper potroak" adin ertaineko eta klase ertain-baxuko etxekoandreak dira, "pitoi"-ek kapela zatarrekin agertzen dira, eta elkarrizketa surrealista eta ondoriorik gabekoan aritzen dira. "The Pepper Pots" Pythonekoek pertsonaia horiek identifikatzeko erabiltzen zuten barne-izena zen, pantailan ez baitziren inoiz izen hori erabili. Emakume horiek aipatzen zituzten aldi gutxitan efektu komikoa zutelako egiten zuten. Mrs. Scum, Mrs. Non-Gorilla, Mrs. Thing, Mrs. Entity, edo bikote bat: Mrs. Premisa eta Mrs. Ondorioa. "Piper potea" izenak Pitoiek klase ertaineko etxekoandre britainiarren gorputz forma tipikoa zela uste zutenari egiten dio erreferentzia, John Cleese-k "How to Irritate People" lanean azaldu zuen bezala.[7] Terry Jones da, agian, Pepper Potsekin gehien lotzen dena, baina Python guztiek interpretatu ohi zituzten drag pertsonaiak.
  • Zuri-beltzeko artxiboko irudi laburrak, bizpahiru segundo baino irauten ez zutenak, adin ertaineko emakumeenak, ikusleen artean eserita eta txaloka. Filma Institutu femenino bateko bilera batetik hartu zuten, eta batzuetan kolorezko tindaketa batekin aurkezten zuten.[8]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Garcia, Mikel. (2009-04-03). «Monty Python-darrak elkartu egingo dira berriro» Jendartean (kontsulta data: 2026-03-01).
  2. (Ingelesez) «Fred Tomlinson, singer on Monty Python – obituary» The Telegraph 2016-08-02 ISSN 0307-1235. (kontsulta data: 2026-03-01).
  3. (Katalanez) Monty Python's Flying Circus. 2025-10-04 (kontsulta data: 2026-03-01).
  4. (Ingelesez) Woodstra, Chris; Brennan, Gerald; Schrott, Allen. (2005-09). All Music Guide to Classical Music: The Definitive Guide to Classical Music. Hal Leonard Corporation ISBN 978-0-87930-865-0. (kontsulta data: 2026-03-01).
  5. indebioscoop. (2014-05-11). He's Not The Messiah - Life of Brian. (kontsulta data: 2026-03-01).
  6. (Ingelesez) Jagdgeschwader I (World War I). 2026-01-19 (kontsulta data: 2026-03-01).
  7. (Ingelesez) Monty Python's Flying Circus. 2025-12-06 (kontsulta data: 2026-03-01).
  8. (Ingelesez) Monty Python's Flying Circus. 2025-12-06 (kontsulta data: 2026-03-01).
  • Landy, Marcia. Monty Python's Flying Circus. Wayne State University Press, 2005. ISBN 0-8143-3103-3.
  • Larsen, Darl. Monty Python's Flying Circus: An Utterly Complete, Thoroughly Unillustrated, Absolutely Unauthorized Guide to Possibly All the References From Arthur "Two Sheds" Jackson to Zambesi. Scarecrow Press, 2008. ISBN 9780810861312.
  • Larsen, Darl. Monty Python's Flying Circus: An Utterly Complete, Thoroughly Unillustrated, Absolutely Unauthorized Guide to Possibly All the References From Arthur "Two Sheds" Jackson to Zambesi, Volumes 1 and 2. Scarecrow Press, 2013. ISBN 9781589797123 (vol. 1) and ISBN 9781589798076 (vol. 2)

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]