24-a de aprilo

aprilo 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30

La 24-a de aprilo estas la 114-a tago de la jaro (la 115-a en superjaroj) laŭ la gregoria kalendaro. 251 tagoj restas.

Je la 24-a de aprilo okazis, interalie:

Eventoj

-1479: Tutmoso la 3-a eniris la tronon, kvankam la regopovo de Antikva Egiptio efike transiris al Hatŝepsut (laŭ kronologio de la Dekoka dinastio de Egiptio)
-1184: Helena mitologio: falo de Trojo (tradicia dato)
634: Islamanoj sub gvido de Khalid ibn al-Valid konkeris taĉmentojn de Bizanca imperio apud Marĝ Rahit (proksime al Damasko)
858: Nikolao la 1-a iĝis papo
1222: Hungara reĝo Andreo la 2-a eldonis oran buleon
1414: En Grabovo (Komunumo Šalčininkai), kongreso de litovoj postulis ke Ĵemajtio havu alireblon al Nemunas kaj Balta Maro
1547: En batalo de Mühlberg Fernando Álvarez de Toledo, komandanto de la fortoj de imperiestro Karlo la 5-a, venkis armeon de Ŝmalkalda Ligo
1558: Reĝino de Skotlando Maria Stuart nuptis postan francan reĝon Franciskon la 1-a
1585: Siksto la 5-a iĝis papo
1590: Reĝo de Pollando kaj Grandduko de Litovio Ladislao la 4-a donis al Kėdainiai la Magdeburgan juron kaj urban blazonon
1646: En Karpata Rutenio estis subskribita unio de Uĵhorodo inter Ortodoksa Kristana Eklezio kaj Katolika Eklezio
1655: Armeo de Savojo masakris valdanojn
1655: Sveda diluvo: svedaj soldatoj detruis Plejaĝan Sinagogon en Piła
1772: Respubliko de Ambaŭ Nacioj: kapitulaco de Bara Konfederacio antaŭ rusaj trupoj en sieĝata Vavelo
1800: Vaŝingtono: Kongresa Biblioteko de Usono fondiĝis en la konstruaĵo de la Kapitolo de Usono
1811: En Praga Konservatorio, la plej malnova en Mezeŭropo, komenciĝis instruado
1815: En Serbio eksplodis la dua kontraŭturka ribelo
1824: Sur greka insulo Elafonisi apud Kreto turkaj taĉmentoj murdis ĉirkaŭ 600 virinojn kun infanoj
1854: En Vieno okazis nupto inter Francisko Jozefo la 1-a kaj Elizabeto de Aŭstrio-Hungario
1858: Granda incendio tute detruis Ząbkowice Śląskie (tiutempe Frankenstein)
1866: Germana komponisto Max Bruch dirigentis premieron de sia unua konĉerto por violono
1877: Rusa-turka milito: la Rusia Imperio deklaris militon kontraŭ la Otomana Imperio, sekve de kio Bulgario sendependiĝis
1879: Aŭstro-Hungara imperio: en Vieno estis solene konsekrita la Votivkirche
1884: Teritorio de la nuna Namibio iĝis germana kolonio kiel Germana Sudokcidenta Afriko
1904: Rusia Imperio rezignis pri la 40-jara malpermeso de publikaĵoj en la litova lingvo
1906: Batala Organizo de Pola Partio Socialista liberigis 10 prizonulojn de Pawiak, minacataj de mortpuno
1913: En Novjorko ekfunkciis nubskrapulo Konstruaĵo Woolworth (la plej alta en la mondo ĝis 1930)
1915: Armena Genocido komenciĝis en Otomana Imperio per anonco de Provizora Leĝo pri Deportado kaj aresto fare de Junaj Turkoj en Stambulo de kelkcent armenaj intelektuloj - la ŝtato murdis milionon kaj duono de armenoj
1916: En Dublino komenciĝis Paska Ribelo (kontraŭ Britio) - Patrick Pearse anoncis kreon de sendependa Irlando; germanaj krozŝipoj bombardis urbojn Yarmouth kaj Lowestoft
1917: Unua mondmilito: Finnlando: en Viborg formiĝis Pola Legio (batalanta kontraŭ bolŝevikoj)
