1926
Itxura
| 1926. urtea | |
|---|---|
| Kronologia | |
| Mendeak | XIX.a • XX.a • XXI.a |
| Hamarkadak | 1900(e)koa • 1910(e)koa • 1920(e)koa • 1930(e)koa • 1940(e)koa |
| Urteak | 1923 • 1924 • 1925 • 1926 • 1927 • 1928 • 1929 |
| Beste egutegi batzuetan | |
| Gregoriotar egutegia | 1926 MCMXXVI |
| Ab urbe condita | 2679 |
| Armeniar egutegia | 1375 ԹՎ ՌՅՀԵ |
| Bahá'í egutegia | 82 – 83 |
| Bengaliar egutegia | 1333 |
| Berber egutegia | 2876 |
| Egutegi budista | 2470 |
| Myanmarko egutegia | 1288 |
| Bizantziar egutegia | 7434 – 7435 |
| Koptoen egutegia | 1642 – 1643 |
| Etiopiar egutegia | 1918 – 1919 |
| Hebrear egutegia | 5686 – 5687 |
| Egutegi hinduak | |
| Bikram Samwat | 1982 – 1983 |
| Shaka Samvat | 1848 – 1849 |
| Kali Yuga | 5027 – 5028 |
| Iraniar egutegia | 1304 – 1305 |
| Islamiar egutegia | 1344 – 1345 |
| Japoniar egutegia | Taishō 15Shōwa 1 (昭和元年) |
| Korear egutegia | 4259 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 2469 |
| Holozeniar egutegia | 11926 |
Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!
1926 (MCMXXVI) ostiralez hasitako urte arrunt bat izan zen egutegi gregorianoan. 2. milurtekoan eta XX. mendean hogeita seigarren urtean. 20ko hamarkadako 6. urtea izan zen.
Gertaerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urtarrilaren 3a: Theodoros Pangalosek bere burua Greziako diktadore izendatu zuen. Apirilaren 4an hautatu zuten presidente.
- Urtarrilaren 8a:
- Ibn Saud Hejazko Erresumako agintari gisa koroatu zuten.
- Nguyễn Phúc Vĩnh Thuy Vietnamgo Erresumako tronura iritsi zen, Bảo Đại izenarekin. Nguyễn dinastiako azken monarka izan zen.
- Urtarrilaren 31a: Belgika eta Erresuma Batuko tropek Kolonia utzi zuten.
- Apirilaren 24a: Berlingo Ituna sinatu zuten Alemaniak eta Sobietar Batasunak, hurrengo bost urteetan herrialdeetako bat erasotua izanez gero, bestearen neutraltasuna ziurtatzen zuena.
- Maiatzaren 8a – Negoziazioek porrot egin ondoren, frantziar eta espainiar armadek Abd el-Krim buru zuten riftarren aurkako erasoaldiari ekin zioten.
- Maiatzaren 26a – Targuist hiria galdu ondoren, Abd el-Krim, erabat garaitua izan ondoren, errenditu eta armada frantsesari entregatu zitzaion. Horrek esan nahi zuen Rifeko Errepublikaren amaiera eta gerraren amaiera Frantziarentzat (baina ez Espainiarentzat).
- Maiatzaren 28a – Estatu-kolpea Portugalen. Manuel Gomes da Costa eta José Mendes Cabeçadas militarrak buruak ziren. Kolpeak Portugalgo Lehen Errepublikari amaiera eman zion eta José Mendes Cabeçadas buru zuen gobernu militarra ezarri zen.
- Irailaren 8a: Alemania Nazioen Ligan sartu zen.
- Urriaren 20a – Kubak bere historiako zikloi handiena jasan zuen.
- Abenduaren 25a: Taishō enperadorea hil zen, eta bere semea Hirohito bilakatu zen Japoniako Enperadore
- Abuztuaren 31a – 5,9 neurriko lurrikara batek Azoreak astindu zituen eta 9 pertsona hil eta 4.000 eraikin baino gehiago suntsitu ziren.
- Irailaren 11a – Urakan batek Miami hiria txikitu zuen, ehunka hildako eta 100 milioi dolar baino gehiagoko kalteak eraginez.
- Azaroaren 3a – Perpinyàn Francesc Macia buru zuten independentista katalanen konspirazio bat aurkitu zuen Frantziako poliziak, Pirinioetatik Katalunia askatzeko. (Prats de Molloren konplota).
- Azaroak 12a – Iraultza komunista bat izan zen Java uhartean, laster Holandarren Ekialdeko Indietara hedatu zena. Agintariek gogor zapaldu zuten eta Indonesiako Alderdi Komunistaren ilegalizazioa ekarri zuen.
- Abenduaren 3a – Agatha Christie idazle britainiarra desagertu egin zen. 11 egun geroago agertu zenean egoera desorientatuan zegoen. Inoiz ez da jakin egun horietan zer gertatu zen.
- Abenduaren 25a – Japonian, Yoshihito enperadorea hil ondoren, Hirohito printze erregeordea enperadore berria bihurtu zen.
Arte eta kultura
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Euskal Herria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Azaroaren 11 – El caserío (euskaraz: Baserria), Jesus Guridiren musika eta F. Romero eta G. Fernández-Shawren libretoa duen zarzuela estreinatu zen Madrilgo Zarzuelako Antzokian.
Mundua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Migel Unamunok El Otro antzezlana plazaratu zuen Espainian.
- Migel Unamunok Sombras de sueño antzezlana idatzi zuen.
- Apirilaren 25a – Turandot, Giacomo Pucciniren musika eta Giuseppe Adami eta Renato Simoniren libretoa duen opera estreinatu zen Milan hiriko La Scala antzokian.
- Abenduaren 3a – El huésped del sevillano (euskaraz: Sevillarraren apopiloa), Jacinto Guerreroren musika eta Juan Ignacio Luca de Tena eta Enrique Reoyoren libretoa duen zarzuela estreinatu zen Madrilgo Teatro Apolon.
- Fritz Lang zinemagile austriar-alemaniarrak "Metropolis" filma estreinatu zuen.
- Buster Keatonek "The General" filmean aktore lanak egin zutuen.
Zientzia eta teknologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Maiatzaren 12 – Roald Amundsen, Umberto Nobile eta Norge zepelineko eskifaia Iparburuaren gainetik igaro ziren.
Kirolak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Abuztuaren 6 – Gertrude Ederlek Mantxako kanala igerian egin zuen, hau lortu zuen lehen emakumea.
Jaiotzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Urtarrila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urtarrilaren 1a – Ella Braginskaia, sobietar-errusiar itzultzailea (h. 2010).
- Urtarrilaren 3a – Felicitas Kuhn, austriar irudigilea (h. 2022).
- Urtarrilaren 3a – Émile Larre, Sokorri, baxenafar idazlea, bertsolaria, euskaltzain osoa eta apaiza (h. 2015).
- Urtarrilaren 3a – George Martin, britainiar musikagilea eta ekoizlea, Bosgarren Beatlea (h. 2016).
- Urtarrilaren 5a – Richardene Kloppers, Namibiako lehen irakasle beltz kualifikatua, apartheid garaian arraza anitzeko eskola bat ireki zuen lehena (h. 2009).
- Urtarrilaren 8a – Evelyn Lear, estatubatuar opera-abeslari lirikoa, sopranoa (h. 2012).
- Urtarrilaren 9a – Bucky Pizzarelli, estatubatuar gitarra-jotzailea (h. 2020).
- Urtarrilaren 11 – Ahmad Fuad Mohieddin, Egiptoko lehen ministroa (h. 1984).
- Urtarrilaren 11 – Miguel Soroa, Soroa II.a, elduaindar pilotaria (h. 2008).
- Urtarrilaren 12a – Morton Feldman, estatubatuar musikagilea (h. 1987).
- Urtarrilaren 12a – Gonzalo Txillida, donostiar margolaria (h. 2008).
- Urtarrilaren 13a – Alicia Álamo Bartolomé, venezuelar arkitektoa eta aktorea (h. 2025).
- Urtarrilaren 13a – Michael Bond, britaniar idazlea (h. 2017).
- Urtarrilaren 13a – Melba Liston, estatubatuar tronboijolea, konpositorea eta jazz eta blues moldatzailea (h. 1999).
- Urtarrilaren 14a – Mahasweta Devi, bengaliar-indiar idazle eta aktibista (h. 2016).
- Urtarrilaren 14a – Joaquim Rufino do Rêgo, brasildar apezpiku katolikoa (h. 2013).
