15 Tachwedd

15 Tachwedd yw'r trichant undeg nawfed (319fed) dydd o'r flwyddyn yng Nghalendr Gregori (320fed mewn blynyddoedd naid). Erys 46 diwrnod arall hyd ddiwedd y flwyddyn.

Digwyddiadau

• 654 (neu 655 gan fod y gronoleg yn ansicr) - Brwydr Cai (Winwaed) rhwng Panna o Fersia gyda'i gyngrheiriaid o Wynedd a Deifr, ac Oswydd Aelwyn o Northumbria.
• 1587 - William Morgan yn cychwyn y gwaith o gyfieithu'r Beibl i'r Gymraeg.
• 1889 - Pedro II, ymerawdwr Brasil, yn cael ei ddymchwel.
• 1969 - Undeb Gwyddbwyll Cymru yn datgysylltu oddi wrth Ffederasiwn Gwyddbwyll Prydain.
• 1983 - Gweriniaeth Gogledd Cyprus yn cael ei chyhoeddi; mae'n cael ei gydnabodyn unig gan Dwrci.
• 1988 - Gwladwriaeth Palesteina annibynol yn cael ei chyhoeddi.
• 2000 - Talaith Indiaidd Jharkhand yn cael ei chreu.
• 2003 - Ymosodiadau bomiau ar synagogau yn Istanbul yn lladd 25 o bobl.
• 2004 - Colin Powell yn cyhoeddi ei ymddiswyddiad fel Ysgrifennydd Gwladol yr Unol Daleithiau.
• 2007 - Seiclon Sidr yn taro Bangladesh.
• 2017 - Cwp milwrol yn erbyn Robert Mugabe yn Simbabwe.
• 2022
  • Yn ôl amcangyfrifon swyddogol, mae poblogaeth ddynol y byd yn 8 biliwn.
  • Donald Trump yn cyhoeddi ei ymgeisyddiaeth ar gyfer Etholiad arlywyddol yr Unol Daleithiau, 2024.

Genedigaethau

Georgia O'Keeffe

Aneurin Bevan

• 1316 - Jean I, brenin Ffrainc (m. 20 Tachwedd 1316)
• 1397 - Pab Nicolas V (m. 1455)
• 1708 - William Pitt, Iarll Chatham 1af, Prif Weinidog Prydain Fawr (m. 1778)
• 1738 - Syr William Herschel, seryddwr a chyfansoddwr (m. 1822)
• 1822 - Edmund Swetenham, bargyfreithiwr (m. 1890)
• 1862 - Gerhart Hauptmann, dramodydd a nofelydd (m. 1946)
• 1887 - Georgia O'Keeffe, arlunydd (m. 1986)
• 1891 - Erwin Rommel, cadfridog (m. 1944)
• 1897 - Aneurin Bevan, gwleidydd (m. 1960)
• 1907 - Claus Schenk Graf von Stauffenberg (m. 1944)
• 1912 - Fosco Maraini, etholegydd ac awdur (m. 2004)
• 1913 - Riek Schagen, arlunydd (m. 2008)
• 1923 - Miriam Schapiro, arlunydd (m. 2015)
• 1929 - Ed Asner, actor (m. 2021)
• 1930 - J. G. Ballard, awdur (m. 2009)
• 1932 - Petula Clark, cantores ac actores
• 1940 - Sam Waterston, actor
• 1945 - Anni-Frid Lyngstad, cantores
• 1953 - Toshio Takabayashi, pêl-droediwr
• 1954 - Aleksander Kwasniewski, Arlywydd Gwlad Pwyl
• 1960 - Susanne Lothar, actores (m. 2012)
• 1963 - Toru Sano, pêl-droediwr
• 1970 - Patrick M'Boma, pêl-droediwr
• 1983 - Fernando Verdasco, chwaraewr tenis
• 1991 - Shailene Woodley, actores

Marwolaethau

Johannes Kepler

Ymerodres Cixi

Glafcos Clerides

• 654 neu 655 - Y brenin Penda o Mersia
• 1527 - Catrin o Efrog, merch Edward IV, brenin Lloegr, 48
• 1630 - Johannes Kepler, seryddwr, 58
• 1787 - Christoph Willibald Gluck, cyfansoddwr, 73
• 1802 - George Romney, arlunydd, 67
• 1832 - Jean-Baptiste Say, economegydd, 65
• 1853 - Maria II, brenhines Portiwgal, 34
• 1908 - Ymerodres Cixi, Ymerodres Tsieniaid, 72
• 1918 - Nelly Erichsen, arlunydd, 55
• 1926 - Amanda Brewster Sewell, arlunydd, 87
• 1938 - Dixie Selden, arlunydd, 70
• 1944 - Edith Durham, arlunydd, 70
• 1954 - Lionel Barrymore, actor, 76
• 1961
  • Adeline Acart, arlunydd, 87
  • Rachel de Montmorency, arlunydd, 70
  • Johanna Westerdijk, botanegydd, 78
• 1969 - Eda Nemoede Casterton, arlunydd, 92
• 1976 - Jean Gabin, actor, 72
• 1985 - Méret Oppenheim, arlunydd, 72
• 2002 - Myra Hindley, llofruddwraig gyfresol, 60
• 2004 - John Morgan, actor, 74
• 2007 - W. S. Jones, awdur, 87
• 2008 - Grace Hartigan, arlunydd, 86
• 2013 - Glafcos Clerides, gwleidydd, 94
• 2015 - Saeed Jaffrey, actor, 86
• 2017
  • Keith Barron, actor, 83
  • Glenys Mair Lloyd, awdures, 76
• 2021 - Clarissa Eden, 101
• 2024 - Yuriko, y Dywysoges Mikasa, 101

Gwyliau a chadwraethau

• Dydd gŵyl Sant Malo
• Diwrnod Weriniaeth (Brasil)
• Diwrnod Annibyniaeth (Palesteina)
• Diwrnod y Gymuned Almaeneg ei haith (Gwlad Belg)