1526
| 1526. urtea | |
|---|---|
| Kronologia | |
| Mendeak | XV.a • XVI.a • XVII.a |
| Hamarkadak | 1500(e)koa • 1510(e)koa • 1520(e)koa • 1530(e)koa • 1540(e)koa |
| Urteak | 1523 • 1524 • 1525 • 1526 • 1527 • 1528 • 1529 |
| Beste egutegi batzuetan | |
| Gregoriotar egutegia | 1526 MDXXVI |
| Ab urbe condita | 2279 |
| Armeniar egutegia | 975 ԹՎ ՋՀԵ |
| Bahá'í egutegia | -318 – -317 |
| Bengaliar egutegia | 933 |
| Berber egutegia | 2476 |
| Egutegi budista | 2070 |
| Myanmarko egutegia | 888 |
| Bizantziar egutegia | 7034 – 7035 |
| Koptoen egutegia | 1242 – 1243 |
| Etiopiar egutegia | 1518 – 1519 |
| Hebrear egutegia | 5286 – 5287 |
| Egutegi hinduak | |
| Bikram Samwat | 1582 – 1583 |
| Shaka Samvat | 1448 – 1449 |
| Kali Yuga | 4627 – 4628 |
| Iraniar egutegia | 904 – 905 |
| Islamiar egutegia | 932 – 933 |
| Japoniar egutegia | Daiei 6 (大永6年) |
| Korear egutegia | 3859 |
| Thailandiar eguzki egutegia | 2069 |
| Holozeniar egutegia | 11526 |
1526 asteartez hasitako urte arrunt bat izan zen juliotar egutegian. XVI. mendeko 25. urtea izan zen, 2. milurtekoko 525.a eta 1520ko hamarkadako 6. urtea.
Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!
Gertaerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urtarrilaren 12 – Gaztelako Koroak gaur egun Venezuelarra den Cubagua uhartean esklabo afrikarrak sartzeko lehen baimena eman zuen. Esklabo horiek eskulan gisa erabili ziren uharteko perla-hobien ustiapen-lanetan.
- Urtarrilaren 14 – Madrilgo ituna: Frantzisko I.a Frantziakoak eta Karlos V.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak bakea sinatu zuten. Frantziskok Borgoinako Konderria utzi zuen eta Flandriako Konderria, Artoisko Konderria, Tournai, Napoliko Erresuma, Milango Dukerria eta Genovako Errepublika eskatzeari uko egin zion. Era berean, Henrike II.a Nafarroakoak Nafarroako Erresuma berreskuratzeko aukera babesteari uko egiten zaio[1].
- Urtarrilaren 26 – Espainiako musulmanen behartutako konbertsioa emateko epea iritsi zen Aragoiko Erresuman eta Kataluniako Printzerrian, Karlos V.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak aurreko urteko azaroaren 25ean agindu bezala. Valentziako Erresuman 1525eko abenduaren 31n amaitu zen epea[2].
- Martxoaren 11 – Elisabet Portugalgoa eta Karlos V.a Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadorea Sevillako alkazarrean ezkondu ziren, Salviati kardinalak, Klemente VII.a Aita santuaren legatuak, emandako zeremonia batean.
- Ekainaren 13 – Długi Targ merkatu plazan, Gdansk hirian (Poloniako Erresuma), Sigismundo I.a Jagellon Zaharra erregeak Gdansk-eko Matxinadako hamalau buruzagi luteranoei, Jerzym Wendland buru zutela, lepoa mozteko agindu zuen.
- Ekainaren 21 – Mexiko Hirian, jabetzak inbaditu zituztelako kexak zirela eta, Hernan Cortesek Mexikoko Haraneko alkateak eta erregidoreak ordezkatzea erabaki zuen.[3]
- Abuztuaren 29 – Mohácseko gudua: Suleiman I.a buru zuen otomandar armada nagusitu zitzaion Hungariako eta Bohemiako Luis II.aren gudarosteari. Honek Jagellondarren dinastiaren amaiera eta Habsburgo etxeko hasiera suposatu zuen bi erresumetan. Gainera, Hungariako Erresumak bere lurraldearen alde bat Otomandar Inperioari laga behar izan zion, baita beste zati bat galdu zuen ere: Transilvaniako Printzerria.
- Irailaren 21 – Gaur egungo Ekuador estatuko Ozeano Bareko kostaldeko iparraldean, Andaluziako Moguer udalerrian jaiotako Bartolomé Ruizek, bere gizonekin batera, San Mateo de las Esmeraldas izeneko populazioa eraiki zuten.
Jaiotzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Otsailaren 1a – Niiro Tadamoto, japoniar samuraia (h. 1611).
- Otsailaren 19a – Carolus Clusius, flandriar botanikaria (h. 1609).
- Uztailaren 9a – Isabel Habsburgokoa, Austriako artxidukesa, Lituaniako dukesa (h. 1545).
- Urriaren 1a – Dorothy Stafford, ingalaterrako noblea (h, 1604).
- Urriaren 15a – Maria Manuela Portugalgoa Portugalgo infanta jaiotzagatik, eta Asturiasko printzesa ezkontidea Filipe II Espainiakoa ezkondu zenean. (h.1545).
- Azaroaren 1a – Katalina Jagellondarra, Suediako erregina ezkontidea (h. 1583).
- Abenduaren 12a – Álvaro de Bazán, espainiar militar eta almirantea (h. 1588).
- Abenduaren 26a – Rose Lok, ingeles enpresari erbesteratua (h. 1613).
- Antonio I.a Agaramontarra, Agaramontar leinuko eta Gaskoiniako zein Nafarroako higanoten burua (h. 1576).
- Bâkî, olerkarien sultana, Turkiako olerkaria (h. 1600).
- Martin Garzes, Maltako Ordenako 53. Printze eta Maisu Handia (h. 1601).
- Olimpia Fulvia Morata, Italiako humanista eta protestantea (h. 1555).
- Ōhōri Tsuruhime, japoniar samurai gerlari mitikoa (h. 1543).
Heriotzak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Urtarrilaren 28a – Elisabetta Gonzaga, Italiar Pizkundeko aitoren alaba (j. 1471).
- Abuztuaren 4a – Juan Sebastian Elkano, esploratzaile euskalduna (j. 1476).
- Abuztuaren 26a – Luis II.a Hungariakoa, Hungariako eta Bohemiako erregea (j. 1506).
- Irailaren 15a – Alonso Salazar, bizkaitar itsasgizon eta esploratzailea.
- Azaroaren 30a – Giovanni delle Bande Nere, italiar condottieroa (j. 1498).
- Antonio Acuña, gaztelar apezpikua.
- Katalina Pomeraniakoa, Henrike IV.a Brunswick-Lüneburgekoaren emaztea, Wolfenbütteleko printzea (j. c. 1465).
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) Knecht, R. J.. (1984-04-26). Francis I. Cambridge University Press ISBN 978-0-521-27887-4. (kontsulta data: 2025-12-17).
- ↑ (Ingelesez) Harvey, L. P. (Leonard Patrick). (2005). Muslims in Spain, 1500 to 1614. Chicago : University of Chicago Press ISBN 978-0-226-31963-6. (kontsulta data: 2025-12-17).
- ↑ (Gaztelaniaz) Llanas y Fernández, Roberto. (2012). Ingeniería en México, 400 años de historia. Instituto de Ingeniería UNAM, 23 or. (kontsulta data: 2025-12-28).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
| Denbora unitateak | ||
|---|---|---|
|
attosegundo • femtosegundo • pikosegundo • nanosegundo • mikrosegundo • milisegundo • segundo
| ||