- Urtarrilaren 15a – Maria Schell, suitzar-austriar aktorea (h. 2005).
- Urtarrilaren 16a – Germán Schmitz Sauerborn, perutar apezpiku katolikoa (h. 1990).
- Urtarrilaren 17a – José Antonio Landa, bizkaitar txirrindularia (h. 2023).
- Urtarrilaren 17a – Nélida Romero, argentinar aktorea (h. 2015).
- Urtarrilaren 17a – Moira Shearer, eskoziar dantzaria eta antzezlea (h. 2006).
- Urtarrilaren 18a – Autran Dourado, brasildar eleberrigilea (h. 2012).
- Urtarrilaren 19a – José Alfredo Jiménez, mexikar herri-musika egile eta abeslaria, inoiz izan den rantxera egile hoberenetarikoa (h. 1973).
- Urtarrilaren 19a – Hans Massaquoi, alemaniar-estatubatuar kazetari eta idazlea, Alemania nazian jaio eta bizi izandako mulato bakarrenetarikoa (h. 2013).
- Urtarrilaren 20a – Patricia Neal, estatubatuar aktorea (h. 2010).
- Urtarrilaren 21a – Antonio Aldonza, euskal herritar futbolaria (h. 2014).
- Urtarrilaren 21a – Clive Donner, britainiar zinema zuzendaria (h. 2010).
- Urtarrilaren 22a – Aurora de Albornoz, espainiar idazlea, poeta, literaturako kritikaria, irakaslea eta saiokeragilea (h. 1990).
- Urtarrilaren 24a – Alfredo Poveda, Ekuadorko presidentea (h. 1990).
- Urtarrilaren 25a – Silvia Airik-Priuhka, estoniar itzultzaile eta idazlea (h. 2014).
- Urtarrilaren 26a – Bob Falkenburg, estatubatuar tenislaria (h. 2022).
- Urtarrilaren 26a – José María Valverde, espainiar poeta eta itzultzailea (h. 1996).
- Urtarrilaren 27a – Ingrid Thulin, suediar antzezlea (h. 2004).
- Urtarrilaren 28a – Amin al-Hafez, Libanoko lehen ministroa (h. 2009).
- Urtarrilaren 29a – Roberto Goyeneche El Polaco, euskal jatorriko argentinar tango abeslaria (h. 1994).
- Urtarrilaren 29a – Abdus Salam, pakistandar fisikaria, 1979ko Fisikako Nobel Saria (h. 1996).
- Urtarrilaren 29a – Edurne Garitazelaia, bizkaitar euskaltzalea, Arrigorriagan bertako herritarrei euskara klaseak eman zizkien lehen emakumea (h. 2005).
- Urtarrilaren 30a – Vasili Arkhipov, sobietar armadako ofiziala, sobietar eraso nuklear bat saihesteko meritua eman zitzaiona (h. 1998).
- Urtarrilaren 30a – Rafaela Etxaniz, gipuzkoar erraketista (h. 2013).
Otsaila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Otsailaren 1a – Nancy Gates, estatubatuar aktorea (h. 2019).
- Otsailaren 1a – Todorka Kondova-Zafirovska, mazedoniar aktore eta zuzendaria (h. 2003).
- Otsailaren 1a – Vivian Maier, estatubatuar ume zaintzaile eta argazkilaria (h. 2009).
- Otsailaren 2a – Valéry Giscard d'Estaing, Frantziako 20. Presidentea (h. 2020).
- Otsailaren 3 – Hans-Jochen Vogel, alemaniar politikaria (h. 2020).
- Otsailaren 3a – Iñaki Zumalde, oñatiar historialaria, idazlea eta enpresaria (h. 2011).
- Otsailaren 4a – Gyula Grosics, hungariar futbol atezain eta entrenatzailea (h. 2014).
- Otsailaren 6a – Elisabeth Guttenberger, Auschwitz-Birkenau-tik bizirik atera zen emakume ijitoa (h. 2024).
- Otsailaren 7a – Neal Cassady, estatubatuar idazlea (h. 1968).
- Otsailaren 7a – Estanislao Esteban Karlic, argentinar kardinala (h. 2025).
- Otsailaren 7a – Mark Taimanov, errusiar-ukrainar xakelaria (h. 2016).
- Otsailaren 8a – Antonio Oliden, gipuzkoar arraunlaria, Kontxako 11 Bandera irabazitakoa (h. 2023).
- Otsailaren 9a – Garret FitzGerald, Irlandako Taoiseacha (h. 2011).
- Otsailaren 10a – Juan Manuel Zubiria Uhagón, III. Zubiriako kondea, bizkaitar enpresaburua eta politikaria (h. 2005).
- Otsailaren 11 – Paul Bocuse, frantziar sukaldaria, nouvelle cuisine mugimenduaren sortzaileetako bat (h. 2018).
- Otsailaren 11 – Leslie Nielsen, kanadar aktorea (h. 2010).
- Otsailaren 11 – Griselda Pascual i Xufré, ikerketa matematikoari eta irakaskuntzari lotutako kataluniar zientzialaria (h. 2001).
- Otsailaren 11 – Nicolás Sánchez-Albornoz, espainiar historialaria.
- Otsailaren 12a – Irene Camber, italiar eskrimalaria (h. 2024).
- Otsailaren 13a – Ārvaldis Andrejs Brumanis, letoniar apezpiku katolikoa (h. 2013).
- Otsailaren 14a – Antonio Alva Rosa Coutinho, portugaldar militarra eta politikaria (h. 2010).
- Otsailaren 14a – Alfred Körner, austriar futbolaria (h. 2020).
- Otsailaren 15a – Muhammad al-Badr, Yemengo Mutawakkilitar Erresumako azken erregea (h. 1996).
- Otsailaren 15a – Piero Camporesi, italiar idazlea (h. 1997).
- Otsailaren 16a – Margot Frank, Anne Franken ahizpa nagusia (h. 1945).
- Otsailaren 16a – Elias Garralda, nafar margolaria (h. 2012).
- Otsailaren 16a – John Schlesinger, ingeles zinema zuzendaria (h. 2003).
- Otsailaren 20a – Richard Matheson, estatubatuar eleberrigile eta zinema gidoilaria (h. 2013).
- Otsailaren 20a – Zinaida Portnova, sobietar partisanoa, ehun nazi baino gehiago pozoitu zituelako ezaguna (h. 1944).
- Otsailaren 20a – Bob Richards, estatubatuar pertika jauzilaria (h. 2023).
- Otsailaren 20a – Alfonso Sastre, Euskal Herrian errotutako espainiar idazle eta editorea (h. 2021).
- Otsailaren 22a – Miguel León-Portilla, mexikar filosofo eta historialaria, nahuatl literaturan espezialista zein ikerlari handienetakoa (h. 2019).
- Otsailaren 23a – Pako Iriondo, Euskal Mendizale Federazioko presidentea eta Euskal Herriko mendizaletasunaren bultzatzaile handia (h. 2014).
- Otsailaren 23a – Fernando Vizcaíno Casas, espainiar idazlea (h. 2003).
- Otsailaren 24a – Rafaela Chacón Nardi, kubatar poeta eta irakaslea (h. 2001).
- Otsailaren 25a – Sergio Fernández Cárdenas, mexikar saiakera-egilea, eleberrigilea eta antzerkigilea (h. 2020).
- Otsailaren 27a – David H. Hubel, kanadar-estatubatuar neurobiologoa, 1981eko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2013).
- Otsailaren 27a – Rashidi Kawawa, Tanzaniako lehen ministroa (h. 2009).
- Otsailaren 28a – Svetlana Alliluieva, sobietar idazlea eta Iosif Stalinen alaba (h. 2011).
Martxoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Martxoaren 3a – Carla Cerati, italiar argazkilari eta idazlea (h. 2016).
- Martxoaren 6a – Alan Greenspan, estatubatuar politikari eta ekonomialaria.
- Martxoaren 6a – Andrzej Wajda, poloniar zinemagilea (h. 2016).
- Martxoaren 7a – Gonzalo Cerezo Barredo, asturiar kazetaria, poltikaria eta idazlea (h. 2020).
- Martxoaren 7a – Frank Otegui, AEBetako Marineen Gorputzean aritu zen eusko-estatubatuarra (h. 2008).
- Martxoaren 8a – Josefina Aldecoa, espainiar idazle eta pedagogoa (h. 2011).
- Martxoaren 8a – Grigori Kromanov, estoniar zinema eta antzerki zuzendaria (h. 1984).
