James Cagney
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś |

James Francis Cagney Jr. (New York, 17 ad Luj dal 1899 - New York, 30 ad Mars dal 1986, a s lèś [ˈdʒeɪmz ˈkæɡniː] in ingléś) 'l è stâ 'n atōr e balarèṅ americàṅ, vinsidōr dal Prèmi Òscar dal 1943 p'r al drama muśicàł Ribalta di gloria. 'L è stâ numinâ anc atri dū vòlti, p'r al thriller dramàtic Gli angeli con la faccia sporca (1938), girâ cun Humphrey Bogart, e 'l biugràfic Amami o lasciami (1955), in còpia cun la Doris Day.
Cagney 'l à tacâ a lauràr in dal mónd dal spetàcul a teàtar cuma balarèṅ pò a 'l inìsi di an Vint 'l à fat al sò debùt a Broadway. A 'l inìsi di an Trénta 'l à fat i sò prim film a Hollywood, da spés tulénd part a dal pelìculi ambintàdi in dal mónd di gangster e di delinquènt o sinò rōi ad parsòni arvèrsi e decìśi, in lòta cónt'r al règhli dla sucietà.
Fra i sò àtar film più impurtànt a 'rcurdém I ruggenti anni venti (1939), cun la Priscilla Lane, la cumèdia Bionda fragola (1941), cun l'Olivia de Havilland e la Rita Hayworth, al noir La furia umana (1949), in dua 'l à fat 'n gangster psicupàtig, e 'l thriller dramàtic e viulènt Non ci sarà domani (1950), in còpia cun la Barbara Payton.
'L è andâ avànti cun la recitasiòṅ in fiṅ a 'l inìsi di an Ssanta, a part un film sōl fat in dal 1981, Ragtime ad Miloš Forman. 'L American Film Institute al 'l à mis a 'l 8ṿ pòst in dla lista dal star più grandi dla stòria dal cìnema mént'r in dla Hollywood Walk of Fame a gh'è na sò stéla.
Filmugrafìa
[mudéfica la surzéia]





- 1930 - La vacanza del peccatore (Sinners' Holiday), regìa ad John G. Adolfi
- 1930 - The Doorway to Hell, regìa 'd Archie Mayo
- 1931 - Donne di altri uomini (Other Men's Women), regìa ad William A. Wellman
- 1931 - Nemico pubblico (The Public Enemy), regìa ad William A. Wellman
- 1931 - The Millionaire, regìa ad John G. Adolfi
- 1931 - Smart Money, regìa 'd Alfred E. Green
- 1931 - La bionda e l'avventuriero (Blonde Crazy), regìa ad Roy Del Ruth
- 1932 - Taxi!, regìa ad Roy Del Ruth
- 1932 - L'urlo della folla (The Crowd Roars), regìa 'd Howard Hawks
- 1932 - Winner Take All, regìa ad Roy Del Ruth
- 1933 - L'affare si complica (Hard to Handle), regìa ad Mervyn LeRoy
- 1933 - Dinamite doppia (Picture Snatcher), regìa ad Lloyd Bacon
- 1933 - The Mayor of Hell, regìa 'd Archie Mayo
- 1933 - Viva le donne! (Footlight Parade), regìa ad Lloyd Bacon
- 1933 - Lady Killer, regìa ad Roy Del Ruth
- 1934 - Jimmy il gentiluomo (Jimmy the Gent), regìa ad Michael Curtiz
- 1934 - He Was Her Man, regìa ad Lloyd Bacon
- 1934 - Marinai all'erta (Here Comes the Navy), regìa ad Lloyd Bacon
- 1934 - The St. Louis Kid, regìa ad Ray Enright
- 1935 - I diavoli del paradiso (Devil Dogs of the Air), regìa ad Lloyd Bacon
- 1935 - La pattuglia dei senza paura (G' Men), regìa ad William Keighley
- 1935 - Colpo proibito (The Irish in U.S.), regìa ad Lloyd Bacon
- 1935 - Sogno di una notte di mezza estate (A Midsummer Night's Dream), regìa ad Max Reinhardt e William Dieterle
- 1935 - La riva dei bruti (Frisco Kid), regìa ad Lloyd Bacon
- 1935 - Brume (Ceiling Zero), regìa 'd Howard Hawks
- 1936 - Pugno di ferro (Great Guy), regìa ad John G. Blystone
- 1937 - Hollywood (Something to Sing About), regìa ad Victor Schertzinger
- 1938 - Boy Meets Girl, regìa ad Lloyd Bacon
- 1938 - Gli angeli con la faccia sporca (Angels with Dirty Faces), regìa ad Michael Curtiz
- 1939 - Il terrore dell'Ovest (The Oklahoma Kid), regìa ad Lloyd Bacon
- 1939 - Morire all'alba (Each Dawn I Die), regìa ad William Keighley
- 1939 - I ruggenti anni venti (The Roaring Twenties), regìa ad Raoul Walsh
- 1940 - I fucilieri delle Argonne (The Fighting 69th), regìa ad William Keighley
- 1940 - Zona torrida (Torrid Zone), regìa ad William Keighley
- 1940 - La città del peccato (City for Conquest), regìa 'd Anatole Litvak
- 1941 - Bionda fragola (The Strawberry Blonde), regìa ad Raoul Walsh
- 1941 - Sposa contro assegno (The Bride Came C.O.D.), regìa ad William Keighley
- 1942 - Captains of the Clouds, regìa ad Michael Curtiz
- 1942 - Ribalta di gloria (Yankee Doodle Dandy),regìa ad Michael Curtiz