1918: Unua mondmilito: Francio: en la plej norda regiono Hauts-de-France okazis unua senpera brita-germana kirasita batalo
1920: Dua Pola Respubliko kaj Ukraina Popola Respubliko interkonsentis pri militista alianco - Simon Petljura decidis komune batali kontraŭ Ruĝa Armeo
1920: Francio kaj Britio dispartigis Proksiman Orienton
1926: Subskribita la germana-sovetunia Berlina Traktato garantianta ambaŭflankan neŭtralecon kaze de agreso de tria ŝtato
1935: En italaj Alpoj kreiĝis Nacia Parko Stelvio
1938: En Karlovy Vary Sudetgermana partio deklaris programon neakcepteblan por la registaro de Ĉeĥoslovakio
1940: Germana okupado de Pollando: ĉefo de SS Heinrich Himmler ordonis fondi koncentrejan komplekson Aŭŝvico; pola sendependa brigado de Podhale-Pafistoj nombranta 4 800 soldatojn fornavigis post noktomezo de la haveno Brest por batali kontraŭ la germana armeo en Norvegio; nord-oriente de Trondheim la germana armeo okupis Steinkjer; Josef Terboven estis nomumita komisaro de Nazia Germanio en Norvegio
1941: evakuo al Kreto kaj al Egiptio de ĉirkaŭ 50 mil aliancaj soldatoj (ĉefe britaj) de plaĝoj kaj havenoj de Grekio, okupita de germanoj; Balkana Fronto: komenco de germana atako al defendlinio sur la istmo Termopiloj al britaj ariergardoj; generalo Aleksandros Papagos rezignis sian postenon kaj restis en Ateno; renkontiĝo de Adolf Hitler kun Miklós Horthy en Mönichkirchen - hungaroj ricevis el disdivido de la jugoslavia predo Bačka kaj Baranya
1942: Orienta Fronto: Komandantaro de la Kalinina Fronto rompis atakon al Rĵev; ĉesis funkcii "la vivovojo" liganta Leningradon kun resto de la lando tra la frostigita lago Ladoga; nokte post la tago la brita aerarmeo atakis Rostock, Luftwaffe atakis Exeter
1943: Volinia masakro: ukrainoj murdis en Huta Antonowiecka ĉirkaŭ 600 polojn, en Wesołówka kelkdekon, kaj en du vilaĝoj de distrikto Kowel 93 polojn
1944: nokte de la 23-a/24-a de aprilo Adolf Hitler renkontiĝis kun Benito Mussolini en palaco Klesseheim; germana 9-a Aviada Korpuso atakis Bristol, usona 8-a Aviada Armeo atakis Friedrichshafen kaj fervojajn celojn en regionoj de Hamer kaj Koblenco, la brita aerarmeo bombis Düsseldorf kaj Brunsvikon, usona aerarmeo atakis Ploiești kaj bukareŝtan fervojan nodon; Pacifiko: aŭstralianoj okupis Madangon en Nov-Gvineo; Italio: kvara kabineto de Pietro Badoglio ekfunkciis; ribelo de maristoj de la greka ŝiparo komencita kontraŭ ekzila registaro (ĝis la 30-a de aprilo); nokte post la tago la brita aerarmeo atakis Munkenon (lasta granda aeratako en tiu periodo)
1945: La soveta armeo ekkontrolas ĉeĥan urbon Opava; batalo de Halbe komenciĝis kadre de la batalo de Berlino; en pluraj italaj urboj komenciĝis fina fazo de la partizana liberiga milito, la tagon post transpreno de preskaŭ ĉiuj urboj de la nordo fare de la Nacia Liberiga Komitato; surinama kolonia verkisto kaj rezistobatalanto kontraŭ nacisocialismo Anton de Kom mortis en militprizono Sandbostel; la ruĝa armeo atingis de nordo Pocdamon; en orienta parto de Berlino ekregis du kvartalojn de Treptow-Köpenick; la supera komandejo de Wehrmacht (marŝalo Wilhelm Keitel kaj generalo Alfred Jodl) transiris de Berlino al Rheinsberg; en Breisgau la franca armeo okupis Lörrach kaj atingis svisan landlimon apud Bazelo; la usona armeo atingis Ulm kaj Danubon apud Ratisbono, kaj parte retiriĝis de rivero Mulde; Pacifiko: sur Okinava insulo la japana armeo komencis retiriĝon direkte al ĉefa defendlinio en Naha