- Martxoaren 8a – Francisco Rabal, espainiar aktorea (h. 2001).
- Martxoaren 8a – Salahuddin Selangorrekoa, Malaysiako erregea eta Selangorreko sultana (h. 2001).
- Martxoaren 11 – Ralph Abernathy, estatubatuar apaiz baptista eta eskubide zibilen aldeko buruzagia (h. 1990).
- Martxoaren 12a – Minerva Mirabal, Mirabal ahizpetako bat (h. 1960).
- Martxoaren 12a – Miguel Urabaien, nafar kazetari eta zinema kritikaria (h. 2018).
- Martxoaren 13a – Carlos Roberto Reina, Hondurasko presidentea (h. 2003).
- Martxoaren 16a – Jerry Lewis, estatubatuar, aktorea, umorista, zinema zuzendaria, gidoigilea eta ekoizlea (h. 2017).
- Martxoaren 16a – Else Granheim, norvegiar liburuzaina (h. 1999).
- Martxoaren 17a – Siegfried Lenz, alemaniar idazle eta kazetaria (h. 2014).
- Martxoaren 19a – Valerio Zurlini, italiar zinemagilea (h. 1982).
- Martxoaren 20a – Adelina Clara Hess de Souza, brasildar enpresaburu eta idazlea (h. 2008).
- Martxoaren 21a – André Delvaux, belgikar zinema-zuzendaria (h. 2002).
- Martxoaren 21a – Heikki Hasu, finlandiar iraupen-eskiatzailea (h. 2025).
- Martxoaren 22a – Franca Falcucci, italiar politikaria eta irakaslea (h. 2014).
- Martxoaren 24a – Dario Fo, italiar idazlea eta antzerkigilea, 1997ko Literaturako Nobel Saria (h. 2016).
- Martxoaren 24a – Guillem Timoner Obrador, balear pistako txirrindularra (h. 2023).
- Martxoaren 25a – Fernando Morán, espainiar idazlea, politikaria eta diplomatikoa (h. 2020).
- Martxoaren 25a – Riz Ortolani, italiar zinema musikagilea (h. 2014).
- Martxoaren 26a – Magdalena Mouján, argentinar matematikaria (h. 2005).
- Martxoaren 27a – Pilar Iragorri Iriarte, gipuzkoar misiolari sekularra (h. 2024).
- Martxoaren 27a – Rafael Usón, espainiar kimikaria (h. 2016).
- Martxoaren 28a - José Javier Etaio Mikeo, nafar matematikaria (h. 2012).
- Martxoaren 29a – Luis Peña Gantxegi, oñatiar arkitektoa (h. 2009).
- Martxoaren 31 – John Fowles, britainiar idazlea (h. 2005).
- Martxoaren 31 – Consuelo Irasuegi erraketista (h. 2024).
Apirila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Apirilaren 1a – Denis Lalanne, frantziar kirol-kazetari eta idazlea (h. 2019).
- Apirilaren 1a – Anne McCaffrey, estabatuar eleberrigilea (h. 2011).
- Apirilaren 2a – Jack Brabham, 1 Formulako australiar pilotua (h. 2014).
- Apirilaren 3a – Virgil Ivan Grissom, estatubatuar pilotu eta astronauta (h. 1967).
- Apirilaren 5a – Roger Corman, estatubatuar kultuzko zinema ekoizle eta zuzendaria (h. 2024).
- Apirilaren 5a – Antanas Vaičius, lituaniar apezpiku katolikoa (h. 2008).
- Apirilaren 6a – Ian Paisley, Ipar Irlandako erreberendoa eta politikari unionista, DUP alderdiko burua (h. 2014).
- Apirilaren 6a – Randy Weston, estatubatuar jazz pianojole eta musikagilea (h. 2018).
- Apirilaren 9a – Hugh Hefner, Playboy aldizkariaren argitaratzailea (h. 2017).
- Apirilaren 11 – Ethel Kennedy, estatubatuar giza eskubideen aldeko ekintzailea, Robert Kennedyren emaztea (h. 2024).
- Apirilaren 14a – Leopoldo Calvo-Sotelo, Espainiako Gobernuko presidentea (h. 2008).
- Apirilaren 14a – Liz Renay, estatubatuar aktorea eta idazlea (h. 2007).
- Apirilaren 17a – Montserrat Torrent i Serra, kataluniar organojolea.
- Apirilaren 19a – Rawya Ateya, egiptoar politikaria (h. 1997).
- Apirilaren 19a – William Klein, estatubatuar argazkilaria (h. 2022).
- Apirilaren 19a – Joxe Urteaga Oria, gipuzkoar trikitilari eskusoinujotzailea (h. 2017).
- Apirilaren 21a – Elisabet II.a Ingalaterrakoa, Erresuma Batuko eta Commonwealtheko erresumetako erregina (h. 2022).
- Apirilaren 22a – James Stirling, eskoziar arkitektoa (h. 1992).
- Apirilaren 24a – Florinda Chico, espainiar aktorea (h. 2011).
- Apirilaren 24a – Thorbjörn Fälldin, Suediako lehen ministroa (h. 2018).
- Apirilaren 26a – Verka Siderova, bulgariar abeslaria (h. 2025).
- Apirilaren 28a – Harper Lee, estatubatuar idazlea (h. 2016).
- Apirilaren 29a – Genaro Alas Rodríguez, espainiar arkitektoa (h. 2021).
- Apirilaren 29a – Jacqueline Thévoz, suitzar idazle, poeta eta kazetaria (h. 2021).
- Apirilaren 30a – Cloris Leachman, estatubatuar aktorea (h. 2021).
- Apirilaren 30a – François Morellet, frantziar margolaria (h. 2016).
Maiatza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Maiatzaren 3a – Ema Derossi-Bjelajac, kroaziar politikaria (h. 2020).
- Maiatzaren 3a – Rafael Romero Marchent, espainiar zinema zuzendaria (h. 2020).
- Maiatzaren 6a – José María Castivia, euskal herritar futbolaria (h. 2013).
- Maiatzaren 7a – Natalia Krivoshein de Canese, paraguaitar hizkuntzalaria (h. 2019).
- Maiatzaren 7a – Giovanni Rossi, suitzar txirrindularia (h. 1983).
- Maiatzaren 8a – Sir David Attenborough, britainiar idazlea eta telebistako ekoizle eta aurkezlea.
- Maiatzaren 8a – Don Rickles, estatubatuar aktorea (h. 2017).
- Maiatzaren 10a – Hugo Banzer, Boliviako presidentea (h. 2002).
- Maiatzaren 11 – Yvonne Furneaux, britainiar-frantziar aktorea (h. 2024).
- Maiatzaren 11 – Teddy Scholten, 1959ko Eurovision Abesti Lehiaketaren irabazlea. (h. 2010)
- Maiatzaren 12a – James Samuel Coleman, estatubatuar soziologoa (h. 1995).
- Maiatzaren 15a – Jan Braun, poloniar hizkuntzalaria (h. 2015).
- Maiatzaren 15a – Bernard Goity, euskal legelaria eta apaiz katolikoa (h. 2024).
- Maiatzaren 15a – Hans Jürgen Press, haurrentzako liburuen ilustratzaile eta idazle alemaniarra (h. 2002).
- Maiatzaren 15a – Peter Shaffer, ingeles-literatura eta musika-kritikaria eta antzerkigilea (h. 2016).
- Maiatzaren 16a – Alina Szapocznikow, Holokaustotik bizirik atera zen poloniar eskultorea (h. 1973).
- Maiatzaren 16a – Manik Varma, indiar abeslaria (h. 1996).
- Maiatzaren 17a – Bübüsara Beixenalieva, sobietar-kirgizistandar ballet dantzaria eta dantza irakaslea (h. 1973).
- Maiatzaren 17a – María Duval, argentinar aktorea (h. 2022).
- Maiatzaren 17a – Miriam Moreira Leite, brasildar soziologo, irakasle eta idazlea (h. 2013).
- Maiatzaren 21a – Elihu Katz, estatubatuar-israeldar soziologoa (h. 2021).
- Maiatzaren 21a – Ira Lember, estoniar idazlea (h. 2025).
- Maiatzaren 23a – Gerardo Rueda, espainiar eskultorea (h. 1996).
- Maiatzaren 23a – Joe Slovo, hegoafrikar politikaria, Apartheidaren aurkako borrokalaria (h. 1995).
- Maiatzaren 25a – Claude Akins, estatubatuar aktorea (h. 1994).