- 1943 - You, John Jones, regìa ad Mervyn LeRoy
- 1943 - Johnny Come Lately, regìa ad William K. Howard
- 1945 - Sangue sul sole (Blood on the Sun), regìa ad Frank Lloyd
- 1947 - Il 13 non risponde (13 Rue Madeleine), regìa 'd Henry Hathaway
- 1948 - I giorni della vita (The Time of Your Life), regìa ad H.C. Potter
- 1949 - La furia umana (White Heat), regìa ad Raoul Walsh
- 1950 - Non ci sarà domani (Kiss Tomorrow Goodbye), regìa ad Gordon Douglas
- 1950 - The West Point Story, regìa ad Roy Del Ruth
- 1951 - Alcool (Come Fill the Cup), regìa ad Gordon Douglas
- 1951 - Starlift, regìa ad Roy Del Ruth
- 1952 - Uomini alla ventura (What Price Glory), regìa ad John Ford
- 1953 - Un leone per la strada (A Lion Is in the Streets), regìa ad Raoul Walsh
- 1955 - All'ombra del patibolo (Run for Cover), regìa ad Nicholas Ray
- 1955 - Amami o lasciami (Love Me or Leave Me), regìa ad Charles Vidor
- 1955 - Eravamo sette fratelli (The Seven Little Foys), regìa ad Melville Shavelson
- 1955 - La nave matta di Mister Roberts (Mister Roberts), regìa ad John Ford e Mervyn LeRoy
- 1956 - La legge del capestro (Tribute to a Bad Man), regìa ad Robert Wise
- 1956 - Quegli anni selvaggi (These Wilder Years), regìa ad Roy Rowland
- 1957 - L'uomo dai mille volti (Man of a Thousand Faces), regìa ad Joseph Pevney
- 1957 - Scorciatoia per l'inferno (Short-Cut to Hell), regìa ad James Cagney
- 1959 - Gangster, amore e... una Ferrari (Never Steal Anything Small), regìa ad Charles Lederer
- 1959 - Il fronte della violenza (Shake Hands with the Devil), regìa ad Michael Anderson
- 1960 - Guadalcanal ora zero (The Gallant Hours), regìa ad Robert Montgomery
- 1961 - Uno, due, tre! (One, Two, Three), regìa ad Billy Wilder
- 1968 - Colpi di dadi, colpi di pistola (Arizona Bushwhackers), regìa ad Lesley Selander - vōś
- 1981 - Ragtime, regìa ad Miloš Forman
- 1984 - Il terribile Joe Moran (Terrible Joe Moran), regìa ad Joseph Sargent - Film TV
Culegamènt estéran
[mudéfica la surzéia]Àtar prugèt
[mudéfica la surzéia]
Wikimedia Commons contiene file multimediali su James Cagney