1946: Testoflugo de la sovetaj ĉasaviadiloj MiG-9 kaj Jak-17
1950: Jordanio formale aneksis Samarion kaj Judeon (Cisjordanio)
1953: Stalinismo: en Varsovio Supera Armea Tribunalo mortkondamnis majoron Benno Zerbst, partopreninton de la batalo de Monte Cassino, akuzitan pri provo de ŝtatrenverso kaj spionado - la verdikto estis plenumita aŭguste; Winston Churchill, plenumanta postenon de ĉefministro la duan fojon, iĝis kavaliro de la Ordeno de la Ĝartero
1954: Ĉin-barata Milito: Ĉinio kaj Barato subskribis traktaton pri amikeco
1961: Balta Maro: oni elakvigis la svedan militŝipon Vasa, kiu sinkis en 1628
1965: Ĉirkaŭ miliono de homoj manifestaciis en Erevano okaze de la 50-a datreveno de la masakro-komenciĝo de armenoj fare de turkoj, postulante agnoskon kiel genocido; prezidento de Indonezio Sukarno anoncis transprenon de ĉia eksterlanda havaĵo enlanda
1967: Kosmonaŭto Vladimir Komarov pereis post kiam paraŝuto de la sovetia kosmoŝipo Sojuz-1 ne malfermiĝis — li iĝis unua homo mortinta dum kosma misio
1968: Maŭricio fariĝis membro de UNO
1970: Gambio fariĝis respubliko
1975: La terorisma grupiĝo Frakcio Ruĝa Armeo komencis okupon de la ambasadejo de okcidenta Germanio en Stokholmo
1980: Fiaska provo liberigi usonajn ostaĝojn el la ambasadejo en Teherano - malliberigitaj post la irana revolucio
1982: La 27-a Eŭrovido-Kantokonkurso okazis en Harrogate
1983: Unuafoje depost 13 jaroj Socialdemokratia Partio de Aŭstrio ne gajnis parlamentan balotadon al Nacia Konsilio; Bruno Kreisky demisiis
1990: Leĝo "Pri la Lingvoj de la Popoloj de Sovetunio" difinis la rusan kiel oficialan lingvon, antaŭe de iure mankis en Sovetunio oficiala lingvo; Kosmoesploro: NASA kaj Eŭropa Kosma Agentejo lanĉis pere de kosmopramo Discovery kosmoteleskopon Hubble; insulo Gruinard en Skotio, kie okazis eksperimentoj kun antraksaj bakterioj dum la dua mondmilito, estas deklarita loĝebla
1997: Membro-landoj de Ŝanhaja Organizo por Kunlaboro subskribis en Moskvo interkonsenton pri parta malarmigo ĉe la ĉina limo (4 mil km)
2002: Bosnio kaj Hercegovino aniĝis al la Konsilio de Eŭropo
2004: Sur Kipro grekoj malakceptis kun 76% da voĉoj la Annan-planon
2005: En Seulo naskiĝis la unua klonita hundo; Telewizja Polska inaŭguris sian unuan teman televidkanalon TVP Kultura
2008: Lanĉo de Ubuntu 8.04 LTS, nomita Hardy Heron
2011: Serge Vohor la kvaran fojon iĝis ĉefministro de Vanuatuo
2013: Disfalo de Rana Plaza proksime al la ĉefurbo de Bangladeŝo - falis oketaĝa konstruaĵo kun kelkaj vesto-fabriketoj, butikoj kaj banko - 1127 personoj pereis kaj ĉirkaŭ 2500 vundiĝis
2016: Tombejo Powązki en Varsovio: unua ŝtata enterigo de la "anatemita soldato" - majoro Zygmunt Szendzielarz
2018: Gennadi Gagulia la trian fojon iĝis ĉefministro de neagnoskata Abĥazio
2022: invado de Rusio en Ukrainion: la usona ministro pri eksterlandaj aferoj vizitas Kievon