- Maiatzaren 25a – Max von der Grün, alemaniar idazlea (h. 2005).
- Maiatzaren 26a – Miles Davis, estatubatuar jazz tronpeta-jotzailea eta musikagilea, jazz modernoaren joera berrien aitzindaria (h. 1991).
- Maiatzaren 28a - Ángel Martín Duque, espainiar historialaria, artxibistikan, Erdi Aroan eta diplomatikan espezializatua (h. 2019).
- Maiatzaren 29a – Abdoulaye Wade, Senegalgo presidentea.
- Maiatzaren 30a - Christine Jorgensen, estatubatuar aktorea eta aktibista, Estatu Batuetan sexua berresleitzeko ebakuntza egin zuen lehen pertsona (h. 1989).
- Maiatzaren 30a - Julia Urquidi Illanes, boliviar idazlea (h. 2010).
- Maiatzaren 31 – John George Kemeny, hungariar-estatubatuar matematikari, informatikari eta hezitzailea, BASIC lengoaiaren garatzaileetako bat (h. 1992).
Ekaina
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Ekainaren 1a – Marilyn Monroe, estatubatuar aktorea, XX. mendeko film-izarra, sexu eta pop ikonoa (h. 1962).
- Ekainaren 3a – Allen Ginsberg, estatubatuar poeta, idazlea, irakaslea, ikonoklasta eta mugimendu alternatiboen partaide ospetsu eta puskatzailea (h. 1997).
- Ekainaren 4a – Miguel Arteche, txiletar idazlea (h. 2012).
- Ekainaren 4a – Judith Malina, estatubatuar aktore, ekoizle eta zuzendaria (h. 2015).
- Ekainaren 5a – Wen Tsai Wang, txinatar botanikaria (h. 2022).
- Ekainaren 7a – Sara Montes, mexikar aktorea.
- Ekainaren 8a – Inger Margrethe Gaarder, norvegiar idazle eta irakaslea (h. 1993).
- Ekainaren 8a – Nine-Christine Jönsson, suediar idazle, gidoilari eta aktorea (h. 2011).
- Ekainaren 12a – Amadeo Carrizo, argentinar futbol-atezaina (h. 2020).
- Ekainaren 12a – Pearl Kong Chen, txinatar-estatubatuar sukaldari eta idazlea (h. 2014).
- Ekainaren 13a – Bernard Quemada, gipuzkoar hizkuntzalaria, erromanista eta lexikografoa (h. 2018).
- Ekainaren 14a – Hermann Kant, alemaniar idazlea (h. 2016).
- Ekainaren 16a – Hildebrando Mendes Costa, brasildar apezpiku katolikoa.
- Ekainaren 16a – Efraín Ríos Montt, Guatemalako diktadorea (h. 2018).
- Ekainaren 18a – Philip Crosby, estatubatuar enpresari eta egilea, zero akats kontzeptuaren garatzaileetako bat (h. 2001).
- Ekainaren 19a – Giangiacomo Feltrinelli, italiar argitaratzaile, politikari eta aktibista (h. 1972).
- Ekainaren 19a – Erna Schneider, estatubatuar ingeniari eta asmatzailea.
- Ekainaren 22a – Tadeusz Konwicki, poloniar idazle eta zinema zuzendaria (h. 2015).
- Ekainaren 22a – Marta Mata Garriga, kataluniar politikari eta pedagogoa, Trantsizioan eskola publikoen berritzearen sustatzailea (h. 2006).
- Ekainaren 22a – Rachid Solh, Libanoko lehen ministroa (h. 2014).
- Ekainaren 23a – Arnaldo Pomodoro, italiar eskultorea (h. 2025).
- Ekainaren 25a – Ingeborg Bachmann, austriar poeta eta idazlea (h. 1973).
- Ekainaren 26a – Milton Glaser, estatubatuar diseinatzaile grafikoa (h. 2020).
- Ekainaren 26a – Lúcia Lambertini, brasildar aktore, zuzendari, ekoizle eta gidoilaria (h. 1976).
- Ekainaren 26a – Antonio Oteiza, gipuzkoar anaia kaputxino eta eskultorea (h. 2025).
- Ekainaren 27a – Gracia Barrios Rivadeneira, txiletar margolaria (h. 2020).
- Ekainaren 28a – Mel Brooks, estatubatuar zinema zuzendari, gidoilari, konposatzaile, komediagile, aktore eta gidoilaria.
- Ekainaren 28a – Helga Kõrge, estoniar artista (h. 2012).
- Ekainaren 29a – Jorge Enrique Adoum, ekuadortar idazlea (h. 2009).
- Ekainaren 29a – Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, Kuwaiteko emirra (h. 2006).
- Ekainaren 29a – Celestina Marrón, asturiar militante komunista (h. 2016).
- Ekainaren 30a – Paul Berg, estatubatuar biokimikaria, 1980ko Kimikako Nobel Saria (h. 2023).
Uztaila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Uztailaren 1a – François-Régis Bastide, lapurtar eleberrigile, diplomazialari eta irrati-esataria (h. 1996).
- Uztailaren 1a – Robert Fogel, estatubatuar historialari eta zientzialaria, 1993ko Ekonomiako Nobel Saria (h. 2013).
- Uztailaren 1a – Carmelo García Barrena, euskal herritar margolari inpresionista (h. 2000).
- Uztailaren 1a – Hans Werner Henze, alemaniar musikagilea (h. 2012).
- Uztailaren 3a – Maria Lorenza Barrenetxe, euskal jatorrizko argentinarra, argentinako Lehen Dama (h. 2016).
- Uztailaren 4a – Jānis Cakuls, letoniar apezpiku katolikoa (h. 2022).
- Uztailaren 4a – Alfredo Di Stéfano, argentinar-espainiar futbolari eta entrenatzailea, munduko futbolaririk onenetakoa (h. 2014).
- Uztailaren 5a – Salvador Jorge Blanco, Dominikar Errepublikako presidentea (h. 2010).
- Uztailaren 6a – Dorothy E. Smith, kanadar antropologoa, soziologoa eta feminista (h. 2023).
- Uztailaren 7a – Nuon Chea, kanbodiar politikari eta genozida (h. 2019).
- Uztailaren 8a – Elisabeth Kübler-Ross, suitzar-estatubatuar psikiatra eta idazlea (h. 2004).
- Uztailaren 9a – Ben Roy Mottelson, estatubatuar-daniar fisikaria, 1975eko Fisikako Nobel Saria (h. 2022).
- Uztailaren 12a – Bidyut Prabha Devi, indiar poeta (h. 1977).
- Uztailaren 12a – Juan Garmendia Larrañaga, gipuzkoar etnografoa eta historialaria (h. 2015).
- Uztailaren 14a – Harry Dean Stanton, estatubatuar aktorea (h. 2017).
- Uztailaren 15a – Enrike Albizu, gipuzkoar margolaria, Bidasoko Eskolako kidea (h. 2014).
- Uztailaren 15a – Driss Chraibi, marokoar eleberrigilea (h. 2007).
- Uztailaren 15a – Leopoldo Galtieri, Argentinako presidentea (h. 2003).
- Uztailaren 16a – Évariste Kimba, Kongoko Errepublika Demokratikoko lehen ministroa (h. 1966).
- Uztailaren 16a – Irwin Rose, estatubatuar biokimikaria, 2004ko Kimikako Nobel Saria (h. 2015).
- Uztailaren 17a – Maria Dolores Larramendi, gipuzkoar erraketista (h. 2023).
- Uztailaren 18a – Ángel Crespo, gaztelaniazko poeta eta hainbat hizkuntzatatik gaztelaniarako itzultzailea (h. 1995).
- Uztailaren 18a – Joshua Fishman, estatubatuar hizkuntzalaria (h. 2015).
- Uztailaren 20a – Charles David Ganao, Kongoko Errepublikako lehen ministroa (h. 2012).
- Uztailaren 21a – Norman Jewison, kanadar zinema-zuzendaria, ekoizle eta aktorea (h. 2024).
- Uztailaren 21a – Karel Reisz, ingeles zinemagilea (h. 2002).
- Uztailaren 22a – Luis Sánchez Polack, Tip, espainiar umorista eta antzezlea (h. 1999).
- Uztailaren 23a – Pilar Zabala, Iciar II, gipuzkoar erraketista (h. 1945).
- Uztailaren 24a – Hans Günter Winkler, alemaniar zaldizkoa, bost urrezko domina olinpiko irabaziz errekorra duena (h. 2018).
- Uztailaren 29a – Heitor de Araújo Sales, brasildar artzapezpiku katolikoa.
