Jump to content

hiru

From Wiktionary, the free dictionary

Basque

[edit]
Basque numbers (edit)
30
 ←  2 3 4  → 
    Cardinal: hiru
    Ordinal: hirugarren
    Multiplier: hirukoitz
    Distributive: hiruna
    Collective: hirukote
    Fractional: heren

Alternative forms

[edit]

Etymology

[edit]

Possibly from Proto-Basque *(h)iluŕ (three). Often compared with Iberian ilun (three).[1]

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): (Navarro-Lapurdian) /hiɾu/ [hi.ɾu]
  • IPA(key): (Southern) /iɾu/ [i.ɾu]
  • Audio:(file)
  • Rhymes: -iɾu, -u
  • Hyphenation: hi‧ru

Numeral

[edit]

hiru

  1. three

Declension

[edit]
Declension of hiru (numeral V-stem1)
indefinite singular plural proximal plural
absolutive hiru hirua hiruak, hirurak hiruok, hirurok
ergative hiruk hiruak hiruek, hirurek hiruok, hirurok
dative hiruri hiruari hiruei, hirurei hiruoi, hiruroi
genitive hiruren hiruaren hiruen, hiruren hiruon, hiruron
comitative hirurekin hiruarekin hiruekin, hirurekin hiruokin, hirurokin
causative hirurengatik hiruarengatik hiruengatik, hirurengatik hiruongatik, hirurongatik
benefactive hirurentzat hiruarentzat hiruentzat, hirurentzat hiruontzat, hirurontzat
instrumental hiruz hiruaz hiruez, hirurez hiruotaz, hirurotaz
inessive anim. hirurengan hiruarengan hiruengan, hirurengan hiruongan, hirurongan
inan. hirutan hiruan hiruetan, hiruretan hiruotan, hirurotan
locative anim.
inan. hirutako hiruko hiruetako, hiruretako hiruotako, hirurotako
allative anim. hirurengana hiruarengana hiruengana, hirurengana hiruongana, hirurongana
inan. hirutara hirura hiruetara, hiruretara hiruotara, hirurotara
terminative anim. hirurenganaino hiruarenganaino hiruenganaino, hirurenganaino hiruonganaino, hiruronganaino
inan. hirutaraino hiruraino hiruetaraino, hiruretaraino hiruotaraino, hirurotaraino
directive anim. hirurenganantz hiruarenganantz hiruenganantz, hirurenganantz hiruonganantz, hiruronganantz
inan. hirutarantz hirurantz hiruetarantz, hiruretarantz hiruotarantz, hirurotarantz
destinative anim. hirurenganako hiruarenganako hiruenganako, hirurenganako hiruonganako, hiruronganako
inan. hirutarako hirurako hiruetarako, hiruretarako hiruotarako, hirurotarako
ablative anim. hirurengandik hiruarengandik hiruengandik, hirurengandik hiruongandik, hirurongandik
inan. hirutatik hirutik hiruetatik, hiruretatik hiruotatik, hirurotatik
partitive hirurik
prolative hirutzat

1. Plural forms in the first column are used when the numeral functions as a noun, while those in the second are used when it functions as a pronoun.

References

[edit]
  1. ^ Orduña A., Eduardo (2011), “Los numerales ibéricos y el protovasco [Iberian numerals and Proto-Basque]”, in Veleia[1] (in Spanish), volume 28, pages 125–139

Further reading

[edit]
  • hiru”, in Orotariko Euskal Hiztegia [General Basque Dictionary], Euskaltzaindia, 1987–2005
  • hiru”, in Euskaltzaindiaren Hiztegia [Dictionary of the Basque Academy] (in Basque), Euskaltzaindia [Royal Academy of the Basque Language]
  • R. L. Trask (2008), “hiru”, in Max W. Wheeler, editor, Etymological Dictionary of Basque, University of Sussex, page 231

Japanese

[edit]

Romanization

[edit]

hiru

  1. Rōmaji transcription of ひる
  2. Rōmaji transcription of ヒル