Naskiĝoj

1086: Ramiro la 2-a, reĝo de Aragono (m. 1157)
1533: Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau, nederlanda altrangulo (m. 1584)
1581: Sankta Vincento de Paul, franca teologo kaj patrono de la moderna karitato (m. 1617)
1608: Gastono de Francio, franca princo (m. 1660)
1624: Giuseppe Sardi, itala arkitekto (m. 1699)
1706: Giovanni Battista Martini, itala komponisto kaj muzikteoriisto (m. 1784)
1721: Johann Philipp Kirnberger, germana muzikteoriisto kaj komponisto (m. 1783)
1759: Anton Joseph Stein, aŭstra klasika filologo kaj literaturhistoriisto (m. 1844)
1767: Jacques-Laurent Agasse, svisa pentristo (m. 1849)
1771: Samuel Linde, pola leksikografo, lingvisto, bibliotekisto, bibliografo, tradukisto kaj pedagogo (m. 1847)
1785: John James Audubon, usona ornitologo, naturisto kaj pentristo (m. 1851)
1785: Franz Junot, germana minejinspektisto kaj metalurgiisto (m. 1846)
1803: Aleksander Duĥnoviĉ, rutena pastoro, poeto, verkisto kaj pedagogo (m. 1865)
1815: Anthony Trollope, angla romanisto (m. 1882)
1817: Galissard de Marignac, svisa kemiisto kaj mineralogo (m. 1894)
1822: Janko Kráľ, slovaka poeto kaj nacia renaskiganto (m. 1876)
1845: Carl Spitteler, svisa verkisto Nobelpremiita; enestanta en Svisa Antologio (m. 1924)
1846: Helena Hempel, pola esperantistino, aktorino (m. 1936)
1856: Philippe Pétain, franca politikisto kaj marŝalo, ĉefo de la reĝimo de Vichy (m. 1951)
1861: Viktor Oliva, ĉeĥa pentristo (m. 1928)
1870: János Thorma, hungara pentristo (m. 1937)
1875: Jenő Huszka, hungara komponisto (m. 1960)
1876: Erich Raeder, germana militŝipa oficiro, admiralo, kontraŭstaranta al la Operaco Barbaroso (m. 1960)
1885: Erna Morena, germana aktorino, produktorino kaj scenaristino (m. 1962)
1889: Ilona Beness, rumania hungara aktorino (m. 1971)
1896: Balázs Fodor, rumania hungara laboristverkisto (m. nekonata)
1903: José Antonio Primo de Rivera, hispana politikisto, fondinto kaj estro de la Hispana Falango (m. 1936)
1905: Robert Penn Warren, usona verkisto kaj poeto (m. 1989)
1908: Józef Gosławski, pola skulptisto kaj medalfaristo (m. 1963)
1908: Sándor Grosz, rumania hungara sportĵurnalisto (m. 1965)
1909: Bernhard Grzimek, germana zoologo kaj bestkuracisto, fondinto de Nacia Parko Serengeti (m. 1987)
1909: Géza Balla, rumania hungara pentristo (m. verŝajne 1946)
1909: Béla László, hungara ĵurnalisto kaj poeto (m. 1980)
1910: Karl Zink, germana komercisto kaj komunista rezistadbatalanto (m. 1940)
1910: Wilhelmus Johannes Arnoldus Manders, nederlanda instruisto, interlingvisto kaj esperantisto, tradukinto de Odiseado (m. 1998)
1913: Zoltán Jékely, hungara poeto kaj tradukisto (m. 1982)
1920: Ferenc Zenthe, hungara aktoro (m. 2006)
1925: József Sántha, rumania hungara pentristo, grafikisto
1929: Rajkumar, barata aktoro (m. 2006)
1930: José Sarney, prezidento de Brazilo, verkisto
1934: György Angyalossy, rumania hungara pentristo, grafikisto (m. 1995)
1934: Shirley MacLaine, usona aktorino, dancistino kaj reĝisorino
1935: Éva Lendvay, rumania hungara poetino, tradukistino (m. 2016)
1939: Lili Ivanova, bulgara kantistino
1942: Barbra Streisand, usona kantistino kaj aktorino
1944: Júlia Sebestyén, rumania hungara instruistino pri matematiko, lernolibroverkistino
1944: Zianon Pazniak, belorusa arkeologo malkovrinta amasajn tombojn de NKVD en Kurapaty, fondinto de la Belorusa Popola Fronto, deputito de la Supera Konsilio de Belorusa SSR
1947: Roger D. Kornberg, usona Nobelpremiito pri kemio
1949: Véronique Sanson, franca artistino, pianistino, verkistino, komponistino kaj kantistino
1952: Rozália Sütő Petre, rumania hungara grafikistino
1953: András Sipos, rumania hungara redaktoro, radia kaj televida raportisto
1954: Mumia Abu Jamal, usona ĵurnalisto kaj politika aktivulo
1954: Marek S. Huberath, pola fizikisto kaj sciencfikcia verkisto
1957: Vilmos Keszeg, rumania hungara etnografo
1963: Mano Solo, franca kanzonisto kaj grafikisto (m. 2010)
1968: Máriusz Róbert Kardos, rumania hungara aktoro
1975: Anastasia Acosta, kostarika aktorino
1979: Johanna Bándi, rumania hungara aktorino
2001: Tom Kiesler, germana manpilkisto