- Uztailaren 30a – David Berglas, britainiar azti, mentalista eta mnemonista (h. 2023).
- Uztailaren 30a – Nina Kulagina, ustez ahalmen paranormal oso bereziak zituen errusiar etxekoandrea (h. 1990).
- Uztailaren 31 – Hilary Putnam, estatubatuar filosofoa (h. 2016).
Abuztua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Abuztuaren 1a – Theo Adam, alemaniar opera-abeslaria, baxua (h. 2019).
- Abuztuaren 1a – Alfonso Ventura, nafar kazetaria eta idazlea (h. 2009).
- Abuztuaren 2a – Geles Cabrera, mexikar eskultorea.
- Abuztuaren 2a – George Habash, Palestinaren Askapenerako Herri Frontearen sortzailea (h. 2008).
- Abuztuaren 2a – Hang Thuk Hak, Khmer Errepublikako lehen ministroa (h. 1975).
- Abuztuaren 3a – Tony Bennett, estatubatuar abeslaria (h. 2023).
- Abuztuaren 5a – Maria Aslamas, sobietar-errusiar abeslari eta soinu-teknikari txuvaxa (h. 2016).
- Abuztuaren 5a – Liubov Gorlina, sobietar-errusiar itzultzailea (h. 2013).
- Abuztuaren 5a – Clifford Husbands, Barbadosko 6. gobernadore orokorra (h. 2017).
- Abuztuaren 5a – Per Wahlöö, suediar eleberrigile eta kazetaria (h. 1975).
- Abuztuaren 5a – María Jesús Damborenea Munarriz mezzosopranoa (h. 2014).
- Abuztuaren 6a – Francesco Somaini, italiar eskultorea (h. 2005).
- Abuztuaren 7a – Sue Kaufman, estatubatuar idazlea (h. 1977).
- Abuztuaren 8a – Salome Kapwepwe, zambiar aktibista independentista eta irakaslea (h. 2017).
- Abuztuaren 10a – Marie-Claire Alain, frantziar organista (h. 2013).
- Abuztuaren 10a – Blanca Varela, perutar poeta (h. 2009).
- Abuztuaren 11 – Aaron Klug, lituaniar fisikari eta kimikaria, 1982 Kimikako Nobel Saria (h. 2018).
- Abuztuaren 11 – Pedro Antônio Marchetti Fedalto, brasildar artzapezpiku katolikoa.
- Abuztuaren 11 – Yoshio Okada, japoniar futbolaria (h. 2002).
- Abuztuaren 11 – Jose Maria Ortiz de Mendibil, euskal herritar futbol arbitroa (h. 2015).
- Abuztuaren 12a – John Derek, estatubatuar aktore, zinema zuzendari, gidoilari, ekoizle eta argazkilaria (h. 1998).
- Abuztuaren 13a – Joxe Arriaran, Arriaran II.a, euskal herritar pilotaria (h. 2015).
- Abuztuaren 13a – Fidel Castro, Kubako iraultzako buruzagia eta Kubako agintari gorena (h. 2016).
- Abuztuaren 13a – Manuel Rodríguez, galiziar txirrindularia (h. 1997).
- Abuztuaren 14a – Rene Goscinny, frantziar komikigilea, "Asterix" pertsonaiaren sortan testugilea (h.1977).
- Abuztuaren 15a – Konstantinos Stephanopoulos, Greziako presidentea (h. 2016)
- Abuztuaren 17a – María Luisa Elio, nafar idazle eta aktorea (h. 2009).
- Abuztuaren 17a – Jean Poiret, frantziar antzezle eta antzerki-idazlea (h. 1992).
- Abuztuaren 17a – Lidia Sem, sobietar-errusiar hizkuntzalari eta etnografoa (h. 2006).
- Abuztuaren 17a – Jiang Zemin, Txinako Herri Errepublikako presidentea (h. 2022).
- Abuztuaren 22a – Marc Bohan, frantziar moda diseinatzailea (h. 2023).
- Abuztuaren 22a – Ángela Jeria, txiletar arkeologoa (h. 2020).
- Abuztuaren 23a – Javier Osés, nafar apezpikua (h. 2001).
- Abuztuaren 24a – Maria Antonova, sobietar-errusiar abeslari mokxa (h. 2020).
- Abuztuaren 24a – Luís Gonzaga Fernandes, brasildar apezpiku katolikoa (h. 2003).
- Abuztuaren 25a – Y.G. Srimati, indiar artista, abeslaria, dantzaria eta margolaria (h. 2007).
- Abuztuaren 26a – Ruth Grossi, alemaniar aktorea.
- Abuztuaren 29a – Helene Ahrweiler, unibertsitateko irakaslea eta bizantinista (h. 2026).
- Abuztuaren 29a – René Depestre, haitiar idazlea.
Iraila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Irailaren 1a – Abdur Rahman Biswas, Bangladeshko presidentea (h. 2017).
- Irailaren 1a – James Reaney, ingelesezko kanadar poeta eta antzerkigilea (h. 2008).
- Irailaren 2a – Ibrahim Nasir, Maldivetako presidentea (h. 2008).
- Irailaren 3a – Alison Lurie, estatubatuar eleberrigilea (h. 2020).
- Irailaren 3a – Irene Papas, greziar aktorea (h. 2022).
- Irailaren 4a – Elias Hrawi, Libanoko presidentea (h. 2006).
- Irailaren 4a – Ivan Illich, austriar pedagogoa, filosofoa eta apaiz katolikoa, kapitalismoaren erakundeei egindako kritikengatik ospetsua (h. 2002).
- Irailaren 4a – Natela Svanidze, georgiar musikagile eta musika-irakaslea (h. 2017).
- Irailaren 5a – Jesús Infante, arabar margolaria (h. 2016).
- Irailaren 6a – Claus von Amsberg, Beatriz I.a Herbehereetakoa erreginaren ezkontidea (h. 2002).
- Irailaren 7a – Begoña Izquierdo, euskal margolari figuratiboa eta ilustratzailea (h. 1999).
- Irailaren 7a – Marijane Minaberri, euskal idazlea (h. 2017).
- Irailaren 8a – Sergio Pininfarina, italiar automobil-diseinatzailea (h. 2012).
- Irailaren 11 – Imanol Lertxundi, militante ezkertiar eta abertzalea (h. 1995).
- Irailaren 12a – Maricusa Ornes, dominikar aktibista (h. 2018).
- Irailaren 12a – Germán Sánchez Ruipérez, espainiar enpresaburua eta mezenasa (h. 2012).
- Irailaren 14a – Michel Butor, frantziar idazlea, Nouveau Roman taldeko egilerik ezagunenetarikoa (h. 2016).
- Irailaren 15a – Shohei Imamura, japoniar zinegilea (h. 2006).
Irailaren 15a – Joxe Miel Iztueta, Lazkao Txiki, gipuzkoar bertsolari eta txiste-kontalaria (h. 1993).
Lazkao txiki - Irailaren 15a – Jean-Pierre Serre, frantziar matematikaria.
- Irailaren 17a – Jean-Marie Lustiger, frantziar kardinala (h. 2007).
- Irailaren 18a – Jesús-Jacques Moujica, euskal txirrindularia (h. 1950).
- Irailaren 18a – Abel Goumba, Afrika Erdiko Errepublikako lehen ministroa (h. 2009).
- Irailaren 19a – Masatoshi Koshiba, japoniar fisikaria, 2002ko Fisikako Nobel Saria (h. 2020).
- Irailaren 20a – Mary Pérez de Marranzini, dominikar filantropoa (h. 2025).
- Irailaren 21a – Donald A. Glaser, estatubatuar fisikaria, 1960ko Fisikako Nobel Saria (h. 2013).
- Irailaren 23a – John Coltrane, estatubatuar saxofoi jotzaile eta jazz konposatzailea, jazzaren historiako musikorik garrantzitsuenetakoa (h. 1967).
- Irailaren 24a – Ricardo María Carles Gordó, espainiar kardinala eta Bartzelonako artzapezpiku emeritua (h. 2013).
- Irailaren 25a – Pierre Lemarchand, frantziar abokatua eta diputatua (h. 2008).
- Irailaren 26a – Tulsi Giri, Nepalgo lehen ministroa (h. 2018).
- Irailaren 26a – Julie London, estatubatuar aktore eta abeslaria (h. 2000).
- Irailaren 26a – Eleuterio Tapia, gipuzkoar trikitilaria (h. 1988).
- Irailaren 29a – Carolina Arrisueño Malaga perutar poeta (h. 2020).
- Irailaren 30a – Mariano de Corral, bizkaitar margolaria (h. 2009).
Urria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urriaren 1a – Angel Maria Arregi, euskal herritar futbolaria (h. 1967).
- Urriaren 2a – Jan Morris, britainiar historialari eta bidaia idazlea (h. 2020).
- Urriaren 2a – José Luis Sanz-Magallón, euskal herritar arkitekto eta margolaria (h. 2000).
- Urriaren 2a – Émile Temime, lapurtar historialaria, Espainiako Gerra Zibilean aditua (h. 2008).
- Urriaren 3a – Mick Lane, irlandar errugbilaria (h. 2025).
- Urriaren 5a – Mariano Ozores, espainiar zinema zuzendari, aktore eta gidoilaria (h. 2025).
- Urriaren 5a – Kirsten Sørlie, norvegiar aktorea eta antzerki zuzendaria (h. 2013).
- Urriaren 9a – Danièle Delorme, frantziar aktorea (h. 2015).
- Urriaren 9a – Ruth Ellis, britainiar modeloa (h. 1955).
- Urriaren 12a – César Pelli, argentinar arkitektoa (h. 2019).
- Urriaren 15a – Michel Foucault, frantziar filosofo estrukturalista (h. 1984).
- Urriaren 15a – Agustín García Calvo, espainiar filosofoa, hizkuntzalaria, itzultzailea eta saiakera-idazlea (h. 2012).
- Urriaren 18a – Chuck Berry, estatubatuar musikagile, gitarrista eta abeslaria, rock and rollaren historiako garrantzitsuenetakoa (h. 2017).
- Urriaren 18a – Klaus Kinski, alemaniar aktorea (h. 1991).
- Urriaren 20a – Ursula Happe, alemaniar igerilaria (h. 2021).
- Urriaren 21a – Georges Figon, frantziar gaizkile ohi eta editorea (h. 1966).
Urriaren 22a – Maite Gorrotxategi, Ermua, bizkaitar erraketista.
Maite Gorrotxategi Potente erraketista - Urriaren 24a – Rafael Azcona, espainiar idazle eta gidoigilea (h. 2008).
- Urriaren 25a – Galina Vixnevskaia, errusiar soprano opera abeslaria (h. 2012).
- Urriaren 25a – María Concepción César, argentinar aktorea (h. 2018).
- Urriaren 26a – Trinidad Taracena del Piñal, espainiar arkeologoa, museoen kontserbadorea (h. 2017).
- Urriaren 28a – Árpád Fábián, hungariar apezpiku katolikoa (h. 1986).
- Urriaren 28a – Fred Ramdat Misier, Surinamgo presidentea (h. 2004).
- Urriaren 28a – Hulda Shipanga, namibiar erizain eta emagina (h. 2010).
- Urriaren 29a – Necmettin Erbakan, Turkiako lehen ministroa (h. 2011).
- Urriaren 29a – Jon Vickers, kanadar tenorra (h. 2015).
- Urriaren 31 – Anteo Zamboni, 15 urte zituelarik Benito Mussolini hiltzen saiatu zen italiar gaztea (j. 1911).
Azaroa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Azaroaren 3a – Valdas Adamkus, Lituaniako presidentea.
- Azaroaren 4a – Daina Avotiņa, letoniar idazle, poeta eta itzultzailea (h. 2025).
- Azaroaren 4a – Casiano Floristán, nafar teologo eta apaiza (h. 2006).
- Azaroaren 5a – John Berger, ingeles arte kritikari, eleberrigile, margolari eta olerkaria (h. 2017).
- Azaroaren 6a – Jackie Forster, ingeles kazetaria, lesbianen eskubideen aldeko ekintzailea (h. 1998).
- Azaroaren 7a – Bautista Madariaga, nafar bertsolaria (h. 2018).
- Azaroaren 7a – Joan Sutherland, australiar sopranoa (h. 2010).
- Azaroaren 8a – José Luis Martínez de Ubago, gipuzkoar tiratzailea (h. 2014).
- Azaroaren 9a – Vicente Aranda, kataluniar zinema zuzendaria (h. 2015).
- Azaroaren 9a – Marta Ascoli, italiar idazlea (h. 2014).
- Azaroaren 9a – Carlos Blanco Aginaga, gipuzkoar irakaslea, idazlea eta frankismoak erbesteratutako intelektual ezkertiarra (h. 2013).
- Azaroaren 9a – Jesús Fernández Santos, espainiar eleberrigile, zinema-zuzendari eta gidoigilea (h. 1988).
- Azaroaren 10a – Rossella Falk, italiar aktorea (h. 2013).
- Azaroaren 10a – Leon Kossoff, britainiar margolaria (h. 2019).
- Azaroaren 11 – José Manuel Caballero Bonald, espainiar poeta, nobelista eta saiakera-idazlea (h. 2021).
- Azaroaren 11 – Noah Gordon, ingelesezko eleberrigilea eta kazetaria, Estatu Batuetako bere garaiko idazle hoberenetakoa (h. 2021).
- Azaroaren 13a – Don Gordon, estatubatuar zinema eta telebistako aktorea (h. 2017).
- Azaroaren 14a – Leonie Rysanek, austriar sopranoa (h. 1998).
- Azaroaren 14a – Juan Antonio Vallejo-Nágera, espainiar idazle eta sendagilea (h. 1990).
- Azaroaren 18a – Jesus Larrañaga Lizarralde, Arrasateko kooperatibetako sortzailetako bat (h. 2004).
- Azaroaren 19a – Elsa Wiezell, paraguaitar poeta, margolaria eta irakaslea (h. 2014).
- Azaroaren 20a – Natalia Azhikmaa-Ruxeva, sobietar-errusiar ballet dantzari tuvatarra (h. 2015).
- Azaroaren 20a – Miroslav Tichý, txekiar margolari eta argazkilaria (h. 2011).
- Azaroaren 23a – Lili Massaferro, argentinar idazle eta aktorea (h. 2001).
- Azaroaren 24a – Tsung Dao Lee, txinatar fisikaria, 1957ko Fisikako Nobel Saria (h. 2024).
- Azaroaren 25a – Marivi Iturbe Etxeberria, bizkaitar irakaslea eta erizaina. Industrializazio garaian borondatezko gizarte langile aritutakoa (h. 2001).
- Azaroaren 26a – Angélica Orue, arabar albaitari aitzindaria (h. 2025).
- Azaroaren 27a – Zelinda Lima, brasildar idazle eta folklorista.
- Azaroaren 29a – Beji Caid Essebsi, Tunisiako presidentea (h. 2019).
- Azaroaren 29a – Dilhan Eryurt, turkiar astrofisikari, astronomo eta ikerlari zientifikoa (h. 2012).
- Azaroaren 30a – Richard Crenna, estatubatuar aktorea (h. 2003).
- Azaroaren 30a – Andrew Schally, poloniar estatubatuar endokrinologoa, 1977ko Medikuntzako Nobel Saria (h. 2024).
Abendua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Abenduaren 1a – Agustina Otaola, gipuzkoar erraketista (h. 2025).
- Abenduaren 4a – Shigeo Sugimoto, japoniar futbolaria (h. 2002).
- Abenduaren 5a – Adetoun Ogunsheye, nigeriar liburuzain eta irakaslea.
- Abenduaren 5a – Clarisse Ratsifandrihamanana, madagaskartar idazlea (h. 1987).
- Abenduaren 6a – Marie Takvam, norvegiar idazle eta aktorea (h. 2008).
- Abenduaren 8a – Joachim Fest, alemaniar historialari, kazetari, kritikari eta argitaratzailea (h. 2006).
- Abenduaren 8a – José María Laso, bizkaitar filosofo eta ekintzaile komunista (h. 2009).
- Abenduaren 9a – Raif Dizdarević, Jugoslavia ohiko presidentea.
- Abenduaren 9a – Henry Way Kendall, estatubatuar fisikaria, 1990eko Fisikako Nobel Saria (h. 1999).
- Abenduaren 10a – Blai Bonet, mallorcar poeta ete eleberrigilea (h. 1997).
- Abenduaren 11a – Big Mama Thornton, estatubatuar blues eta rhythm and blues abeslaria (h. 1984).
- Abenduaren 11 – Jaime Rodríguez Salís, gipuzkoar kulturgizon, ikertzaile eta arkeologoa (h. 2021).
- Abenduaren 13a – George Rhoden, jamaikar atleta (h. 2024).
- Abenduaren 14a – Maurice Abeberri, euskal abokatua eta Ipar Euskal Herriko kultur eta kiroletako pertsona nabarmena (h. 1988).
- Abenduaren 14a – María Elena Marqués, mexikar aktorea eta abeslaria (h. 2008).
- Abenduaren 15a – Josep Maria Castellet, katalanezko eta gaztelaniazko idazlea eta literatura kritikaria (h. 2014).
- Abenduaren 15a – Andoni Perez Cuadrado, arabar abertzalea (h. 2020).
- Abenduaren 16a – Caty Juan de Corral, espainiar idazlea, kazetaria, gastronomoa, margolaria eta artista (h. 2014).
- Abenduaren 16a – Arthur Robinson, Trinidad eta Tobagoko 3. presidentea (h. 2014).
- Abenduaren 20a – David Levine, estatubatuar marrazkilaria (h. 2009).
- Abenduaren 21a – Karmele Goñi, euskal etnografo eta antropologoa (h. 2017).
- Abenduaren 22a – Alcides Ghiggia, uruguaitar futbolaria (h. 2015).
- Abenduaren 22a – José Luis Moro, espainiar marrazkilaria (h. 2015).
- Abenduaren 23a – Jose Maria Ormaetxea, Mondragon korporazioaren sortzaileetako bat (h. 2019).
- Abenduaren 28a – Donna Hightower, estatubatuar abeslaria (h. 2013).
- Abenduaren 31 – Elena Blume, bartzelonar gimnasta artistikoa (h. 2024).
Egun ezezaguna edo zehaztugabea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Asunción Villamil, bizkaitar aktorea (h. 2010).
- Felix Etxeberria, Felix Parapan, gipuzkoar euskaltzale eta enpresa-sortzailea (h. 2022).
- Jamattitt Bidart, Kuxkurrio, baxenafar euskaltzale, dantzari, dantza irakasle eta euskal kulturaren sustatzailea (h. 2020).
- Juan Etxebarria Gangoiti, bizkaitar politikari eta ekonomialaria (h. 2018).
- Luis Katarain, gipuzkoar artzaina (h. 2014).
- Miren Josune Tolaretxipi, gipuzkoar irakaslea, 60ko hamarkadako Ikastolen sorrerako andereñoetako bat (h. 2017).
- Vicente Martín, gipuzkoar argazkilaria (h. 2016).
- Vicente Zaragueta, gipuzkoar enpresaburua eta ozeanografoa (h. 2015).
- Víctor Sánchez Zabala, nafar filosofoa (h. 1996).
- Mariano Bellver, bizkaitar jatorriko andaluziar arte-bildumagilea (h. 2018).
- Aurèlia Muñoz Ventura, kataluniar artista (h. 2011).
- Christophe Munzihirwa, kongoar artzapezpiku katolikoa (h. 1996)
- Jeanne de Cavally, bolikostar haur literaturako idazlea (h. 1992).
- John Carl Parker, estatubatuar musikagilea, telebistarako saileen soinu-banda egilea.
- Luz Alvear, espainiar margolari espresionista (h. 2001).
- Mariano Marín Rodríguez-Rivas, espainiar arkitektoa (h. 2022).
Heriotzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Urtarrila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urtarrilaren 4a – Margarita Teresa Savoiakoa, Italiako erregina ezkontidea (j. 1851).
- Urtarrilaren 10a – Eino Leino, finlandiar poeta, eleberrigilea eta saiakera-idazlea (j. 1878).
- Urtarrilaren 10a – Mathias Mongenast, Luxenburgoko lehen ministroa (j. 1843).
- Urtarrilaren 21a – Camillo Golgi, italiar medikua (j. 1843).
- Urtarrilaren 23a – Désiré-Joseph Mercier, belgikar kardinala (j. 1851).
- Urtarrilaren 26a – Joseph Sarsfield Glass, estatubatuar elizgizona (j. 1874).
- Urtarrilaren 27a – Nicolás Castaño Capetillo, bizkaitar bankari eta azukre-enpresaria (j. 1836).
- Urtarrilaren 28a – Gustave Rives, baxenafar arkitektoa (j. 1858).
- Uztailaren 28a – Katō Takaaki, Japoniako lehen ministroa (j. 1860).
- Urtarrilaren 29a – Ángeles López de Ayala, espainiar politikari dramaturgo, narratzaile, kazetari eta aktibista (j. 1858)
- Urtarrilaren 30a – Barbara La Marr, kaliforniar gidoigilea eta kabaret artista (j. 1896).
Otsaila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Otsailaren 8a – William Bateson, ingeles biologoa (j. 1861).
- Otsailaren 9a – Bella Duffy, irlandar idazle eta itzultzailea (j. 1845).
- Otsailaren 9a – Larisa Reisner, Polonian jaiotako errusiar boltxebikea (j. 1895).
- Otsailaren 12a – René Worms, frantziar soziologoa (j. 1869).
- Otsailaren 13a – Francis Ysidro Edgeworth, irlandar ekonomialaria (j. 1845).
- Otsailaren 14a – Ernestina Paper, italiar medikua (j. 1846).
- Otsailaren 17a – Jan Cieplak, poloniar artzapezpiku katolikoa (j. 1857).
- Otsailaren 21a – Thereza Dillwyn Llewelyn, galestar astronomoa (j. 1834).
- Otsailaren 21a – Heike Kamerlingh Onnes, herbeheretar fisikaria, 1913ko Fisikako Nobel Saria (j. 1853).
- Otsailaren 25a – Joan Alcover, mallorcar poeta, idazle eta politikaria (j. 1854).
- Otsailaren 27a – Filomena Dato, galiziar idazlea (j. 1856).
- Otsailaren 27a – Olga Wisinger-Florian, austriar margolari inpresionista (j. 1844).
- Otsailaren 27a – Elena Teodorini, errumaniar sopranoa (j. 1857).
- Otsailaren 28a – Alphonse Louis Nicolas Borrelly, frantziar astronomoa (j. 1842).
Martxoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Martxoaren 2a – Victory Bateman, estatubatuar aktorea (j. 1865).
- Martxoaren 15a – Sofija Pšibiliauskienė, lituaniar idazlea (j. 1867).
- Martxoaren 17a – Alexei Brusilov, errusiar jenerala (j. 1853).
- Martxoaren 20a – Anatol ar Braz, bretainierazko idazlea (j. 1859).
- Martxoaren 20a – Luisa Suediakoa, Danimarkako erregina ezkontidea (j. 1851).
- Martxoaren 26a – Constantin Fehrenbach, Alemaniako kantzilerra (j. 1852).
Apirila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Apirilaren 4a – August Thyssen, alemaniar enpresaburua (j. 1842).
- Apirilaren 12a – Clotilde Cerdá Bosch, Esmeralda Cervantes, espainiar harpajotzailea (j. 1861).
- Apirilaren 15a – Joaquin Maya, nafar organo-jotzaile, musikagile eta musika irakaslea (j. 1838).
- Apirilaren 19a – Aleksandr Aleksandrovitx Txuprov, errusiar estatistikaria (j. 1874).
- Apirilaren 24a – Luis Mazzantini, euskal zezenketaria (j. 1856).
- Apirilaren 24a – Sunjong, Koreako inperioko bigarren eta azken enperadorea (j. 1874).
- Apirilaren 25a – Ellen Key, suediar idazle eta feminista, familia bizitzaren, etikaren eta hezkuntzaren alorretan aditua (j. 1849).
- Apirilaren 25a – Florence Esté, estatubatuar margolaria (j. 1860).
- Apirilaren 30a – Bessie Coleman, estatubatuar hegazkinlaria, pilotu baimena lortu zuen afro-amerikar jatorriko lehen emakumea (j. 1892).
Maiatza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Maiatzaren 4a – Belle Adair, estatubatuar aktorea (j. 1889).
- Maiatzaren 7a – Lillian Lawrence, estatubatuar zinema mutuko aktorea (j. 1868).
- Maiatzaren 8a – Frantzisko Zubiaurre Kiriko, Donostiako traineru patroia (j. 1867).
- Maiatzaren 16a – Mehmed VI.a, Otomandar Inperioko 36. eta azken sultana (j. 1861).
- Maiatzaren 23a – Sigrid Elmblad, suediar idazle, kazetari eta itzultzailea (j. 1860).
- Maiatzaren 25a – Symon Petliura, Ukrainako Herri Errepublikako 3. presidentea (j. 1879).
- Maiatzaren 27a – Jeanna Bauck, suediar-alemaniar margolaria (j. 1840).
- Maiatzaren 27a – Jesús Larraza, euskal herritar futbolaria (j. 1903).
Ekaina
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Ekainaren 9a – Sanford B. Dole, Hawaiiko presidentea (j. 1844).
- Ekainaren 10a – Antoni Gaudí, kataluniar arkitektoa (j. 1852).
- Ekainaren 13a – Nikoloz Txkheidze, georgiar mentxebikea (j. 1864).
- Ekainaren 14a – Enrique Areiltza Arregi, Bilboko mediku ospetsua (j. 1860).
- Ekainaren 14a – Mary Cassatt, margolari estatubatuarra (j. 1844).
- Ekainaren 18a – Olga Konstantinovna, Greziako erregina ezkontidea (j. 1851).
- Ekainaren 30a – Eva Gore-Booth, irlandar idazle eta aktibista (j. 1870).
Uztaila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Uztailaren 8a – Léonie de Waha, belgikar hezitzaile eta aktibista (j. 1836).
- Uztailaren 10a – Fruzina Szalay, hungariar poeta eta itzultzailea (j. 1864).
- Uztailaren 12a – Gertrude Bell, britainiar idazle, bidaiari, politologo, arkeologo, espiatzaile eta gobernuko funtzionarioa (j. 1868).
- Uztailaen 14a – Concepción Figuera Martinez eta Güertero, madrildar margolaria eta pianojolea (j. 1860).
- Uztailaren 15a – Abdón González de Alaitza, euskal herritar kazetaria eta Txistu, gorde den euskarazko lehen komiki-aldizkariaren egile ezagun bakarra (j. 1876).
- Uztailaren 20a – Feliks Dzerzhinski, Burdinezko Feliks, poloniar boltxebikea (j. 1877).
- Uztailaren 22a – Friedrich von Wieser, austriar eskolako ekonomialaria (j. 1851).
- Uztailaren 23a – Viktor Vasnetsov, margolari errusiarra (j. 1848).
- Uztailaren 26a – Philippe Sudré Dartiguenave, Haitiko presidentea (j. 1863).
Abuztua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Abuztuaren 5a – Maria Abella, uruguaitar idazle eta sufragista (j. 1866).
- Abuztuaren 5a – Theodora Bean, estatubatuar kazetaria eta sufragista (j. 1871).
- Abuztuaren 10a – Santiago Alda, bilbotar politikari abertzalea eta jeltzalea (j. 1863).
- Abuztuaren 10a – Manuel Santa Kruz, Santa Kruz apaiza, gipuzkoar apaiz eta gerrillaria (j. 1842).
- Abuztuaren 22a – Charles William Eliot, Estatu Batuetako irakaslea, Harvard Unibertsitateko lehendakaria 40 urtez (j. 1834).
- Abuztuaren 23a – Rodolfo Valentino, italiar aktorea, zinemako lehenbiziko latindar sex symboltzat joa (j. 1895).
- Abuztuaren 24a – Hedevig Bagger, daniar irakaslea (j. 1842).
- Abuztuaren 25a – Thomas Moran, Hudson Ibaiaren Eskolako margolari estatubatuarra (j. 1837).
- Abuztuaren 26a – Ugyen Wangchuck, Bhutango Dragoi Erregea (j. 1862).
- Abuztuaren 27a – Anthonore Christensen, daniar margolaria (j. 1849).
- Abuztuaren 29a – Marie von Felseneck, alemaniar idazlea (j. 1847).
Iraila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Irailaren 4a – Mercedes Valdés Cuevas, txiletar lehen dama (j. 1843).
- Irailaren 15a – Rudolf Eucken, alemaniar filosofoa, 1908ko Literaturako Nobel Saria (j. 1846).
- Irailaren 17a – Chardonneteko Anne, frantziar eskultorea (j. 1869).
- Irailaren 17a – Rashid Talaa, Transjordaniako emirerriko lehen ministroa (j. 1877).
- Irailaren 25a – Ramón Zapirain Heraufset, donostiar pertsonaia (j. 1869).
- Irailaren 26a – José María Orellana, Guatemalako presidentea (j. 1872).
- Irailaren 27a – Elizabeth Robinson Abbott, estatubatuar maistra (j. 1852).
- Irailaren 27a – Jeanne Chauvin, frantziar abokatu eta feminista (j. 1862).
- Irailaren 28a – Hellen Allingham, ingeles ilustrailea eta akuarelista (j.1848).
Urria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urriaren 1a – Karin Ek, suediar idazlea (j. 1885).
- Urriaren 9a – Helena Nyblom, suediar idazlea (j. 1843).
- Urriaren 10a – Clara H. Hasse, estatubatuar botanikaria (j. 1880).
- Urriaren 10a – Louisa Lee Schuyler, estatubatuar artista (j. 1837).
- Urriaren 12a – Edwin Abbott Abbott, ingeles eskola-maisu, teologo, apaiz anglikano eta idazlea (j. 1838).
- Urriaren 12a – Paul Puhallo von Brlog, Austria-Hungariako armadaren Jeneral serbo-kroaziarra (j. 1856).
- Urriaren 16a – Frederika Hannoverkoa, alemaniar jatorriko britainiar aristokrata, Biarrizko urrezko aroaren protagonistetako bat (j. 1848).
- Urriaren 20a – Eugene Debs, estatubatuar politikaria (j. 1855).
- Urriaren 23a – Olympia Brown, estatubatuar sufragista eta ministroa (j. 1835).
- Urriaren 29a – Maria Sahlin, suediar enpresaburu eta moda diseinatzailea (j. 1847).
- Urriaren 31 – Harry Houdini, hungariar-estatubatuar ilusionista eta showmana (j. 1874).
Azaroa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Azaroaren 2a – Anne Cobden-Sanderson, britainiar sufragista, begetarianoa (j. 1853).
- Azaroaren 3a – Annie Oakley, Buffalo Billen ikuskizunean parte hartu zuen tiratzaile ospetsua (j. 1860).
- Azaroaren 4a – Céline Joséphine Bidard de la Noë, frantziar idazlea (j. 1835).
- Azaroaren 6a – Carl Swartz, Suediako lehen ministroa (j. 1858).
- Azaroaren 21a – Julien Vinson, frantziar hizkuntzalaria, euskara ere landu zuena (j. 1842).
- Azaroaren 26a – John Browning, estatubatuar arma diseinatzailea (j. 1855).
- Azaroaren 26a – Eliška Krásnohorská, txekiar idazle feminista (j. 1847).
Abendua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Abenduaren 2a – Gérard Cooreman, Belgikako lehen ministroa (j. 1852).
- Abenduaren 4a – Ivana Kobilca, Esloveniako margolari errealista (j. 1861).
- Abenduaren 5a – Claude Monet, margolari frantziarra (j. 1840).
- Abenduaren 12a – Jean Richepin, frantziar idazlea (j. 1849).
- Abenduaren 13a – Laureano Jado, bizkaia meategi ingeniaria eta filantropoa (j. 1843).
- Abenduaren 13a – Théo van Rysselberghe, belgikar margolaria (j. 1862).
- Abenduaren 25a – Taishō enperadorea, Japoniako 123. enperadorea (j. 1879).
- Abenduaren 29a – Rainer Maria Rilke, austriar-hungariar poeta (j. 1875).
Egun ezezaguna edo zehaztugabea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Alfredo Etxabe, Iturribidekoa , gaztelaniazko kazetaria eta euskal antzerkigilea (j. 1872).
- Anbrosio Gorostiaga, Anbros, bizkaitar albokaria (j. 1867).
- Ramon Apraiz Saenz de Elburgo, gasteiztar medikua (j. 1845).
- Adela Castell, uruguaitar idazlea eta sufragista (j. 1864).
- Alwina Gossauer, suitzar argazkilaria (j. 1841).
- Carlota Matienzo, puertorricar irakasle eta feminista (j. 1881).
- Fisika: Jean Perrin
- Kimika: Theodor Svedberg
- Literatura: Grazia Deledda
- Medikuntza: Johannes Fibiger
- Bakea: Aristide Briand eta Gustav Stresemann
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1926an jaio ziren pertsona euskaldunak (Wikidatako query baten bidez)
- Euskaraz sortutako lanak sorrerako urtearekin (Wikidatako query baten bidez)
| Denbora unitateak | ||
|---|---|---|
|
attosegundo • femtosegundo • pikosegundo • nanosegundo • mikrosegundo • milisegundo • segundo
| ||